Malatya’da yaklaşık 1 ay önce açılışı görkemli bir şekilde yapılan ancak ‘Kaçak işletme’ statüsünde bulunan, sahiplerinin ise Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdür Vekili Cengiz Başer’in eşi ve oğlunun olduğu öğrenilen işletmeye Yeşilyurt Belediyesi her ne hikmetse mühürleme ve kapatma işlemi yapamıyor. ‘Nüfuz kullanma, göz yumma ve görmezden gelme’ iddialarının ayyuka çıkmasına rağmen, ruhsatsız işletmenin açılışına bile Yeşilyurt Belediye Başkanı İlhan Geçit’in katılması da ‘Abesle iştigal’ olarak nitelendiriliyor. Normal bir vatandaşın en ufak bir evrakına kadar kontrol eden ve gerektiğinde kılı kırk yaran Yeşilyurt Belediyesi’nin kaçak ticarethaneye ruhsatı olmadığı halde neden hala işlem yapmadığının sorgulandığı bir dönemde, ‘Müdürlük nüfüzu’nun kullanıldığı ve belediyenin göz göre göre bu duruma göz yumduğu da vatandaşlar tarafından dillendirilmeye başlandı.
Kaçak işletmeyi meclis gündemine getirmek istediler!
Malatya’da yaşanan bu vahim durumun düzeltilmesi tabiri caiz ise ‘Kılıfına uydurulması’ adına farklı yöntemlerin de devreye sokulmak istenildiği iddia edildi. Bu kapsamda sahibinin Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdür Vekili Cengiz Başer’in eşi ve oğlunun olduğu işletmenin bu durumunun çözülebilmesi adına Yeşilyurt Belediye Meclis toplantısının gündemine alınmak istendiği, ancak meclis üyelerinin birçoğunun bu duruma karşı çıkması nedeni ile olumsuz sonuçlandığı da edinilen bilgiler arasında. İşi gizli gizli el altından çözme girişiminde bulunan işyeri sahiplerinin bu yola ise ruhsat alamadıklarından dolayı başvurdukları iddia edildi.
Kaçak olan işletmede elektrik ve su nasıl kullanılıyor!
Kaçak işletmenin hala aktif olmasına bağlı olarak elektrik aboneliğinin de verilemeyeceği kanunlar çerçevesinde açıkça belirtilmişken, onlarca kişinin çalıştığı ve müşterilerin ağırlandığı kaçak işletmede tuvalet veya el yıkama gibi işlemler için suyun nasıl kullanıldığı, elektriğin ise kaçak olmadan hangi şartlarda kullanıldığı ise merak konusu. Bu konuda ise MASKİ kaynaklarından edinilen bilgilere göre kanunlarda açıkça yazılmamasına rağmen kaçak kullanımın önüne geçilmesi amacı ile inisiyatif kullanıldığı ve su aboneliğinin yapıldığı öğrenildi. MASKİ yetkilileri bu konuda özellikle ticarethanelerin en yüksek su tarifesini kullanması nedeni ile bu tür uygulamaları yaptıklarını dile getirdiler.
Kaçak kullanımın getireceği ceza ve yükümlülükler!
Bir işletmenin belirtildiği şekilde kaçak olarak ticarethane açması ve elektrik su kullanması ile alakalı olarak ise bir takım ceza ve yaptırımlar bulunuyor. Bu yaptırımlarda kısaca:
“Bir dükkan veya mağazanın hukuka uygun şekilde ticari faaliyette bulunabilmesi için ilgili belediyeden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alması zorunludur. Henüz tamamlanmamış ve Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskan) alınmamış binalara kural olarak işyeri ruhsatı verilmez. İnşaatı bitmemiş bir yerde ticarethane açmanın doğuracağı riskler ve yasal engeller şunlardır:
1. Ruhsatsız İşyeri İşletme Cezası Belediyeden ruhsat almadan dükkan açılması durumunda, denetimlerde iş yeriniz mühürlenerek kapatılır ve idari para cezası uygulanır. Eğer belediyenin vurduğu mührü sökerek faaliyete devam ederseniz, mühür fekki suçundan 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabilirsiniz.
2. Sınai Faaliyetlerde Hapis Cezası (TCK 184/3)Eğer açılacak ticarethane üretim, imalat veya sanayi odaklı bir sınai faaliyet yürütecekse durum daha da ciddileşir. Türk Ceza Kanunu'nun 184/3 maddesine göre, yapı kullanma izni (iskanı) olmayan binalarda sınai faaliyet gösterilmesine müsaade eden ya da bunu yapan kişiler için 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.
3. Altyapı ve Abonelik Problemleri Bitmemiş bir inşaatta şantiye elektriği ve suyu kullanılır. Ticari işletmeler için zorunlu olan kalıcı elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri, ilgili idareler tarafından yapı kullanma izin belgesi ibraz edilmeden bağlanmaz. Şantiye tarifesinden usulsüz enerji kullanımı da ayrıca cezai yaptırımlara yol açar.”





