Malatya'nın tarihi ve kültürel mirasına ilişkin 2025 yılı verileri, kentin müzecilik ve kültürel varlıklar açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Özellikle Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinde yaşanan ziyaretçi artışı dikkat çekti. 2024 yılında 35 bin 119 kişinin ziyaret ettiği Bakanlığa bağlı müze ve ören yerleri, 2025 yılında 80 bin 889 ziyaretçiyi ağırladı. Bu rakam, bir yıl içerisinde yaklaşık yüzde 130'luk artış anlamına geliyor.

Bakanlığa bağlı müzelerde ziyaretçi sayısı katlandı

2025 yılında Malatya'da Bakanlığa bağlı 3 müze ve 1 ören yeri bulunuyor. Bu müze ve ören yerlerinde toplam 21 bin 147 eser yer alırken, yıl boyunca toplam ziyaretçi sayısı 80 bin 889 olarak kayıtlara geçti. 2024 yılında ise ziyaretçi sayısı 35 bin 119'du. Buna göre Malatya, Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinde 45 bin 770 kişilik ilave ziyaretçi artışı yaşadı. Başka bir ifadeyle 2025'te ziyaretçi sayısı, 2024'e göre yaklaşık 2,3 katına çıktı. Bu artış, Malatya'nın deprem sonrası yeniden ayağa kalkma sürecinde tarihi ve kültürel alanlarının ziyaret açısından yeniden hareketlenmeye başladığını gösteren önemli göstergelerden biri olarak öne çıkıyor.

Müze eserlerinde de artış var

Malatya'daki Bakanlığa bağlı müzelerin koleksiyonlarında bulunan eser sayısında da küçük ancak dikkat çekici bir artış yaşandı. 2024 yılında 21 bin 81 olan eser sayısı, 2025 yılında 21 bin 147'ye yükseldi. Böylece müzelerdeki toplam eser sayısı bir yılda 66 adet arttı.

2025 yılı itibarıyla eserlerin dağılımı ise şöyle:

  • Arkeolojik materyal: 9 bin 251
  • Sikke: 9 bin 210
  • Etnografik materyal: 1.909
  • Mühür ve mühür baskısı: 722
  • Diğer eserler: 48
  • Tablet: 7
  • Arşiv dokümanı: Bulunmuyor
  • El yazması eser: Bulunmuyor

Veriler içerisinde özellikle arkeolojik materyal ve sikkelerin toplam eser varlığının büyük bölümünü oluşturması dikkat çekiyor.

Asıl dikkat çeken rakam özel müzelerde

Malatya'nın müzecilik verilerindeki en dikkat çekici değişim ise özel müzelerde yaşandı. Kentte 2025 yılında 7 özel müze bulunuyor. Bu müzelerde toplam 3 bin 952 eser yer alıyor. Ancak ziyaretçi sayısında Bakanlığa bağlı müzelerin tam tersine bir düşüş görüldü. 2024 yılında özel müzeleri 608 bin 184 kişi ziyaret ederken, bu sayı 2025 yılında 476 bin 36'ya geriledi. Bu da yaklaşık 132 bin 148 kişilik ziyaretçi kaybı ve yüzde 21,7 civarında düşüş anlamına geliyor. Dolayısıyla Malatya'da 2025 yılında müze ziyaretçileri açısından iki farklı tablo ortaya çıktı: Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinde büyük artış, özel müzelerde ise belirgin düşüş.

Malatya’da Erkenek’i sarsan yangın! Deprem sonrası yapılan ev küle döndü
Malatya’da Erkenek’i sarsan yangın! Deprem sonrası yapılan ev küle döndü
İçeriği Görüntüle

Malatya'da müze kart kullanımı sınırlı kaldı

2025 yılı verilerinde dikkat çeken bir başka başlık ise müze kart satışları oldu. Malatya'da yıl içerisinde satılan MüzeKart sayısı 116 olarak kaydedildi. Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinde ise ücretli ziyaretçi bulunmuyor. Toplam 80 bin 889 ziyaretçinin tamamı ücretsiz olarak kayıtlara geçti. Bu durum, müze ziyaretlerinin önemli bölümünün ücretsiz erişim üzerinden gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

Malatya'nın kültürel mirası 300'den fazla sit alanında korunuyor

Malatya'nın kültürel miras verileri yalnızca müzelerle sınırlı değil. Kentte kayıt altına alınan taşınmaz kültür varlıkları ve sit alanları da önemli bir büyüklüğe sahip.

