‘Sultansuyu'nu atçılıktaki eski şaşalı günlerine döndüreceğiz'

GÜLER HAZAR

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde bir sonraki durağımız, Sultansuyu’nun kuruluş ve varlık amacının temel taşı olan ve Malatya’nın ulusal ve uluslararası çapta tanıtımına katkı yaparak Malatya kent kültürünün sembollerinden biri olan safkan arap atlarının yetiştirildiği at tavlarıydı.

Malatya’ya büyük ekonomik getiri de sağlayan at tavlaları Sultansuyu Harası’nın en önemli yapı taşlarından biri durumunda. İşletme zaten Sultan Abdulaziz döneminde, 1865 yılında “Sultansuyu Çiftlikat-ı Hümayun” adı ile kurulmuş ve ordunun binek atı ihtiyacını karşılamak üzere yapılandırılmış. Ordunun binek atı ihtiyacının yanısıra ordunun diğer hayvansal ürün ihtiyaçlarını da karşılayan işletme, 1915 yılında 500 dekarlık alanda tay deposu kurulması ile birlikte ilk defa ‘Sultansuyu Harası’ ismini alıyor. Sultansuyu Harası’nın bu yapısı 1924 yılında feshedilerek, yerine Topçu Alayı kuruluyor. 1928 yılına kadar hizmetini sürdüren topçu alayı kaldırıldıktan sonra, çöl karakterine sahip safkan Arap atı yetiştirerek memleket atlarının kan değişikliğini sağlamak ve orduya hafif süvari bineği atı yetiştirmek amacıyla Yüksek Vekiller Heyetinin 29.7.1928 tarih ve 6943 sayılı kararnamesi ile “Sultansuyu Harası” bir bakıma yeniden ihya ediliyor.

İşte bu kadar önemli tarihsel birikimi olan Sultansuyu Harası’nın at tavlalarındayız. Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürü Murat Durmaz her şeyden önce “Bir kere şunu özellikle söylemeliyim: Burası bakanımız Sayın Mehmet Mehdi Eker’in de dediği gibi Türkiye’nin ve Malatya’nın bir markası olarak kalmaya devam edecek” vurgusunu yapıyor. Durmaz, Sultansuyu Harasında atçılık faaliyetlerinin giderek çapının büyütüleceğinin göstergesi olarak da 3 yeni aygır alınmasını gösteriyor. Toplam 1 milyon 550 bin TL’ye alınan Onur Kaan, Özduran ve Alp Yürek’in Sultansuyu Harası’ndaki mevcut at varlığının genetik eksikliğini tamamlayarak buraya büyük kazanımlar sağlayacağını ifade ediyor.

Veteriner hekim olan ve TİGEM Bursa Karacabey Tarım İşletmesi’nde 13 yıl boyunca atçılık uzmanı olarak görev yapan Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürü Murat Durmaz bu vurgudan sonra ise, Sultansuyu’nun geride kalan muhteşem günlerine yeniden dönmesinin mücadelesini vereceklerinin altını çiziyor.

Murat Durmaz, bundan sonra ise hayatını adadığı atçılığın Sultansuyu’ndaki yeni gelişmelerini anlatmaya başlıyor bize: “Mevcut faaliyetlerimize ilave olarak, piknik alanı dediğimiz alanda bir Atçılık Kulübü oluşturmayı düşünüyoruz. Ama bu daha proje aşamasında. Yine bu Atçılık ve Binicilik Kulübü’nde otistik çocukların tedavisinde dünyada kabul gören hipoterapi (Atla tedavi) faaliyeti de yer alacak. Ben veteriner hekimim,  Karacabey’de Atçılıkla ilgili çeşitli birimlerde veteriner hekim ve şef olarak çalıştım. Sultansuyu 2000’li yıllarda başa güreşen bir yerdi.  Şu anda Sultansuyu’nun  atları biraz daha geri  planda kalmış durumda. Biz bunu eski şaşalı dönemine geri döndürmek için geldik. Buna göre yatırım planlarımızı yaptık.  Mesela geçen yıl 3 tane yeni aygır aldık. Bunlar Onur Kaan, Özduran ve Alp Yürek isimli aygırlar.  Onur Kaan’ı 750 bin TL’yi, Özduran’ı 500 bin TL’ye, Alp Yürek’i 300 bin TL’ye satın aldık.  Özgün Han’ın, Kafkas Şahı’nın Ateş Topu’nun yanına bunları da kattığımız zaman en azından genetik olarak oluşan eksikliği kapatacağız. Özgün Han mesela, şu anda Türkiye genelinde marka olmuş bir aygırımız. Damızlık kısrak kadromuzu güçlendirdik. Başarılı yarış hayatı olan 7 tane kısrağı Nedimem gibi, Kamuran gibi, Kenan Aycan gibi kısrakları işletmemize kazandırdık. Yine Anadolu ve Karacabey Tarım İşletmesi’nden yaklaşık olarak 15 adet damızlık kadromuza katmak üzere dişi tay kattık. Bunlarla beraber işletmemizin kısrak kadrosunun 5’te biri yenilenmiş olacaktır.  Birgin ve Cash tayları gibi başa güreşen taylar üretiyor. Sultansuyu Tarım İşletmesi Sultan Abdülaziz döneminde kurulmuş bir çiftlik ve çok köklü bir atçılık geçmişi var. Yer olarak mera ve hava kalitesi açısından çok önemli bir konumda. Burada yetişen atların başarılı olmaması için hiçbir neden yok”

Atçılığa bilimsel yaklaşım…

Göreve başladıktan sonra işletme sınırları içindeki meraların toprak yapısını, toprak kalitesini analiz ettiren Murat Durmaz,  toprakta mineral eksikliği tespit ettiklerini, bunun sonucunda da atlara gerekli olan vitamin ve mineral takviyesi yaptıklarını ifade ediyor.

