Adalet Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçe teklifi ile 2025 yılı kesin hesap teklifinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda konuşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargı hizmetlerinden dijital dönüşüme, fon soruşturmalarından yeni yargı paketlerine kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
Bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifinde 524 milyar 692 milyon 545 bin lira ödenek ayrıldığını açıklayan Gürlek, fon soruşturmaları kapsamında 464 şüphelinin bulunduğunu, 120 kişinin tutuklandığını ve 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığını bildirdi.
Malatya 18'inci istinaf merkezi oldu
Yargı sistemindeki kapasite artışına ilişkin rakamları paylaşan Gürlek, 2002 yılından bu yana hâkim, savcı ve adliye personeli sayısında önemli artış yaşandığını belirtti.
2002 yılında 9 bin 349 olan hâkim ve savcı sayısının 26 bin 612'ye, 51 bin 681 olan personel sayısının ise 181 bin 540'a yükseldiğini kaydeden Gürlek, adli yargıda 3 bin 581 olan mahkeme sayısının bugün 9 bin 214'e çıkarıldığını ifade etti.
İstinaf mahkemelerine ilişkin Malatya'yı da ilgilendiren gelişmeyi paylaşan Gürlek, şu bilgileri verdi:
"Adli yargıda 2016 yılında 7 bölgede faaliyete başlayan istinaf mahkemelerinin sayısının Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin 2026 yılında faaliyete geçmesiyle 18'e yükseldiğini belirten Gürlek, idari yargıda ise 7 olan bölge idare mahkemesi sayısının 12'ye çıkarıldığını, Edirne Bölge İdare Mahkemesinin de kısa süre içerisinde faaliyete geçirileceğini söyledi."
Gürlek, adli ve idari yargıda toplam 744 istinaf dairesinin faaliyet gösterdiğini, bu mahkemelerde 4 bin 328 hâkim ve savcının görev yaptığını bildirdi.
Fon soruşturmalarında 464 şüpheli bulunuyor
Fon soruşturmalarına ilişkin son durumu da açıklayan Gürlek, ülke ekonomisini ve vatandaşların birikimlerini hedef alan suç yapılanmalarıyla mücadele ettiklerini söyledi.
Cumhuriyet başsavcılıklarına ulaşan ihbar ve şikâyetler ile ilgili kurumların bildirimleri doğrultusunda para hareketlerinin, mali bağlantıların ve malvarlığı devirlerinin somut deliller üzerinden incelendiğini belirten Gürlek, soruşturmaların denetim mekanizmalarına kadar uzanan bağlantıları da kapsadığını ifade etti.
9 Kasım 2026 itibarıyla soruşturmalarda 464 şüphelinin bulunduğunu açıklayan Gürlek,
"120 kişi tutuklu olup 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. Firari 40 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. Ayrıca 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin malvarlıklarına tedbir, banka hesaplarına bloke uygulanmıştır" ifadelerini kullandı.
Soruşturmalar kapsamında yaklaşık 31,5 milyar lira değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedinin TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabı kapsamında iade edildiğini belirten Gürlek, tasfiye süreci tamamlanan fonlarda vatandaşlara ödemelerin yapıldığını, diğer fonlarda da işlemler ilerledikçe ödemelerin devam edeceğini kaydetti.
Gönüllü iadenin hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını vurgulayan Gürlek, "Asla hiçbir suç hiçbir suçlunun yanına kâr kalmayacaktır. Vatandaşımızın birikimi sahipsiz değildir. Yargının yolunu kanun belirler, kararını delil şekillendirir" diye konuştu.
12 milyon civarında dosya karara bağlandı
Yargı sisteminin iş yüküne ilişkin verileri de paylaşan Gürlek, bu yıl içerisinde yaklaşık 12 milyon dosyanın karara bağlandığını açıkladı.
Adli yargıda 2002 yılında 3 bin 581 olan mahkeme sayısının 9 bin 214'e, idari yargıda 146 olan faal mahkeme sayısının 247'ye yükseldiğini belirten Gürlek, ihtisas mahkemesi sayısının da 986'dan 2 bin 391'e çıkarıldığını bildirdi.
30 milyondan fazla emsal karar yapay zekâyla taranacak
Adalet hizmetlerinde dijital dönüşüm çalışmalarına değinen Gürlek, UYAP'ın 65 kurumla 211 farklı entegrasyonunun bulunduğunu söyledi.
UYAP Yapay Zekâ Karar Destek Sisteminin tamamen yerli ve millî imkânlarla geliştirildiğini belirten Gürlek, sistemin çalışma şekline ilişkin şu bilgileri verdi:
"30 milyondan fazla emsal kararı saniyeler içerisinde tarayarak hâkimlerin önüne ilgili içtihatları getireceğini söyledi. Sistemin pilot uygulamasına geçerek güvenli biçimde yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini belirten Gürlek, böylece hâkim ve savcıların araştırmaya ayırdığı sürenin azaltılacağını kaydetti."
