Elazığ’ın Baskil ilçesinde düzenlenen Kayısı Çalıştayı’nda dikkat çeken bir karar gündeme geldi. İlçede yetiştirilen kayısının “Baskil Kayısısı” adıyla ayrı bir coğrafi işaretle tescillenmesi ve uluslararası pazarlarda kendi markasıyla yer alması istendi.

Baskil’de kayısı üretiminin geleceği, üreticilerin sorunları ve ilçenin ürün üzerinden oluşturabileceği ekonomik değer, düzenlenen çalıştayda masaya yatırıldı. Çalıştayın sonuç bildirgesinde yer alan bazı ifadeler ise Malatya ile Baskil arasındaki kayısı ticareti ve marka tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası, Baskil Belediyesi, Elazığ Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (ETAK) ve Baskil Yerel Eylem Grubu Derneğinin iş birliğiyle düzenlenen Baskil Kayısı Çalıştayı, 28 Ağustos’ta Baskil Belediyesi Çok Amaçlı Düğün Salonu’nda gerçekleştirildi.

Malatya’da DSİ'nin sulama projesi höyüğe takıldı! Projenin yönü değiştiriliyor
Malatya’da DSİ'nin sulama projesi höyüğe takıldı! Projenin yönü değiştiriliyor
İçeriği Görüntüle

Çalıştaya Baskil Kent Konseyi temsilcilerinin yanı sıra üreticiler, muhtarlar, akademisyenler, ETAK yetkilileri ve vatandaşlar katıldı.

Hedef: “Baskil Kayısısı” adıyla yeni marka

Çalıştaydan çıkan en dikkat çekici başlıklardan biri, Baskil’de üretilen kayısının Malatya kayısısından ayrı bir kimlikle markalaştırılması oldu.

Sonuç bildirgesinde, ilçede yetiştirilen ürünlerin “Baskil Kayısısı” adı altında coğrafi işaretle tescillenmesi talep edildi. Bildirgede ayrıca, Baskil’in kendi marka değerini oluşturması gerektiği vurgulanırken, “Malatya Kayısısı şemsiyesi altındaki bağımlılık sona ermeli” ifadesine yer verildi.

Baskil’de yetişen ürünlerin tüketiciye doğrudan “Baskil Kayısısı” etiketiyle ulaştırılması, böylece farklı bölgelerden gelen ürünlerle karışıklığın önüne geçilmesi önerildi.

Malatya’nın tescilli markasıyla yeni tartışma

Baskil’in ayrı marka ve coğrafi işaret oluşturma isteği, dünya genelinde tanınırlığı bulunan Malatya Kayısısı açısından da yeni bir tartışma başlattı.

Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciliyle uluslararası koruma altında bulunan Malatya Kayısısı, kentin en önemli tarımsal ve ihracata dayalı ekonomik değerlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Baskil’de ise ilçenin kendine özgü üretim potansiyelinin ayrı bir marka altında değerlendirilmesi gerektiği savunuluyor. Bu girişimin, bir yandan Baskil kayısısının katma değerini artırması beklenirken, diğer yandan Malatya Kayısısı’nın yıllar içinde oluşturduğu marka bütünlüğü açısından nasıl bir sonuç doğuracağı merak konusu oldu.

Bildirgede Malatyalı tüccarlarla ilgili dikkat çeken iddia

Çalıştay sonuç bildirgesinde kayısı ticaretine ilişkin tartışmalı bir iddia da yer aldı.

Bazı Malatyalı kayısı tüccarlarının Özbekistan, İran ve Iğdır gibi farklı bölgelerden getirilen ürünleri piyasaya sürerek fiyatları etkilediği ileri sürüldü. Bu uygulamaların önüne geçilmesi gerektiği belirtilirken, söz konusu iddiaları destekleyen herhangi bir somut bilgi veya belge bildirgede paylaşılmadı.

Üretici için yeni model önerisi

Çalıştayda yalnızca marka konusu değil, üreticinin ekonomik koşulları da ele alındı. ETAK’ın doğrudan üreticiden ürün alarak daha adil bir fiyatlandırma modeli oluşturması önerilirken, kooperatifin yalnızca Baskil’de yetiştirilen kayısılarla çalışması ve üretici odaklı bir yapıya kavuşturulması istendi. Üreticilerin hasat döneminde ürünlerini düşük fiyatlardan elinden çıkarmak zorunda kalmaması için devlet destekli faizsiz kredi imkanlarının oluşturulması da talepler arasında yer aldı.

Bunun yanı sıra Baskil’e modern bir soğuk hava deposu ve lojistik merkezi kazandırılması, ürünlerin büyükşehirlere frigorifik demir yolu vagonlarıyla ulaştırılması önerildi.

Baskil’e Şira Pazarı önerisi

Çalıştayda ilçenin kayısıdan daha fazla ekonomik gelir elde edebilmesi için yeni satış ve pazarlama modelleri de gündeme geldi. Baskil merkezli bir Şira Pazarı kurulması, kadın kooperatiflerinin üretim ve paketleme süreçlerinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi, kayısıdan farklı katma değerli ürünlerin geliştirilmesi ve üreticilerin doğrudan tüketiciye ulaşabilmesi amacıyla e-ticaret altyapısının oluşturulması istendi.

Hedef Avrupa, Körfez ve Uzak Doğu

Baskil kayısısının yalnızca Türkiye pazarında değil, uluslararası pazarlarda da ayrı bir marka olarak konumlandırılması hedefleniyor. Sonuç bildirgesinde Almanya, Hollanda ve Belçika başta olmak üzere Avrupa ülkelerine “Baskil Kayısısı” markasıyla ihracat yapılması önerildi. Bunun yanı sıra Körfez ve Uzak Doğu pazarlarına yönelik çalışmalar yürütülmesi, ulusal ve uluslararası fuarlarda Baskil kayısısının tanıtılması çağrısı yapıldı.

Tartışmanın seyri önümüzdeki süreçte belli olacak

Baskil Kayısı Çalıştayı’nın her yıl düzenlenmesi ve hazırlanan sonuç bildirgesinin ilgili kamu kurumlarına iletilmesi kararlaştırıldı.

Baskil’de ayrı coğrafi işaret ve marka oluşturulmasına yönelik bu girişimin hayata geçmesi halinde, Türkiye’nin kayısı sektöründe iki farklı bölgesel marka yapısının ortaya çıkması gündeme gelebilecek. Önümüzdeki süreçte özellikle “Baskil Kayısısı” markasının Malatya Kayısısı’nın uluslararası marka değeri ve mevcut coğrafi işaret kapsamıyla nasıl bir ilişki içinde olacağı sektörün en çok tartışacağı başlıklardan biri olacak.

Muhabir: Bahar Kara