Atların meraya salınması sisteminde de değişiklikler yaptıklarını belirten İşletme Müdürü Murat Durmaz atların gelişim sürecine yönelik yapılan çalışmalardaki yenilikleri ise şöyle aktardı: “Yine bizim atçılıkla ilgili buraya geldiğimizde atların meralarının toprak kalitesini araştırdık. Hem atlardaki hem de meralardaki iz minareleri araştırdık. Eksikliklerini tespit ettik. Buna göre meralara gübreleme ve atlara gerekli vitamin ve mineral takviyesi yaptık. Ayrıca atlarımızın meraya salım sistemlerinde bir değişikliğe gittik. Daha önceden çok fazla içeride tutulan atlarımızın akciğer kapasiteleri ve kemik –kas sistemlerinin gelişimi ve mera performans sistemlerini geliştirici tedbirler aldık. Orman Müdürlüğü ile görüştük, atlarımızın meralarının birçok yerlerini ağaçlandırarak oksijen kalitesini yükseltip, atların akciğer kapasitesini geliştirip yarışlarda birkaç saniye daha başarılı olmalarını sağlayacağız. Hijyen takibi ile ilgili çok sıkı uygulamalar getirdik. Sağlık takipleri ile ilgili bir takım yeni yöntemleri devreye soktuk. Atların kilo takipleri için iki tane otomatik hassas kantar aldık. Dişi ve erkek tayların kilolarını aylık takip edip buna göre gerekli besin düzenlemeleri yapıyoruz. Ama atçılıktaki başarı uzun soluklu bir iş. Bu senenin doğan tayları 2017 yılında yarışa başlayacaklar. Atçılıkta başarının gelmesi için biraz sabır gerekiyor. Bu yaptıklarımızın meyvesini ancak o zaman alacağız”.

Sultansuyu Harası’nda yılda iki dönem tay satışı yapıldığını belirten Murat Durmaz, bu yıl Haziran ve Ekim ayında yapılacak tay satışlarından yaklaşık 4 milyon TL, yaklaşık 2 milyon TL de yetiştiricilik primi beklediklerini kaydediyor.

Sultansuyu Harası’nda şu anda 13 aygır, 120 kısrak bulunuyor. Sultansuyu Harası Atçılık Bölümü’nde toplamda 410 kadro bulunuyor. 2014 yılında doğan tay sayısı ise 95. Bu yıl atçılık bölümünün ana kadro sayısında % 20’lik bir artış sağlanmış.

Murat Durmaz, Sultansuyu Harası’nda atçılık bölümünün kâr ettiğini, ancak diğer departmanlarla birlikte değerlendirildiğinde toplamda mali sıkıntıların varlığına da dikkat çekiyor. Durmaz Sultansuyu Harası’nın mali portresi ve işletmenin mali durumunun iyileştirilmesi alanındaki çalışmalarıyla ilgili olarak da şu bilgileri veriyor: “Bizim yılda iki tane satışımız var. Birisi koşu tayları diğeri elit tay satışı. Koşu tay satışımız bu sene 24 Haziran’da, elit tay satışımız da Ekim ayı içerisinde olacak. 15 tane elit tayımız, yaklaşık 70-80 arasında da koşu tayı satışımız olacak. Bu satışlardan 3,5 - 4 milyon TL arasında gelir bekliyoruz. Yine yaklaşık olarak 1,5-2 milyon TL civarında da yetiştiricilik pirimi bekliyoruz. Atçılığımız kar eden bir bölüm. Atçılık yılda buraya yaklaşık 1-2 milyon TL arasında kar sağlayan bir kuruluş, fakat diğer birimlerle birlikte totalde sıkıntımız var. Fakat tüm projelerimiz bittiğinde bu sıkıntıları da aşacağız. Hem tarımsal alanda hem sığırcılıkta yürüteceğimiz projelerle mali sorunlarımızı aşacağız. Şöyle söyleyeyim, Sultansuyu’nun kaderi açısında 2017 yılı önemli bir yıl olacak. İnşallah 2017 yılından itibaren kar eden bir işletme haline geleceğiz.



Yeni Malatya Gazetesi
Anahtar Kelimeler

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Yeni Sanat Lisesinin Yolunu Genişletiliyor
Malatya Büyükşehir Belediyesi Çamurlu Mahallesi sınırları içerisinde yapılan yeni Sanat Lisesi’nin...

Haberi Oku