Malatya’da Anadolu Selçuklu mirasının önemli izlerini taşıyan Kırkkardeşler Selçuklu Mezarlığı için arkeoloji ve restorasyon çalışmaları başlatıldı. Kırkkardeşler Mezarlığı Arkeoloji ve Restorasyon Çalışmaları Başlangıç Töreni’nde açıklamalarda bulunan Malatya Valisi Seddar Yavuz, yaklaşık 112 dönümlük alana yayılan mezarlığın 13, 14 ve 15. yüzyıllara ait önemli tarihi mirası barındırdığını belirtti. Yavuz, mezar taşlarının ortaya çıkarılması, zarar görenlerin restore edilmesi ve alanın korunmasıyla Kırkkardeşler Mezarlığı’nın Malatya’nın tarih ve kültür turizmine önemli katkı sunacağını söyledi.

“112 dönümlük alanda mezarlık bulunuyor”
Kırkkardeşler Selçuklu Mezarlığı Arkeoloji ve Restorasyon Çalışmaları Başlangıç Töreni’nde açıklamalarda bulunan Malatya Valisi Seddar Yavuz,
“Kırkkardeşler Mezarlığı, özellikle Malatya’nın ve Anadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesindeki rolünü ortaya koyması açısından geçmişte çeşitli faaliyetlere ve kazı çalışmaları olmuştur. Ancak alan oldukça büyük. Yaklaşık 112 dönümlük alanda mezarlık bulunuyor. Özellikle 13. ve 15. yüzyıllara ait mezarlar ile 14. yüzyılda Selçuklu dönemine ait mezar taşları, burada önemli bir tarihî mirasın bulunduğunu ortaya koyuyor. Mezarlıkta yer alan iki kümbet, çerçeveli kapaklı, taçlı ve lahit tipindeki mezarlar ile bitkisel ve geometrik motiflerle süslenmiş mezar taşları, dönemin taş işçiliği ve süsleme sanatının önemli örneklerini oluşturuyor. Arkeologların ifadelerine göre bu mezarlık, Bitlis’in Ahlat ilçesinde bulunan Selçuklu Meydan Mezarlığı ile de çağdaş özellikler taşıyor. Seyit Battalgazi’nin de Malatya’da önemli faaliyetleri olduğu biliniyor. Mezarlığın, Seyit Battalgazi’ye atfen Kırk Kardeşler Mezarlığı olarak adlandırıldığı ifade ediliyor” ifadelerine yer verdi.

“Türklerin gayet iyi taş işçiliği ve sanatkârı olduğunu görürsünüz”
Kırkkardeşler Mezarlığı ve diğer kültürel varlıkların şehre önemli bir değer katacağını ifade eden Yavuz,
“Valiliğimiz, Büyükşehir Belediyemiz, Müze Müdürlüğümüz ve Kültür ve Turizm Bakanlığımızın onayıyla buradaki mezar taşlarının tekrar hayata geçirilmesi, ortaya çıkarılması eğer zarar görenleri varsa bunların tamir edilerek güzel bir şekilde ortaya çıkarılmasını amaçlıyoruz. Diğer taraftan, Eski Malatya’da bulunan medreseler başta olmak üzere tarihî yapıların rölövelerini çıkarmak suretiyle önümüzdeki yıllarda restorasyonlarını gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Böylece Eski Malatya’nın, Anadolu’da Selçukluların önemli izlerini taşıyan şehirlerin de üzerinde tarihî eserlere sahip olduğunu ortaya koyarak önemli bir tarih ve kültür turizmi destinasyonu haline gelmesini hedefliyoruz. Bunları gerçekleştirdiğimizde Aslantepe’si, Eski Malatya’sı, Ulu Cami’si, Kervansarayı, medreseleri, Kırk Kardeşler Mezarlığı ve diğer tarihî ve kültürel varlıklarıyla şehrimiz, özellikle kültür ve tarih turizmi anlamında önemli bir değer kazanacaktır. Öncelikle Türk-İslam eserlerini ayağa kaldıracağız. Kaynağımız ve imkânlarımız olduğu takdirde elbette diğer eserleri de ayağa kaldıracağız. Ancak önceliğimiz Türk-İslam medeniyetinin eserleri. Bunun da ilk adımını hep birlikte burada atıyoruz. Türkler taş işçiliğini bilmez falan diye anlatıyorlar. İşte Ahlat'taki mezar taşlarını gördüğünüzde Türklerin gayet iyi taş işçiliği ve sanatkârı olduğunu görürsünüz. Yine buradaki mezar taşlarına baktığınızda, mezar taşı işçiliği ve taş işlemeciliği konusunda üstün bir meziyete sahip olduklarını görmek mümkün. Arkeolojik kazılar her zaman uzun süren çalışmalardır. Ancak buradaki en önemli hedefimiz, ecdadımıza duyduğumuz hürmet ve saygının bir gereği olarak bu alanı korumaktır. Çünkü Anadolu’nun tapusu mezarlarımızdır. Bu nedenle Anadolu’nun tapusu olan mezarlarımıza sahip çıkacağız” şeklinde konuştu.

“Okçu demek”
Kırkkardeşler Mezarlığı hakkında bilgi veren Fırat Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Doç. Dr. Korkmaz Şen,
“Arkadaşlarımız bu mezar taşını temizledikten sonra üzerindeki yazılar daha net okunabildi. Taşın üzerinde, “Hâzâ kabri Neşat İsmail, rahimetullah” yazdığını fark ettik. Neşat, ifadesi okçu demek. Bu da bize bir hikâye oluşturmamız ve yazmamız için vesile oldu. En azından mezar taşları, süslemeleri ve geometrik motifleriyle birlikte dönemin meslek erbabı ve o dönemde kullanılan isimler hakkında da ayrıntılı bilgi edinmemizi sağlıyor. Bir bütün olarak değerlendirdiğimizde, Selçukluların faaliyet gösterdiği, özellikle kök saldığı ve Türk Anadolu’nun Türkleşmesinde önemli bir rol oynadığı şehirlerden biri olduğunu görüyoruz. Ancak burayı bir bütün olarak değerlendirdiğimizde, mezarlığın hemen arka tarafında ve karşıda Muşar Dağı’nı görürsünüz. Muşar veya Minşar Dağı’nda Mor Ahron Manastırı bulunuyor. Mor Ahron, bir Süryani manastırıdır. Ebulfarac eserini burada kaleme almıştır. Kaynaklara baktığımızda, I. Alaeddin Keykubat’ın sefere çıkmadan önce babasıyla görüştüğü ve onun hayır duasını aldığı gibi bilgilere de rastlıyoruz. Hemen yanı başında ise Muşar veya Minşar Kalesi yer alıyor. Burada da I. Alaeddin Keykubat’ın bir süre zindanda kaldığına ilişkin bilgiler bulunuyor”dedi.






