Yenimalatya.com.tr’ye değerlendirmede bulunan Eğitim Sen Malatya Şube Başkanı Nevzat Millioğulları, yeni sistemin öğretmenlerin yetkilerini daralttığını, öğrencilerin sosyokültürel ve ekonomik koşullarını göz ardı ettiğini savunarak düzenlemeye tepki gösterdi. Millioğulları, eğitimde yalnızca sonuçların değil, öğrencinin gelişim sürecinin esas alınması gerektiğini vurguladı.
Ortak sınav sisteminde öğretmenlerin yetkileri azalıyor
Millî Eğitim Bakanlığı, ortaokul ve liselerde uygulanacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin (OYSS) uygulama kılavuzunu yayımladı. Yeni düzenlemeyle öğretmenlerin Bakanlık tarafından oluşturulan dijital soru havuzundan yararlanması, öğrencilerin başarılarının ise öğrenme çıktıları üzerinden değerlendirilmesi hedefleniyor. Resmî ve özel okullarda toplam 16 branşı kapsayan sistemde açık uçlu sorular kullanılacak. Sınav hazırlama ve değerlendirme işlemleri Yeni EBA altyapısına taşınırken öğrencilerin akademik gelişimleri de dijital ortamda takip edilebilecek.
Yeni sınav sistemini yenimalatya.com.tr’ye değerlendiren Eğitim Sen Malatya Şube Başkanı Nevzat Millioğulları, düzenlemenin öğretmenlerin sınav süreçlerindeki yetkilerini sınırlandırdığına dikkat çekti. Millioğulları, sistemin yönetmelik ve uygulama boyutlarının birlikte ele alınması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Şöyle diyeyim, aslında ortaokul sınav sistemine önce yönetmelik açısından bakılması gerekiyor. Yönetmelik açısından bakıldığında dayanağı sınav yönetmeliğine dayandırıyorlar. Sınavlarla ilgili yetkiler vardı, yetki oranlarını %100'den %20'ye düşürüyorlar. Yani onların müdahale oranı ortadan kalkmış oluyor. Herhangi bir okulda ortak sınav yapılırken oradaki herhangi bir branşta soru havuzuna soru verebiliyorsunuz. Ama o havuzdan soru alırken sizin iki tane sorunuz olmuş oluyor ve oradan gelen soruları değerlendirirken de şu anda tahmin etmemekle beraber herkes kendi okulunu değil, ayrı ayrı okulları denetlemek zorunda kalıyor. Orada iki şeye bakmak gerekiyor. Birincisi, onun doğrudan muhatabı öğrenci ve öğretmenlerdir. Burada biz öğretmenlerin de Bakanlığın da varlık sebebi olan öğrencilerdir. Öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini gözetmek, öğrencilerin sosyokültürel seviyesini gözetmek yerine aynen ÖSYM taktiği gibi, yani soru değerlendirmesi açısından standart görünüyor. Oysa bizim ülkemizde daha nitelikli eşitliği sağlayan olmasa bile fırsat eşitliği sağlayamamışken, bu açlık sorunu henüz çözülmemişken Bakanlığın sadece ve sadece işletmeci mantığıyla 'son çıktıya' bakmak istemesinin mantığı yoktur.”
“Eğitimde önemli olan sonuç değil, süreçtir”
Eğitimin yalnızca sınav sonuçları üzerinden değerlendirilmesinin doğru olmadığını ifade eden Millioğulları, öğrencilerin gelişiminde öğretmenlerin gözlemlerinin ve öğrencilerin içinde bulunduğu koşulların belirleyici olduğunu söyledi. Eğitimin beşerî yönüne dikkat çeken Millioğulları, şöyle konuştu:
“Eğitim beşerî bir olaydır. Beşerî olayda son çıktıya bakılmaz, beşerî olayda önemli olan süreçtir. Zaten bu süreci en iyi değerlendirecek kişiler de öğretmenlerdir. Yani bu işin doğrudan öğretmenin kendi sosyoekonomik seviyesindeki öğrenci profiline, veli profiline, gelir seviyesine göre bir yapısı vardır. Bu yapı içinde çocuk gelişim gösterir. Önemli olan çocuğun sadece akademik gelişimi değildir; bedensel gelişimi, sosyokültürel gelişimi de vardır. Öğretmen gözüyle bakar çünkü takibindedir, izlenimindedir. Oysa sınavlar sadece akademik bilgiyi ölçen ölçeklerdir.”
