Malatya’da son günlerde yaşanan domates krizi ve çiftçilerin tarladaki ürünü ücretsiz dağıtacak noktaya gelmesi gözleri tarım sektörüne çevirdi. Konuya ilişkin Yeni Malatya Haber’e (yenimalatya.com.tr) açıklamalarda bulunan Malatya Sebze-Meyve Komisyoncu ve Tüccarları Derneği Başkanı Celal Akbay, fiyat düşüşlerinin sadece Malatya’ya özgü olmadığını, krizin Konya Ovası, Tokat ve Adana gibi dev üretim merkezlerinde de yaşandığını belirtti.

Akbay, domatesteki düşük fiyatın yalnızca üreticiyi değil, Malatya’da kışlık hazırlık yapan vatandaşları da yakından ilgilendirdiğine dikkat çekti. Üretimde bu yıl verimin artmasının piyasadaki arzı yükselttiğini belirten Akbay, daha önce dönümünden yaklaşık 3 ton ürün alınan tarlalarda bu sezon 5 ila 8 ton arasında domates elde edildiğini aktardı.

“Bu sorun sadece Malatya’ya mahsus değil”
Son günlerde Malatya’da yaşanan domates krizine değinen Malatya Sebze-Meyve Komisyoncu ve Tüccarları Derneği Başkanı Celal Akbay,
“Mersin itibarıyla salçalık, kurutmalık ve konserve olarak değerlendirilen domateslerde bir satış rekoltesi yaşıyoruz. Domates bugün tarlada 5-6 TL arasında alıcı buluyor. Çiftçinin 5-6 TL’ye sattığı domatesten eline herhangi bir kazanç kalmıyor. Ancak çiftçi, ürününü toplamak zorunda kalıyor. Çünkü belki 10 gün ya da 15 gün sonra fiyatlar yükselir ve bu durum çiftçiye bir nebze olsun katkı sağlar. Fakat bazı çiftçilerimiz de buna isyan ederek, ‘6-7 TL masraf ediyoruz, domatesi 5 TL’ye satıyoruz. Bu zahmeti artık çekmektense ekmeyeceğim, dikmeyeceğim’ diyor. Geçtiğimiz günlerde Malatya’da bir çiftçi arkadaşımızın vatandaşları tarlasına çağırarak domatesleri ücretsiz verdiği görüldü. Şu anda domates fiyatları Türkiye’nin birçok yerinde aynı durumda. Bu sorun sadece Malatya’ya mahsus değil. Örneğin bugün Konya Ovası’nda da domates 5-6 TL arasında alınıyor. Tokat bölgesinde de aynı fiyatlar söz konusu. Adana bölgesinde de domates aynı fiyatlardan alınıyor. Dolayısıyla bu durum sadece Malatya’ya özgü bir sorun olarak görülmemeli” ifadeleri yer verdi.

“Domateste bu yıl 5, 6, 7, hatta 8 ton ürün alınan bölgeler var”
Bu dönemde Malatya’da domatesi vatandaşların salça ve sos yapımında kullandığını ifade eden Akbay,
“İnsanlar artık bu ürünleri salça ve sos yapımında kullanıyor. Bunun için de vatandaşların bu ürünleri biraz daha uygun fiyatla alabilmesi gerekiyor. Ürünlerin kilosu bugün 25-30, hatta 40 TL olursa vatandaş bunları alıp salça veya sos yapmayacak. Çünkü bu zahmete girmeyecek. Bu yıl ekimin fazla olması ve herhangi bir hava şartları sorunu yaşanmaması nedeniyle verim de oldukça yüksek. Örneğin daha önce dönüm başına 3 ton domates alınan tarlalarda, hava şartlarının ve verimin iyi olması nedeniyle bugün 5, 6, 7, hatta 8 ton ürün alınan bölgeler var. Haliyle bu durum da fiyatları etkiliyor. Tarım politikasının yanlış şekilde devam etmesi nedeniyle çiftçiler de mağdur oluyor” ifadelerini kullandı.
"Malatya’da yerli ürün domatesin fiyatı ise 10 TL seviyesinde"
Güncel domates fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akbay,
“Güncel fiyatlara baktığımızda, Linda dediğimiz konserve ve salçalık domatesin haldeki en yüksek fiyatı 15 TL seviyesinde. Normal, Antalya’dan ve yayladan gelen domatesin fiyatı ise 25-30 TL arasında değişiyor. Malatya’da yerli ürün olarak yetiştirilen domatesin fiyatı ise 10 TL seviyesinde. Deprem bölgesinde vatandaşlar 2-3 yıl boyunca konteynerlerde yaşadı. Bu süreçte kurutma, sos ve salça gibi kışlık hazırlıklarını yapamadılar. Ancak şu anda devletimizin yaptığı TOKİ konutlarıyla birlikte mağdur olan vatandaşlarımız kendi evlerine ve yerlerine taşındı. İmkânlar dâhilinde bundan sonraki süreçte vatandaşlarımızın yeniden eski sisteme dönerek kışlık hazırlıklarını yapacak. Market zincirleri ise fiyatları kendi ellerinde tutuyor. Kafalarına göre fiyat belirleyip değiştiriyorlar. Türkiye’de bu marketlere yönelik yeterli bir denetleme yapılmıyor” şeklinde konuştu.





