Malatya:
Sümerbank'ın 23 yılı var!...
 BURHAN KARADUMAN

 

Cumhuriyet tarihinin en önemli ekonomik projelerinden birisi Sümerbank Fabrikaları projeleridir. Genç Cumhuriyetin tekstil ve diğer alanlardaki ihtiyaçları milli sermaye ile kurulan bu fabrikalar aracılığı ile karşılanıyor ve ekonomik ve sanayi büyüme o dönemin şartları ile milli temeller üzerine kuruluyordu.

Milli ekonomi projeleri kapsamında kurulan Malatya Bez ve iplik Fabrikası Türk Anonim Şirketi resmiyetini 4 Ocak 1937 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Esas Mukavelesi” ile kazanmıştı. Türkiye Ziraat Bankası ile İş Bankası ve Sümer Bank’ın ortaklığı ile kurulan Malatya Bez ve iplik Fabrikası Türk Anonim Şirketi, “Mensucat Fabrikasını” 14 Aralık 1939 tarihinde işletmeye aldı. Şirketin tüm hisseleri 1 Haziran 1946 tarihinde Sümerbank’a geçti.

 

3 BANKANIN ORTAKLIĞI İLE KURULDU

  Malatya’ya hem okul, hem örnek bir model ve hem de insan kaynağı olan Sümerbank’ın kurucu şirketi “Malatya Bez ve iplik Fabrikası Türk Anonim Şirketinin” 4 Ocak 1937 tarihli Resmi Gazete7de yayımlanan “Esas Mukavelesindeki” 2. Madde “Şirket müessisleri işbu esas mukavelenameyi

imzalıyan aşağıda isimleri yazılı müessese ve şahıslardır: 1 - Türkiye İş Bankası, 2 - Türkiye Ziraat Bankası, 3 - Sümer Bank, 4 - Muammer Eriş (İş Bankası Genel Müdürü) ,5 - Kemal Zaim Sunel (Ziraat Bankası Genel Müdürü) ve 6 - Nurullah Esad Sümer (Sümerbank Genel Müdürü)” ifadesi yer alırken, 3. Madde de, “ Şirketin unvanı "Malatya Bez ve iplik Fabrikası Türk Anonim Şirketi, olacaktır” deniliyor.

 

MAKSADI: MALATYA’DA PAMUKTAN İPLİK VE BEZ İMAL ETMEK

“Esas Mukavelesindeki” 4. Madde de, “Şirketin maksadı” şu şekilde aktarılıyor; “Malatya’da pamuktan iplik ve bez imal edecek fabrika tesis etmek ve işletmek, imalâtın satışını yapmak, pamuk zer'iyatını himaye ve teşvik edecek her türlü tedabir ve yardımlarda bulunmak, pamuk mahsulâtından

istifade için lüzum görülen sınaî müesseseleri tesis etmek ve işletmek, mevzuu şirket olan fabrikadan maada pamuk ve pamuklu mensucat sanayiinin münasebettar olduğu işlerle bizzat veya kuracağı şirketler ve müesseseler marifetile meşgul olmak şirketin başlıca maksadlarıdır. Şirket bu esas maksadlara uygun gördüğü ve irtibatı bulunduğunu takdir ettiği diğer sınaî, ticarî ve malî işlerle de

meşgul olabilecektir.”

 

“ECNEBİ MEMLEKETLERDE ŞUBE AÇABİLECEK”

“Esas Mukavelesindeki” 5. Madde de, şirketin merkezinin Ankara olacağı aktarılarak, “ Şirketin merkezi Ankara olacaktır. Gerek Türkiye'de ve gerek ecnebi memleketlerde lüzum gördükçe

idare meclisi tarafından umumî heyete arzedilmek şartile şubeler açabilecek ve keyfiyet İktısad Vekâletine ihbar ve gazetelerle ilân edilecektir” ifadeleri yer alıyor.

“ŞİRKETİN MÜDDETİ 99 SENEDEN İBARET OLACAKTIR”

Malatya Bez ve iplik Fabrikası Türk Anonim Şirketi’nin Esas Mukavelesindeki 6. Madde de ise şirketin faaliyette bulunacağı yıl belirtiliyor. Buna göre madde de şu esas yer alıyor, “Şirketin müddeti umumî hükümlere ve işbu mukavelenamede yazılı şekil ve umumî heyetçe verilecek karara göre kat veya temdid edilmedikçe kat'î teessüs gününden itibaren 99 seneden ibaret olacaktır.”