Gürlek ayrıca 2019 yılından bu yana 434 milyonun üzerinde elektronik tebligat gönderildiğini, OECD'nin 2025 yılında yayımlanan Bir Bakışta Devlet Raporu'nda Türkiye'nin yargının dijitalleşmesinde en proaktif beşinci ülke olarak gösterildiğini aktardı.
On üçüncü yargı paketi üzerinde çalışılıyor
Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi kapsamında çalışmaların sürdüğünü belirten Gürlek, On Birinci Yargı Paketi ile örgütlü suçlarla mücadelenin güçlendirildiğini, çocukların suç örgütlerince kullanılmasına karşı yaptırımların ağırlaştırıldığını ve bilişim suçlarında suç gelirlerine müdahalenin kolaylaştırıldığını söyledi.
On İkinci Yargı Paketi'nde yargılamaların hızlandırılması ve hak arama yollarının güçlendirilmesine ağırlık verdiklerini kaydeden Gürlek, On Üçüncü Yargı Paketi'nde de yargılamaların hızlandırılması, ceza adaletinin etkinliği ve bilişim suçlarıyla mücadeleye öncelik verileceğini bildirdi.
Bakanlık bünyesinde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının kurulduğunu belirten Gürlek, vatandaşların başvurularını almak ve bilgilendirilmelerini sağlamak amacıyla Alo Adalet 135 Hattı'nın oluşturulduğunu açıkladı.
Arabuluculukta anlaşma oranı yüzde 61
Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine ilişkin rakamları da paylaşan Gürlek, arabuluculuk uygulamasının iş, ticaret ve tüketici uyuşmazlıklarının yanı sıra kira, komşuluk, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi ve tarımsal üretim sözleşmelerini de kapsadığını belirtti.
İhtiyari ve dava şartı arabuluculuk kapsamında 10 milyon 543 bin 534 dosyanın sisteme alındığını açıklayan Gürlek, bunların 6 milyon 201 bin 547'sinde anlaşma sağlandığını bildirdi. Müzakeresi devam eden dosyalar hariç anlaşma oranının yüzde 61 olduğunu kaydetti.
Ceza hukukundaki uzlaştırma uygulamasına ilişkin de bilgi veren Gürlek, 1 Ocak 2017'den bu yana 4 milyon 504 bin 388 dosyanın uzlaştırma kapsamına alındığını, müzakeresi tamamlanan dosyalarda yüzde 83 oranında uzlaşma sağlandığını ifade etti.
2026'nın ilk dokuz ayında 294 kişinin iadesi sağlandı
Uluslararası adli iş birliği çalışmalarına da değinen Gürlek, 2026 yılının ilk dokuz ayında 294 kişinin Türkiye'ye iadesinin sağlandığını açıkladı.
Suç örgütlerinin sınır aşan faaliyetleriyle mücadelede İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarıyla koordineli çalıştıklarını belirten Gürlek, suçluların iadesi ve karşılıklı adli yardımlaşma süreçlerinin uluslararası sözleşmeler ve hukuki güvenceler çerçevesinde yürütüldüğünü söyledi.
Gazze açıklaması: Hukuk ihlallerinin sorumluları hesap vermeli
Konuşmasında Gazze'de yaşananlara da yer veren Gürlek, sivillerin korunmasının, insani yardımların ulaştırılmasının ve hukuk ihlallerinin sorumlularının hesap vermesinin ortak sorumluluk olduğunu belirtti. Gürlek,
"Hukukun her coğrafyada eşit uygulanması gerektiğini savunuyoruz. Gazze'de sivillerin yaşadığı ağır mağduriyetler karşısında yaşam hakkını ve insan onurunu savunmak ortak sorumluluğumuzdur. Hukukun üstünlüğü, güçlünün üstünlüğüne dönüşmemelidir" dedi.
Adalet Bakanlığına 524,6 milyar lira bütçe
Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifinde 524 milyar 692 milyon 545 bin lira ödenek öngörüldüğünü açıklayan Gürlek, 2025 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin de bilgi verdi.
2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bakanlığa 280 milyar 275 milyon 802 bin lira ödenek tahsis edildiğini belirten Gürlek, yıl içerisinde yapılan ekleme ve düşüşlerle toplam ödeneğin 287 milyar 447 milyon 639 bin 480 lira 63 kuruşa ulaştığını kaydetti.
2025 yılı bütçe giderlerinin 285 milyar 626 milyon 834 bin lira 32 kuruş olarak gerçekleştiğini aktaran Gürlek, Sayıştay Raporu'nda kamu zararına ilişkin bir tespit bulunmadığını, raporda yer alan diğer hususlara yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Konuşmasının sonunda yargı bağımsızlığının temel ilkeleri olduğunu vurgulayan Gürlek, Türkiye'nin demokratik bir hukuk devleti olduğunu belirterek, Türkiye Yüzyılı hedefi doğrultusunda Adaletin Yüzyılı idealinin demokratik, yeni bir Anayasa ile taçlandırılacağına inandığını söyledi.
Kaynak: İHA