Verilere göre Malatya'da:

  • 4 anıt ve abide
  • 24 idari yapı
  • 134 kültürel yapı
  • 2 şehitlik
  • 6 askeri yapı
  • 13 endüstriyel ve ticari yapı
  • 101 dinsel yapı
  • 45 mezarlık
  • 702 sivil mimarlık örneği
  • 15 kalıntı bulunuyor.

Özellikle 702 sivil mimarlık örneği, Malatya'nın geleneksel şehir dokusunun korunması açısından dikkat çekiyor.

302 arkeolojik sit alanı bulunuyor

Malatya'daki sit alanlarının büyük bölümünü arkeolojik sit alanları oluşturuyor. 2025 verilerine göre Malatya’da 302 arkeolojik sit alanı ve 7 kentsel sit alanı bulunuyor. Bunun yanında tarihi sit alanı, kentsel arkeolojik sit alanı ve karma sit alanı bulunmuyor. Bu tablo, Malatya'nın özellikle arkeolojik miras bakımından sahip olduğu zenginliği gözler önüne seriyor.

1.046 sokak koruma altında

Verilerde Malatya'da korunmaya alınan sokak sayısının 1.046 olması da dikkat çeken başlıklardan biri. Bu rakam, kentin yalnızca tek tek tarihi yapılardan değil, aynı zamanda sokak ve geleneksel şehir dokusundan oluşan geniş bir kültürel mirasa sahip olduğunu gösteriyor. Özellikle 6 Şubat depremlerinin ardından yeniden yapılanan Malatya açısından bu değerlerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması büyük önem taşıyor.

Deprem sonrası Malatya için kültürel mirasın önemi artıyor

Malatya bir taraftan yeniden inşa edilirken diğer taraftan sahip olduğu tarihi ve kültürel mirası koruma sınavından geçiyor. 2025 verilerinde Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinin ziyaretçi sayısının 35 bin 119'dan 80 bin 889'a çıkması, kentte kültürel alanlara yönelik ilginin yeniden yükseldiğini gösteriyor. Buna karşılık özel müzelerde ziyaretçi sayısının 608 bin 184'ten 476 bin 36'ya düşmesi, turizm hareketliliğinin tüm müze türlerine aynı şekilde yansımadığını ortaya koyuyor. Malatya'nın önünde ise önemli bir fırsat bulunuyor: Binlerce arkeolojik eser, yüzlerce tarihi yapı, 302 arkeolojik sit alanı ve korunmaya alınan 1.046 sokakla kent, kültür turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip. Bu potansiyelin daha fazla ziyaretçiye ulaşması için tarihi alanların tanıtımı, ulaşılabilirliği ve turizm rotalarıyla bütünleştirilmesi önem taşıyor.

Malatya’nın 2024-2025 müze verileri

  • Bakanlığa bağlı müze ve ören yerleri ziyaretçi sayısı: 2024 yılında 35 bin 119 olan ziyaretçi sayısı, 2025’te 80 bin 889’a yükseldi. Böylece ziyaretçi sayısında yüzde 130 artış yaşandı.
  • Bakanlığa bağlı müzelerdeki eser sayısı: 2024 yılında 21 bin 81 olan eser sayısı, 2025’te 21 bin 147’ye çıktı. Müze koleksiyonundaki eser sayısı 66 arttı.
  • Özel müze ziyaretçi sayısı: 2024 yılında 608 bin 184 olan özel müze ziyaretçisi, 2025’te 476 bin 36’ya geriledi. Böylece özel müzelerde ziyaretçi sayısı yüzde 21,7 azaldı.
  • Bakanlığa bağlı müze sayısı: Malatya’da 2025 yılı itibarıyla 3 Bakanlığa bağlı müze bulunuyor.
  • Özel müze sayısı: Şehirde 2025 yılı itibarıyla 7 özel müze faaliyet gösteriyor.

Muhabir: Gürhan Selan