Malatya'nın dünyaca ünlü kayısısı, üreticisinin bahçesinde ayrı, şehirlerarası ticarette ayrı, Avrupa raflarında ise bambaşka bir değer kazanıyor. Bunun son örneği Hollanda'nın Den Haag kentinden geldi. Bir markette çekilen görüntüde 250 gramlık “Jumbo Geweilde Abrikozen” yani kuru kayısı paketinin 5,49 Euro fiyatla satışa sunulduğu görülüyor. Bu fiyat kilogram hesabıyla 21,96 Euro yapıyor. Bugünkü yaklaşık 56,26 TL/Euro kuru üzerinden hesaplandığında ise 1 kilogram kayısının raf fiyatı yaklaşık 1.236 TL seviyesine ulaşıyor. Ancak Malatya'daki üreticinin hikâyesi bu rakamdan oldukça farklı.
Tarlada başka, Avrupa rafında başka fiyat
Malatya Ticaret Borsası'nın 2026 mahsulüne ilişkin ağustos ayındaki işlem verilerinde kuru kayısının kilogram fiyatı 189,63 TL ile 321,21 TL arasında gösterilmişti. Aynı dönemde üreticiler ise artan gübre, ilaç, mazot ve işçilik maliyetlerinden şikâyet ediyor. Bir üretici, kuru kayısının maliyetinin kilogramda 350 liranın üzerine çıktığını belirtirken, bazı üreticiler 225 TL seviyelerindeki fiyatların kendilerini zarar ettirdiğini ifade etmişti. Diğer tarafta ise Avrupa'da tüketicinin karşısına kilogramı 20 Euro'nun üzerinde çıkan bir ürün var.
Aradaki para kimin cebine gidiyor?
Kayısının; toplanması, kurutulması, işlenmesi, sınıflandırılması, paketlenmesi, depolanması, nakliyesi, ihracatı, ithalatı, market lojistiği, raf ve işletme giderleri, vergiler gibi birçok maliyet kalemi bulunuyor. Ancak bütün bu giderler hesaba katıldığında bile üretici fiyatı ile Avrupa'daki raf fiyatı arasındaki makasın büyüklüğü, kayısı ticaret zincirinin nasıl işlediği konusunda ciddi soru işaretleri oluşturuyor. Çünkü üreticinin yıllarca emek vererek yetiştirdiği ürünün fiyatını çoğu zaman kendisinin belirleyememesi, sektörün en büyük sorunlarından biri olarak öne çıkıyor. Üretici fiyat belirleyemiyor, piyasa fiyatı belirliyor Malatya'daki kayısı üreticisinin en büyük problemlerinden biri de fiyat istikrarsızlığı. Hasat zamanı geldiğinde çiftçinin önünde iki seçenek bulunuyor: Ya ürününü mevcut fiyat neyse o fiyattan satacak ya da depolayıp daha iyi bir fiyat bekleyecek.




