Malatya:
Sultansuyu'ndan giden gitmiş!


 

 

BURHAN KARADUMAN

Sultansuyu Tarım İşletmesi son günlerde Malatya’nın gündeminde Hayvancılık Organize sanayi Bölgesi’nin kurulması ile yeniden gündeme getirildi. Malatya şehir merkezine yakınlığı nedeniyle buranın Hayvancılık Organize Sanayi Bölgesi yapılmak istenmesine karşın, 15-20 yıl sonra kentsel gelişim nedeniyle ortaya çıkacak olan sosyal donatı alanı için çözüm alanı olan bu alanın tarihsel gelişim içerisinde son bölüm olduğu ortaya çıktı.

TBMM Başkanlığına, dönemin Malatya Milletvekili Mehmet Kartal tarafından verilen 4 Aralık 1952 tarihli soru önergesine cevap veren dönemin Tarım Bakanı Nedim Ekmen, Sultansuyu Tarım İşletmesi’nin tarihsel gelişimini gözler önüne seriyor.

 

“EŞKİYALIĞI ORTADAN KALDIRMAK İÇİN KURULDU”

Eski Tarım Bakanı Nedim Ekmen’in yazısına göre, 1849 yılında kurulduğu anlatılarak kuruluş amacı şu şekilde anlatılıyor; “Vaktiyle Akçadağ ve havalisinde sık sık zuhur ve tekerrür eden karışıklıkları ve eşkıyalığı ortadan kaldırmak için mütemadiyen bu mıntıkaya askerî kuvvetler gönderilmek suretiyle

tedip ve tenkil harekâtı tamamlandıktan sonra bu gibi hâdisatın tekerrürüne meydan bırakılmaması ve bu maksatla mühim miktardaki bir kuvveti askeriyenin devamlı olarak burada ikamesi muvafık görülmüş ve Miralay Rahmi Bey isminde bir zat eski Harbiye Nezaretine bağlı Çiftlikâtı Hümayun Nezaretine merbut olmak üzere Sultansuyu'na izafeten evvelce tesis edilmiş olan Sultansuyu Çiftlikâtı,Hümayunu Nazırlığına getirilmiş ve on sene kadar süren çiftlik nazırlığı zamanında müşarünileyh halen Haranın merkezi olan Aziziye Kışlası ile Hara merkezinden itibaren 40 - 50 metre alçaktan geçen gür ve mebzul Sultansuyu'na 45 kilometre ilerden cereyan kuvveti temin etmek suretiyle ve sırf şahsi teşebbüsü ile Harkıkebir ismi verilen bugünkü kanalı inşa ettirmiştir.”

 

“52 MÜSTAKİL KÖY ÇIKTI”

Sultansuyu Tarım İşletmesi hakkındaki bir diğer bilgide “1928 senesine kadar gerek Akçadağ Kazası dahilindeki Hamidiye kışlasına gerek haranın merkezini teşkil eden Aziziye kışlasına ve müştemilâtına bir topçu alayı ikame olunmuştur” bilgisine yer veren Eski Tarım Bakanı Nedim Ekmen şu bilgileri aktarıyor;  “1928 Ağustosunda Akçadağ Kazasının Hamidiye mevkiinde ve Hamidiye Kışlasında bir aygır deposu tesis olunmuş ve 1929 senesinde Sultansuyu Harasına inkilâp etmiştir. Bu malûmata göre, haranın işgal etmiş olduğu arazinin çok eski senelerden beri Hazineye ait bulunduğu anlaşılmaktadır. Çok geniş bir araziye mâlik olan Çiftlikâtı Hümayun arazisi dâhilinde murabahacı ve yarıcı olarak çalıştırılan birçok vatandaşlar çalıştıkları mevkilerde köyler tesis etmek suretiyle 52 köy kurulmuş ve Hazineye ait arazi bilâhara kendilerine verilerek müstakil birer köy teşekkül etmiş ve nihayet Çiftlikâtı Hümayun arazisinden bugün haranın işgal etmiş bulunduğu 73.898 dekar arazi kalmış bulunmaktadır”

 

TİGEM’İN VERDİĞİ RESMİ TARİHÇE

Bu arada, TİGEM’in internet adresinde Sultansuyu  Tarım İşletmesi ile ilgili olarak verilen tarihsel bilgi ise şu şekilde; İşletme, 1865 yılında “Sultansuyu Çiftlikat-ı Hümayun” adı ile kurulmuş, ordunun

binek at, keçe, yapağı gibi hayvansal ürün ihtiyaçlarını karşılama görevini 1908 yılına kadar

sürdürmüştür. Aynı yıl Meşrutiyetin ilanıyla hazineye devredilmiş, 1915 yılında halen hara

merkezi olan Aziziye Kışlası ve civarındaki 500 dekarlık arazide bir tay deposu kurulmuş ve

ilk defa Hara ismini almıştır. Bu oluşum da 1924 yılında feshedilerek, yerine Topçu alayı

kurulmuştur.  1928 yılına kadar hizmetini sürdüren topçu alayı kaldırıldıktan sonra, çöl karakterine

sahip safkan Arap atı yetiştirerek memleket atlarının kan değişikliğini sağlamak ve orduya

hafif süvari bineği atı yetiştirmek amacıyla Yüksek Vekiller Heyetinin 29/7/1928 tarih ve

6943 sayılı kararnamesi ile “Sultansuyu Harası” kurulmuştur.  1984 yılında Haralar ve İnekhanelerin Devlet Üretme Çiftlikleri ile birleşmesi  neticesinde, Kamu İktisadi Teşebbüsü olarak kurulan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne  bağlı “Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü” adını almıştır.”



Yeni Malatya Gazetesi
Anahtar Kelimeler

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Arguvan’da Depreme Karşı Yapılar Güçlendirilecek
Arguvan’da Depreme Karşı Yapılar Güçlendirilecek

Haberi Oku