Malatya’da deprem sonrası konut ihtiyacının yüksek olması nedeniyle TOKİ projeleri vatandaşların en yakından takip ettiği başlıkların başında geliyor. Özellikle dar gelirli vatandaşların uzun vadeli ödeme planlarıyla ev sahibi olma beklentisi sürerken, yeni sistemdeki bazı uygulamaların bütçeleri zorlayabileceği ifade ediliyor.
KDV yükü arttı
Emlak uzmanı Akif Emin Hüseyinoğulları, önceki TOKİ projelerinde yüzde 1 seviyesinde uygulanan KDV oranının 250 bin ve 500 bin konut kampanyalarında yüzde 10’a kadar çıktığını belirtti.
Bu değişikliğin konut fiyatı üzerinden önemli bir maliyet oluşturduğunu ifade eden Hüseyinoğulları, 2 milyon liralık bir konutta yüzde 1 KDV ile 20 bin lira olan verginin yüzde 10 oranında 200 bin liraya ulaşabileceğine dikkat çekti.
Malatya’da TOKİ projelerinden konut sahibi olmak isteyen dar gelirli vatandaşlar açısından bu farkın önemli bir ek maliyet oluşturabileceği belirtiliyor.
Taksitler ev teslim edilmeden başlıyor
Yeni ödeme sistemindeki bir diğer önemli değişikliğin ise taksitlerin başlama zamanı olduğu ifade edildi.
Hüseyinoğulları, geçmişte bazı TOKİ projelerinde 2+1 konutların taksitlerinin teslimden sonra başladığını, yeni projelerde ise sözleşmenin ardından gelen ay itibarıyla ödemelerin devreye girdiğini söyledi.
Bu durum özellikle halen kirada oturan vatandaşlar açısından önemli bir yük oluşturuyor. Konut henüz teslim edilmemişken hem kira hem de TOKİ taksiti ödeme zorunluluğunun hane bütçelerini zorlayabileceği belirtiliyor.
Taksitler yılda iki kez artıyor
Yeni sistemde satış bedelinin yüzde 10’unun peşin olarak ödendiği, kalan borcun ise 240 aya kadar yayıldığı ifade ediliyor.
Ancak taksitlerin sabit kalmadığı ve yılda iki kez memur maaş artış oranına göre güncellendiği belirtiliyor. Bu nedenle başlangıçta vatandaşın bütçesine uygun görünen taksitlerin ilerleyen dönemlerde önemli ölçüde yükselme ihtimali bulunuyor.
Hüseyinoğulları, özellikle düzenli ve sınırlı gelire sahip vatandaşların bu artışlar karşısında ödeme güçlüğü yaşayabileceği uyarısında bulundu.
“Asıl risk konutların satılamaması değil”
Emlak uzmanına göre özellikle büyük şehirlerde TOKİ konutlarına yönelik talebin yüksek olması nedeniyle temel sorun konutların alıcı bulamaması değil, hak sahiplerinin uzun vadeli ödemeleri sürdürebilmesi.
Bazı vatandaşların resmî devir hakkı oluşmadan konutlarını gayriresmî yollarla elden çıkarmaya çalışabildiğini belirten Hüseyinoğulları, bu durumun sosyal konutların asıl hedef kitlesi olan dar gelirli vatandaşlardan uzaklaşarak yatırım amacıyla kullanılmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Malatya’da gözler ödeme şartlarında
6 Şubat depremlerinin ardından yeniden yapılanma sürecinin devam ettiği Malatya’da TOKİ tarafından gerçekleştirilen konut projeleri büyük önem taşıyor. Konut sahibi olmayı bekleyen vatandaşlar için yalnızca konut sayısı ve teslim tarihi değil, ödeme koşulları da belirleyici hale geliyor.
Hüseyinoğulları, ödeme planlarının vatandaşların gelir seviyeleri dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunarak şu ifadeyi kullandı:
“Bu şekilde dar gelirli vatandaşın ev sahibi olma imkânı ortadan kalkmış gibi bir durumla karşı karşıyayız.”
Uzun vadeli ödeme planlarının dar gelirli vatandaşların gelir yapısına uygun hale getirilmesi gerektiği belirtilirken, Malatya’da TOKİ konutlarından yararlanacak vatandaşların da yeni ödeme koşullarını dikkatle değerlendirmesi gerektiği vurgulanıyor.