“Öğrencinin aç mı tok mu olduğu beni ilgilendirmiyor anlayışı doğru değil”
Yeni sistemin bilimsel ve eşitlikçi açıdan sakıncalar barındırdığını savunan Millioğulları, öğrencilerin ekonomik koşullarının, okula devam durumlarının ve çalışma ortamlarının değerlendirme sürecinde göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti. Velilerin de yeni sınav sistemi konusunda duyarlı olması gerektiğini kaydeden Millioğulları, şunları söyledi:
“Bu açıdan hem bilimsel açıdan hem de eşitlikçi açıdan sakıncaları vardır. Çünkü Bakanlık diyor ki: 'Öğretmenler, sayın veliler; öğrencilerimizi standart ölçmeye tabi tutacağız. Ama hangi standartta, hangi ekonomik seviyede olduğu beni ilgilendirmiyor. Çocuğunuzun okula devam edip etmediği beni ilgilendirmiyor. Çocuğunuzun aç mı tok mu olduğu, elverişli çalışma ortamının var olup olmadığı beni ilgilendirmiyor.' Burada asıl önemli olan konu şu: Velilerin bu konuya daha çok hassasiyet göstermesi gerekiyor. Öğretmenlerin, sendikaların, eğitimle uğraşan insanların —özellikle basının ve ulusal basının önünde de olsa— bir an önce bu konunun sakıncalarını velilere aktarmaları ve velilerin tepki göstermelerini sağlamaları gerekir.”
“Öğretmeni veri memuru gibi bilgisayar başına oturtuyorsunuz”
Sınav sorularının merkezî olarak hazırlanmasının öğretmenlerin mesleki yetkilerini ve öğrencileri bütünsel değerlendirme imkânını kısıtlayacağını savunan Millioğulları, yeni uygulamanın öğretmenlere ek iş yükü getireceğini dile getirdi. Özellikle Türkçe ve İngilizce derslerinde dinleme, okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesinin zaman alacağına işaret eden Millioğulları, öğretmenlerin mesai dışına taşan işlerle karşı karşıya kalabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Öğretmenlerin elinden yetkiyi alıyorsunuz, öğretmenin o bütünsel bakış açısını ortadan kaldırıyorsunuz. Öğretmene diyorsunuz ki: 'Sayın öğretmenim, sen işinle ilgilenme; ben senin yerine sınav sorularını hazırladım. Sen kenarda bekle, sınavları al, uygula; sonra da veri memuru gibi otur bilgisayarın başına, bu verileri gir.' Bu da angarya bir iş durumudur; öğretmeni soğutur, geriye iter. Türkçe ve İngilizce öğretmenleri açısından; her öğrenci için özellikle dinleme, okuma ve yazma başlıkları olduğundan öğretmenin her çocuğa en az 5-10 dakika zaman ayırması gerekir. O da internetin standart çektiği koşullarda... Öğretmen mesai saatleri içerisinde bunu nasıl yapacak? Ne yapacak? 'Öğretmenim, bunu evinde yap.' Bizim 08.00-17.00 çalışmamız gerekiyordu, yani o yorgunluğu eve taşımamamız gerekiyordu. Zaten yorulmuşuz, dinlenme saatinde o işi yapmamamız gerekiyordu. Öğretmen arkadaşlarımızın her biri birer aile ferdi; kendi evlatları var, eşleri var. Onlarla birlikte geçirecekleri zamanı, okulda bitmesi gereken işle uğraşarak geçirmek zorunda kalıyorlar. Zaten şu anki mevcut koşullarda öğretmenliği statüsü olmayan bir konuma getirdiniz, öğretmenleri iyice kenara atıyorsunuz.”
