Solmaz, özellikle Orta Asya ülkelerinin kayısı üretiminde yaptıkları yatırımlarla Malatya için önemli bir rakip hâline geldiğini söyledi. Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’ın kurutma tekniklerini geliştirdiğini belirten Solmaz, bu ülkelerde kükürtlü ve gün kurusu kayısı üretiminin arttığını ifade etti.
Malatya kayısısına Orta Asya rakibi
Orta Asya ülkelerindeki düşük üretim maliyetlerinin uluslararası pazardaki dengeleri değiştirdiğini belirten Solmaz, Malatya kayısısının fiyat konusunda rakipleri karşısında zorlandığını dile getirdi. Solmaz,
“Son dönemlerde rekoltenin düşük olması, fiyat avantajı ve kalitenin Malatya kayısına yaklaşması nedeniyle tüketici ülkeler bu bölgelere yöneldi. Bizim 7-8 dolara sattığımız kayısıyı rakip ülkeler 1 dolar 90 sente satıyor. Tüketici doğal olarak daha düşük fiyatlı ürüne yöneliyor” dedi.
Serbest bölgeler için dikkat çeken iddia
Solmaz, bazı ihracatçıların serbest bölgelerde kayısı işleme ve paketleme tesisleri kurduğunu da belirterek, rakip ülkelerden getirilen ürünlerin bu tesislerde işlenip yeniden ihraç edilmesinin Malatya kayısısının ihracatına zarar verdiğini savundu.
Türk kuru kayısısının gümrük işlemlerindeki payının son yıllarda gerilediğini ifade eden Solmaz, ihracattaki düşüşün yüzde 40’lara ulaştığını öne sürdü.
Üretici yüksek maliyetle mücadele ediyor
Malatya’da kayısının kilogram fiyatının kaliteye göre 200 ile 300 lira arasında değiştiğini aktaran Solmaz, buna rağmen üretim maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle üreticinin elde ettiği gelirin yeterli olmadığını söyledi.
Üreticinin korunması gerektiğini belirten Solmaz, çözüm önerilerini şu sözlerle sıraladı:
“Çiftçimiz üretimde pozitif ayrımcılıkla desteklenmeli, üretim maliyetleri düşürülmelidir. Ar-Ge çalışmalarına ağırlık verilmeli ve lisanslı depoculuk üzerinden destek alımları yapılmalıdır. Alınan kayısılar da ihracatçılara uygun şartlarda verilmelidir.”
“Malatya kayısısının payı daha da gerileyebilir”
Türkiye’nin yaklaşık 10 yıl önce dünya kuru kayısı tüketiminin yüzde 85’ini karşıladığını hatırlatan Solmaz, gerekli adımların atılmaması durumunda Malatya kayısısının küresel pazardaki konumunun daha da zayıflayabileceği uyarısında bulundu.
Artan maliyetler, düşük fiyatlı rakip ürünler ve ihracattaki gerileme, Malatya’nın dünyaca tanınan kuru kayısısı için yeni bir dönemin başladığını gösteriyor. Üreticiler ise maliyetlerin azaltılması, desteklerin artırılması ve ihracat pazarındaki rekabet gücünün yeniden kazanılması için somut adımlar bekliyor.
Kaynak: MHA





