Eski Arapgir’in kuruluşunda su kaynağının önemli rol oynadığını belirten Kavas, yerleşimin güvenli bir kale çevresinde geliştiğini söyledi.

Kavas,

“Arapgir'in ilk kurulduğu yerin özelliği buraya hayat veren bir göz suyu olması. Yukarıda bu vadinin başında bir göz suyu var. Bu gözdeki suyun sayesinde buraya yerleşik hayata geçiliyor ve bu karşıda gördüğümüz bayrağın olduğu alanda kale yapılıyor. Narin Kale, Roma'nın çok önemli bir kalesi. Yaklaşık 8 bin metrekare alan üzerine kurulmuş kale.” dedi.

Eski yerleşimin coğrafi yapısının oldukça eğimli olduğunu aktaran Kavas,

“Evliya Çelebi Arapgir'e geldiğinde ‘Bir bardak koyacak düz alan yok.’ diyor. Dağlık bayağı bir alan. Ve güvenli bir kale. Arka tarafında uçurum kayalık ve Kayarası Kanyonu'nun girişi var.” ifadelerini kullandı.

Vadide tarihi yapılar sıralanıyor

Eskişehir Vadisi boyunca çok sayıda tarihi yapının bulunduğunu belirten Kavas, 1824 yılında inşa edilen Gümrükçü Osman Paşa Camii ve Osman Paşa Hamamı'nın bölgenin önemli eserleri arasında yer aldığını söyledi. Kavas,

“Bu vadi içerisinde bir tane taş köprü var kalıntısı, bu Yusuf Kamil Paşa tarafından yaptırılmış. O meşhur Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın damadı, İstanbul'daki Zeynep Kamil Hastanesi'ni yaptıran paşa, Arapgirli bir paşa.” diye konuştu.

Ulu Cami ve Karabaş-ı Veli’nin dergahı

Cafer Paşa Camii'nin ardından Ulu Cami ve çevresindeki tarihi yapılara dikkat çeken Kavas, bölgenin dini ve kültürel açıdan da önemli olduğunu belirtti.

“Alttaki harabe Ulu Cami. Onun yan tarafında da bir hankah dediğimiz bir yer var. Orası Karabaş-ı Veli Hazretlerinin gelip burada dergah mekanıdır kendisinin. Burada yaşamış, dergahı var.” dedi.

Ulu Cami'nin tarihi niteliğine de değinen Kavas,

“İlhanlılar döneminde Osmanlı mimarisiyle Anadolu'da yapılan ilk cami olarak tanımlıyorlar. Ulu Cami ulu şehirlere yapılır. Türkiye'de 118 tane Ulu Cami var.” ifadelerini kullandı.

Restorasyon çalışmaları sürüyor

Hacı Muhammed Camii'nin Arapgir'de Yeni Cami olarak bilindiğini ve restorasyonunun tamamlanmak üzere olduğunu aktaran Kavas, bölgede Deveciler Hanı, Orta Hamam ve Telli Hamam gibi eserlerin de bulunduğunu söyledi.

Ispanakçı Mustafa Paşa Kütüphanesi olarak bilinen yapının da yeniden düzenlendiğini belirten Kavas,

Veli Ağbaba, Özgür Özel’in yeni yönetim listesinde yer almadı!
Veli Ağbaba, Özgür Özel’in yeni yönetim listesinde yer almadı!
İçeriği Görüntüle
“Asıl yapılışı mescit olarak yapılmış ama kütüphane olarak da kullanılmış. Biz orayı ‘Edebiyat Beşiği Kütüphanesi’ olarak yeniden restore ettik ve düzenlemeye çalışıyoruz.” dedi.

Kaya mezarı da tarihe ışık tutuyor

Eski Arapgir’deki kaya mezarına da dikkat çeken Kavas, mezarın üzerinde Grekçe kitabe bulunduğunu belirtti. Vadide geçmişten günümüze ulaşan çok sayıda caminin bulunduğunu aktaran Kavas, bazı yapıların ayakta olduğunu, bazılarının ise harabe halinde bulunduğunu söyledi.

“Üçü bir yerde” Arapgir

Arapgir’in tarihi, doğal güzellikleri ve kültürel yapısıyla kendine özgü bir bütünlük oluşturduğunu vurgulayan Kavas, sözlerini şöyle tamamladı:

“‘Üçü bir yerde’ diyorum ben, hani ‘beşi bir yerde’ diye bir altın değer var ya, beşi birlik derler buna. Biz de ‘üçü bir yerde’ diyoruz; tarih, doğa ve kültür üçü bir yerde, o da Arapgir'de. Alevisi, Sünnisiyle; Kürdü, Türk’ü, Ermenisiyle tarihi, doğası, kültürüyle ortak ve barışık yaşanan yer Arapgir'dir.”

Muhabir: Onay Ozan