Açık uçlu sorularda değerlendirme farklılıkları yaşanabilir
Açık uçlu soruların değerlendirilmesinde farklı uygulamaların ortaya çıkabileceğini belirten Millioğulları, bu tür soruların öğretmenler tarafından, öğrencilerin seviyeleri dikkate alınarak hazırlanması gerektiğini ifade etti. Millioğulları, geçmişte yapılan bazı sınavlarda farklı illerde farklı değerlendirmelerle karşılaşıldığını hatırlatarak şöyle konuştu:
“Öğretmenlerim; siz veri analiz memuru gibi oturacaksınız, o soruların sonuçlarını gireceksiniz ve analiz edeceksiniz. Ucu açık sorular olacağı için o soruları değerlendirirken farklı farklı değerlendirme sonuçları da ortaya çıkabilir. Bunu daha önce Milli Eğitim Bakanlığının Öğretmen Akademisi için yaptığı sınavlarda görmüştük. Antep farklı değerlendirmişti, başka yer farklı değerlendirmişti. Ucu açık sorular olmalı ancak bunu öğretmen kendisi hazırlar; kendi bulunduğu okuldaki zümreleriyle beraber hazırlar ve onlar da kendi öğrencilerinin seviyelerini bilir.”
“Merkezdeki okulla kenardaki okulun seviyesi aynı değil”
Malatya’daki okullar arasında öğrencilerin aile yapıları ve sosyoekonomik koşulları bakımından farklılıklar bulunabileceğine dikkat çeken Millioğulları, bütün öğrencilerin aynı ölçütlerle değerlendirilmesinin fırsat eşitliği açısından sorun oluşturabileceğini savundu. Ailelerin imkânlarının birbirinden farklı olduğunu vurgulayan Millioğulları, eğitimde öğrencilerin koşullarının dikkate alınması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Malatya'da okulların adını vermeyelim; herhangi bir kenardaki A okulu ile merkezdeki B okulunun seviyesi aynı mı? Oradaki ailelerin sosyokültürel yapısı da aynı değil. Bu, aileleri suçlamak anlamına gelmiyor. Aileler; eğitime ayırabilecekleri anlayış ve bütçeleriyle vardır. Bütçesi olmayan ve o anlayışı sergileyemeyen aileden bunu isteyemezsiniz. Bu, yanlış bir yarışma mantığıdır. Bu çocuklar ülkenin geleceğidir.”
“Eğitim sisteminiz ülkenin geleceği için adım atabiliyor mu?”
Eğitim sisteminin başarısının yalnızca sınav sonuçlarıyla ölçülemeyeceğini ifade eden Millioğulları, eğitim politikalarının öğrencilerin gelişimine, öğretmenlerin çalışma koşullarına ve toplumun geleceğine katkı sunması gerektiğini söyledi. Öğretmenlerin üzerindeki iş yükünün artırılmasının ve öğrencilerin yanlış yöntemlerle eğitilmeye çalışılmasının olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirten Millioğulları, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
“Önemli olan şudur: Eğitim sisteminiz ülkenin geleceği için adım atabiliyor mu? Katma değeri yüksek bir eğitim uygulayabiliyor musunuz? Topluma yansıtabiliyor musunuz? Önemli olan budur. Eğitimin çıktısı denen şey bir sistemdir. Sisteme giren çocuğu tek bir anlayışla devam ettirmemiz gerekiyor ki sonuçta sizin o beklentinizi karşılayabilsin. Bugün Bakanın yaptığı gibi sistemle oynarsak, öğretmenlerle oynarsak, öğretmenin angarya yükünü artırırsak, öğrenciyi yanlış yöntemlerle eğitmeye kalkarsak sonuçlar ne olacak?"





