Malatya’da İnönü Üniversitesi Alevilik Araştırmaları Enstitüsü ile Alevilik Araştırmaları Öğrenci Topluluğu iş birliğinde, “Türklerin İrfan Yürüyüşü: Horasan’dan Balkanlara Alevi Ocaklarının Doğuşu ve Gelişimi” başlıklı konferans düzenlendi. Programda, Alevi ocaklarının ortaya çıkışı, tarihsel süreçteki gelişimi ve Türk-İslam tasavvuf geleneğinin Anadolu ile Balkanlar’daki etkisi ele alındı.
Akademisyenler ve vakıf temsilcileri katıldı
İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Prof. Dr. Zahit Aksu Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen etkinliğin konuşmacısı, Munzur Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Büyük Birlik Partisi Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Durmuş Boztuğ oldu. Konferansa İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Sağlam, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, Alevilik Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Yakup Yıldız, Cem Vakfı Malatya Şube Başkanı Eşref Doğan, Zeynel Abidin Vakfı Başkanı Ergün Tuluk, siyasi parti temsilcileri ve öğrenciler katıldı.
Horasan’dan Balkanlar’a uzanan irfan geleneği
Konuşmasında Türk-İslam tasavvufunun tarihsel gelişimine değinen Boztuğ, Hoca Ahmet Yesevi ve Hacı Bektaş Veli’nin bu geleneğin şekillenmesindeki rolünü anlattı. Boztuğ, bu düşünce dünyasında önemli bir yere sahip olan “dört kapı kırk makam” anlayışı hakkında da değerlendirmelerde bulundu.
Ehlibeyt neslinin Türkistan ve Horasan üzerinden Anadolu’ya, oradan da Balkanlar’a uzanan tarihsel yolculuğunun Alevi ocaklarının oluşumunda etkili olduğunu belirten Boztuğ, Moğol ve Haçlı istilalarının yaşandığı çalkantılı dönemlerde Hacı Bektaş Veli’nin toplumsal birlik ve kardeşliği önceleyen yaklaşımını öne çıkardı. Anadolu ve Balkanlar’daki Türk-İslam varlığının yalnızca askerî güçle değil, sevgi ve gönül bağıyla da şekillendiğini ifade eden Boztuğ, Türk irfan geleneğinin birleştirici yönüne vurgu yaptı.
Hacı Bektaş Veli’nin sekiz asırlık öğütleri
Hacı Bektaş Veli’nin toplumsal barışa yönelik öğütlerini hatırlatan Boztuğ, birlik, muhabbet ve kardeşliğin tarih boyunca önemini koruduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Hünkâr Hacı Bektaş Veli, doğudan Moğol, batıdan Haçlı saldırılarının yaşandığı kargaşa ortamında üç büyük nasihatte bulunmuştur: Ayrılık yerine birliği, nefret dili yerine muhabbet dilini ve çatışma yerine kardeşlik duygularını öğütlemiştir. Bizim ceddimiz Horasan'dan Balkanlara uzanan bu yürüyüşte bir damla kan akıtmadan insanların kalbini, gönlünü kazanmış, sevgi, adalet ve paylaşma ile hareket etmiştir. İşte bu üç nasihat, sekiz asır sonra bugün de birliğimizin ve kardeşliğimizin en güçlü teminatı olmaya devam etmektedir.”
Balkanlar’daki gönül erenleri de anlatıldı
Anadolu’ya gelen Horasan erenlerinin irşat ve iskân çalışmalarındaki rolüne de değinen Boztuğ, Hacı Bektaş Veli’nin farklı inanç ve topluluklara eşit yaklaşımı ifade eden “72 millete bir gözle bakma” anlayışını hatırlattı. Sarı Saltuk Sultan ve Akyazılı Baba Sultan örnekleri üzerinden Balkanlar’da etkili olan gönül erenlerinin hoşgörü anlayışını anlatan Boztuğ, bu tarihsel mirasın toplumsal birlik ve beraberlik açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Kaynak: İHA







