17 Ağustos Düzce depremi ile 6 Şubat depremlerini örnek veren Pampal, Türkiye’de büyük depremlerin 4-5 yılda bir yaşandığını belirterek, ülkenin tamamının depreme hazırlanması gerektiğini söyledi.

17 Ağustos depremi milat oldu

Katıldığı bir televizyon programında 17 Ağustos Düzce depremi ile 6 Şubat depremlerini örnek veren Deprem bilimci Prof. Dr. Süleyman Pampal, Türkiye’de deprem konusunda yapılan çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Pampal, 17 Ağustos depreminin önemine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“1999 depremi bir anlamda milat gibi oldu. Aslında birincisi 1939 Erzincan depremidir. Türkiye'de depremle ilgili pek çok faaliyetin, pek çok işin ortaya çıkması; örneğin deprem yönetmeliklerinin hazırlanması, örneğin deprem tehlike haritalarının hazırlanması 39 depreminden sonra başlamıştır. Ve o günden bugüne 16. deprem yönetmeliğine, 6. deprem tehlike haritasına sahibiz. Her büyük depremden sonra bu türden değişiklikler, çalışmalar yapıyoruz. 17 Ağustos'ta bu çerçevede gerçekten ölenlere rahmet, kalanlara sabır dilemek durumundayız. Büyük bir felaketti. 18.000'in üzerinde can kaybıyla, yüz binleri bulan yaralanmalarla, işte 03.02'de 7,4 büyüklüğündeki depremin sonuçlarıyla yüzleştik”

“4-5 yılda bir büyük depremler yaşanıyor”

Pampal, Türkiye’de büyük depremlerin belli aralıklarla yaşandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Hep olmayacakmış zannettiğimiz ama 4-5 yılda bir yaşadığımız büyük depremler bize nedense hep sürpriz yaşatıyor, sürpriz gibi geliyor. Yani bu, bizim toplumumuzun kötü yanlarından biri. Ders çıkarma konusunda maalesef yeteneksiz davranıyoruz. Dünyanın her yerinde bizim gibi deprem tehlikesi yüksek ülkeler var. İşte yakınlarda yaşadık yani; Endonezya, Kolombiya, Güney Amerika'da pek çok... Yani 7,7; 7,5; 7,6; 9, 9,5, 10'a varan büyüklükte depremler Güney Amerika ülkelerinde, Pasifik çevresinde oluyor. Ve onlar ekonomik olarak falan bizden daha iyi olmamalarına rağmen bizden çok daha iyi performans gösteriyorlar; çok daha düşük can kayıpları, yaralanmalar ve kayıplar yaşıyorlar. Biz 17 Ağustos'tan itibaren, dediğim gibi birincisi 39'dur ama bir takım çalışmaların başlangıcı, 17 Ağustos'ta daha somut gelişmeler yaşadık bu acı kayıpların üzerine. Örneğin hazır beton kullanımı zorunlu hale getirildi. Örneğin yapı denetim firmaları kurulup bunların etkin hale getirilmesi sağlandı. Yönetmelik değişti, harita değişti.”

Kentsel dönüşüm vurgusu

Türkiye’deki kentsel dönüşüm çalışmalarına da değinen Pampal, 2010-2011 Van depremi sonrasında çıkarılan yasaya dikkat çekti:

“Asıl gelişme bana göre 2010-2011 Van depreminden sonra Kentsel Dönüşüm Yasası adıyla bir yasa çıkarılmasıdır. Bu bence en önemli gelişmedir Türkiye'de. Bu, belli bir süre içinde eksikleri, hataları, uygulamada karşılaşılan pek çok yanlışları yavaş yavaş giderilerek bugünlere kadar geldik.”

“Yüzümüze vurulmuş şama gibiydi”

Pampal, 6 Şubat depremlerinin Türkiye genelinde büyük bir travmaya neden olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Ama asıl 6 Şubat'ta, 6 Şubat'taki o birinci deprem 7,8 hatta 7,9'luk ve ikinci deprem, biri sabah 04.17'de, öbürü 13.24'te öğleden sonra, iki yüzümüze vurulmuş çok güçlü iki şamar gibi bütün toplumu, 11 il ve çevresinin dışında bütün Türk toplumunu bir büyük travmatize etti, büyük acılar yaşattı. 55 bin can kaybı ve rakamlara girmek istemiyorum, herkes artık biliyor ama ha bu işin şakası yok. Yani böyle her 4-5 yılda bir sürpriz yaşamanın alemi yok. Bir de Kentsel Dönüşüm Yasası diye bir yasa çıkmış, artık bunu uygulayalım hakkıyla, ülkemizi, yapı stokumuzu depreme dayanıklı hale getirelim noktasında olumlu gelişmeler oldu.”