 

 

ŞİRKETİN KURULUŞUNU ONAYLAYAN MAHKEME KARARI

Malatya Bez ve iplik Fabrikası Türk Anonim Şirketi’nin Esas Mukavelesinde şirketin kuruluşunu onaylayan Ankara Asliye Mahkemesi Ticaret Dairesinin vermiş olduğu karar ise şu şekilde yer alıyor;

“Türk milleti namına icrayı muhakeme ve itayı hükme mezun Ankara Asliye Mahkemesi Ticaret Dairasinin 28/11/1936 tarihine müsadif Cumartesi günü akdettiği celsede verdiği

karardır.

Şirketin tasdikini istiyenler: Ziraat, İş, Sümer Bankaları Türkiye Ziraat Bankası ile İş Bankası ve Sümer Bank Umum  Müdürlükler ile Sümer Bank Umum Müdürü Nurullah Esad ve  Ziraat Bankası Umum Müdürü Kemal Zaim ve iş Bankası Umum Müdürü Muammer Eriş taraflarından müessis sıfatile müştereken verilen arzuhalde anî teşekkül suretile teşkil edilmekte bulunan (Malatya Bez ve İplik Fabrikası Türk Anonim Şirketi) ne aid kanunî mezuniyet istihsal edilmiş ve lâzımgelen diğer ka­

nunî şerait de ifa kılınmış olduğundan bahisle muktazi tetkikatın icrasile şirketin teşekkülünün tasdikına karar verilmesi taleb ve şirketin mukavelenamei esasiyesile şirketin teşekkülüne Heyeti

Vekilece müsaade edildiğine dair Heyeti Vekile kararının Türkiye Cumhur Reisliğinin Âli tasdikına iktiran ettiği hakkında İktısad Vekilliğinden verilmiş resmî vesika ve şirketin üç milyon liradan ibaret bulunan sermayesinin müessisler tarafından tamamen taahhüd ve dörtte birinin Türkiye İş Bankasına yatırıldığına dair vesika ita etmelerile lâzımgelen tetkikat yapıldıktan sonra gereği düşünüldü:

Mevzuubahis şirketin esas mukavelesi şeraiti kanuniye dairesinde tanzim edildiği şirketin teşekkülüne Heyeti Vekilece müsaade edildiği ve olbabdaki Heyeti Vekile kararının Türkiye Cumhur Reisliğinin Âli tasdikına iktiran ettiği ve şirketin üç milyon liradan ibaret olan sermayesinin müessisler tarafın­

dan tamamen taahhüd ve dörtte birinin iş Bankasına yatırıldığı ve sair kanunî şeraitin ifa olunduğu ibraz olunan vesaikin tetkikından anlaşılmış olduğundan Ticaret Kanununun 299 uncu maddesi mucibince zikri geçen şirketin teşekkülünün tasdikına ittifakla karar verildi.”

 

 

  FABRİKA ÖZELLEŞTİRİLEREK YOK EDİLDİ

Sümerbank Fabrikası özelleştirilmesi sonucunda bugün yok olan tesisler arasında yer alıyor.  Sümerbank için 1998 yılında yapılan ihalede verilen 11 milyon dolar tutarındaki teklif az bulunarak bu ihale iptal edilmiş, ardından 2003 yılında yapılan ihale de 6 milyon 400 bin dolara Malatya Girişim Grubu adlı şirkete satılmıştı. Fabrikanın sosyal tesisleri de 4 milyon 500 bin liraya yine aynı şirkete satılmıştı. Fabrika içindeki makineler satılmış ve ardından ise bugünkü Malatyapark AVM inşaa edilmiş, sonrasında ise Hilton Oteli inşaatına başlanılmıştı. Fabrika alanında hastane ve konut projeleri de bulunuyor. Sümerbank’da çalışan işçiler için yaptırılan evlerin bulunduğu alanda “Yeşil alan” olarak Malatya Belediyesi’ne devredilerek bugünkü Sümer Park oluşturuldu.  Alanın bir kısmına da Malatya Kongre ve Kültür Merkezi yaptırıldı.

 

 

NOT: Resmi Gazete’de yayımlanan ilandaki kelimeler yayınlandığı gibi habere aktarılmıştır. 



Yeni Malatya Gazetesi
Anahtar Kelimeler

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

‘Hele biz bir yıkalım da..’ dediler O binayı...
Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin, herhangi bir proje dahi hazırlamadan yıkım sürecini başlattığı...

Haberi Oku