İstanbul ve Ankara değerlendirmesi

Pampal, büyükşehirlerdeki kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin ise şu değerlendirmeyi yaptı:

Fendoğlu’ndan Çırmıktı ve yeni ilçe açıklaması
Fendoğlu’ndan Çırmıktı ve yeni ilçe açıklaması
İçeriği Görüntüle
“Ankara'da, İstanbul'da şu anda ben bakıyorum, ülkenin özellikle büyükkentlerinde kentsel dönüşüm uygulamaları oldukça iyileşti. Beklenen hıza ulaştı mı? Hayır. Ama İstanbul örneğin uzun sefer, uzun yıllar tartışarak geçirdi. 17 Ağustos'tan beri konuşuyoruz, "İstanbul'u depreme hazırlayalım" diyoruz. Ama 27 yıl geçmiş, ben daha ilk defa bu yıl, yani daha doğrusu 2026 yılında layıkıyla kentsel dönüşüm uygulamalarının yapılmaya başlandığını gözlemliyorum. İstanbul'a gidiyorum, dolaşıyorum, bakıyorum uygulamalara. İlk defa, ilk defa belli bir hıza ulaştığını görüyorum. Ankara keza, Ankara'da merkezi semtlerde oldukça iyi gelişmeler var.”

“Malatya ve çevresindeki faylar her an kırılabilir”

Türkiye’nin farklı bölgelerindeki faylara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Pampal, özellikle doğudaki faylara dikkat çekti:

“Her an, her an maalesef deprem olacak. Yani Orta Marmara, yani Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın kuzey kolu, Silivri'den Boğaz çıkışına kadar olan kesim, sahil kesimi; güney kolu, İznik merkez olmak üzere doğu-batı yönünde Bursa fayı... Marmara bölgesini etkileyecek önemli tehlike kaynakları ve her an olabilir.”

Pampal, doğudaki faylarla ilgili açıklamasında Malatya’yı da işaret ederek şunları söyledi:

“Ayrıca doğuda Yedisu Fayı her an kırılabilir. Yedisu Fayı'nın güneyinde bulunan Malatya, Ovacık fayları ve Doğu Anadolu Fayı'nın Bingöl civarındaki kırılmamış segmentleri her an kırılabilir. Ve tabii Ege bölgesindeki, Batı Anadolu'daki Ege graben sistemini oluşturan faylar... Ve Arap levhasıyla, Arap-Afrika levhasıyla Anadolu levhasının sınırını oluşturan bölgelerdeki, birincisi Ölüdeniz, Hatay'dan güneye Suriye'ye doğru tehlikenin büyük olduğunu biliyoruz. Hatay'ın yine etkilenme ihtimali var. Onun için hazırlanmalıyız, hazırlanmalı, çalışmalar devam ediyor ama... Ve Akdeniz'in içinde, Girit-Rodos hattında, Kıbrıs yayında yıkıcı depremler her an olabilir. O nedenle Türkiye'nin tamamının depreme hazırlanmasından başka da yapacağımız bir şey maalesef yok.”

“Yapı stokumuzu depreme dayanıklı hale getirmeliyiz”

Pampal, deprem konusunda alınması gereken önlemlere ilişkin de şu ifadeleri kullandı:

“Yani başka yapacağımız bir şey yok. Nerede deprem olur, ne zaman deprem olur tartışıyoruz. Biz tartışmaya devam ederiz, konuşuruz ama önemli olan ülkemizi bu tehlikelerden ortaya çıkacak riskleri yani tehlike gerçekleştikten sonra ortaya çıkan sonuçlara risk diyoruz. Bunları minimize etmek. İşte bu da yapılarımızı, yapı stokumuzu depreme dayanıklı hale getirmek, insanımızı hiç ayrım yapmaksızın, çocuklardan başlayıp en yaşlısına kadar, halkımızı, yöneticilerimizi, herkesi deprem konusunda bilinçlendirmek. Böyle bir bilinç...”

Muhabir: Onay Ozan