Türk perakende sektörünün önemli markalarından LC Waikiki’nin büyüme yolculuğunda aldığı radikal kararlar, CNBC-e ekranlarında yayınlanan İşler Nasıl? programında gündeme geldi. Servet Yıldırım’ın konuğu olan Vahap Munyar, şirketin 2001 ekonomik krizi öncesindeki bayilik modelinden vazgeçerek mağazalarını kendisinin açıp yönetmeye yönelmesini anlattı.

700-800 bayilik sisteminden vazgeçti

LC Waikiki’nin geçmişte Türkiye genelinde yaklaşık 700-800 bayisinin bulunduğunu belirten Munyar, şirket yöneticisi Mustafa Küçük’ün bayilik sisteminin işleyişinden memnun olmadığını aktardı.

Munyar, o dönemde yaşanan süreci şu sözlerle anlattı:

"Onlar da bir dönem bayilerle özellikle Türkiye'de büyüyorlar, 700-800 bayi falan var. Ama özellikle Mustafa Küçük bakıyor ki bayilerde iş istediği gibi gitmiyor. Akrabalarının yönettiği, kardeşlerinin, akrabalarının yönettiği bayiler bile çok sağlıklı gitmiyor."

Mustafa Küçük’ün, Perakende Günleri konferansında dinlediği yabancı bir perakende uzmanıyla daha sonra çalışmaya başladığını belirten Munyar, ilk görüşmenin üç gün sürdüğünü, ardından altı aylık danışmanlık sürecine geçildiğini söyledi.

Uzmanın önerisi bütün sistemi değiştirdi

Danışmanlık sürecinde şirkete önerilen modelin, üretim ile perakendeyi birbirinden ayırmak ve mağazaları doğrudan yönetmek olduğunu aktaran Munyar, uzmanın yaklaşımını şu sözlerle paylaştı:

"Dünyada hiçbir perakende markası yok ki kendi ürettiği malları satarak dünya markası olsun ya da bölge markası olsun. Sizin yapacağınız iş; 'Ya ben üretiyorum ve ürettiğimi satarım' şeklinde yol almak yerine, istediğiniz başka taraflara da ürettirin, fabrikalarınızda başkalarına da üretim yapsın ama perakendede markanızı böyle yönetin ve mağazalarınızı kendiniz açın, kendiniz yönetin."

Bu önerinin ardından Mustafa Küçük’ün bütün bayilikleri iptal etme kararı aldığını belirten Munyar, şirketin o dönemdeki cirosuna dikkat çekti.

Munyar, kararın boyutunu şu ifadelerle anlattı:

"Onun üzerine o dönemde 85 milyon dolar falan ciroları var, bir anda bütün bayilikleri iptal ediyor Mustafa Küçük, kardeşlerini dahil"

Bayiliklerin sonlandırılmasıyla birlikte şirketin cirosunda ciddi bir düşüş yaşandığını vurgulayan Munyar,

"Ve o bayilikleri iptal ediyorlar, başlıyorlar kendileri açmaya. 85 milyon dolardan 15 milyon dolara düşüyor ciro" dedi.

Aile içinde de tartışma yaşandı

Bayilikleri iptal etme kararının aile içinde de tepkiyle karşılandığını anlatan Munyar, Mustafa Küçük’ün annesinin bu karara itiraz ettiğini söyledi.

Munyar, ailede yaşanan diyaloğu şu sözlerle aktardı:

"Hatta annesi diyor ki: 'Ya evladım, nasıl yaparsın bunu?' diyor, 'Böyle bir şey olur mu?' Aile meselesi..."

Mustafa Küçük’ün annesine verdiği yanıtı da paylaşan Munyar, şu ifadeleri kullandı:

"Anne sen bizim işe karışma, onların yapmak istedikleri bir iş olursa ben onlara sermaye veririm, gitsinler başka iş yapsınlar ama bu işi yapmasınlar"

Yurt dışındaki mağaza sayısı 700’ü aştı

LC Waikiki’nin bayilik sisteminden vazgeçmesinin ardından kendi mağazalarını açıp yönetmeye başladığını belirten Munyar, şirketin bugün ulaştığı büyüklüğün bu stratejinin sonuçlarını gösterdiğini savundu.

Şirketin yurt dışındaki mağaza sayısının 700’ü aştığını, 800’e yaklaştığını ifade eden Munyar,

"Şimdi bu, o modelde başarının sağlandığını gösteren bir şey ki LC Waikiki'nin geldiği bugünkü nokta, yurt dışında bildiğim kadarıyla 700'ü de aştı, herhalde 800'e doğru gitti" dedi.

Munyar, LC Waikiki’nin yurt dışına açılma sürecinde de alışılmışın dışında bir strateji izlediğini anlattı. Markaların genellikle dünyanın en tanınmış kentlerinde ve prestijli bölgelerinde mağaza açmayı tercih ettiğini belirten Munyar, şirketin ilk yurt dışı girişimlerinden birini Almanya’da gerçekleştirdiğini ancak bu girişimin başarılı olmadığını söyledi.

Munyar, Almanya deneyimini, "LC Waikiki de ilk başlangıçta yurt dışına açılırken Almanya'ya gidiyor, fakat başarısız olduğunu görünce hemen tak diye kapatıyorlar" sözleriyle anlattı.

Önce Orta Asya ve Orta Doğu pazarlarına yöneldi

Almanya deneyiminin ardından şirketin pazar tercihini değiştirdiğini aktaran Munyar, LC Waikiki’nin önce kendisine daha yakın ve gelişmekte olan pazarlara yöneldiğini belirtti.

Şirketin benimsediği yaklaşımı şu sözlerle aktardı:

"Biz en iyisi bizden... Yani ülkemiz düzeyinde ya da bizden daha geride olan pazarlara gidelim ki o pazarlarda kendimize yer edinelim. Dünyada kendimize yer edinmeye başlayınca birtakım ülkelerde, ondan sonra bu güçlü pazarlara da geliriz."

Munyar’ın anlatımına göre LC Waikiki, bu strateji doğrultusunda önce Orta Asya ve Orta Doğu ülkelerine, daha sonra Afrika pazarına açıldı. Şirketin Panama ve Şili’de de mağazalar açtığını belirten Munyar, markanın uluslararası büyüme sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Derimod da bayilik modelini değiştirdi

Programda yalnızca LC Waikiki’nin değil, Derimod’un da yurt dışındaki büyüme stratejisi gündeme geldi. Vahap Munyar, Derimod’un bayilik sistemiyle istediği büyüklükte mağazalara ve yeterli ürün çeşitliliğine ulaşamadığını anlattı.

Derimod yönetiminde görev alan Ali Zaim, Murat Zaim ve Sedef Orman’ın bu sorunu değerlendirerek doğrudan yatırım modeline yöneldiğini belirten Munyar, bayilik sisteminin sınırlılıklarını şu sözlerle aktardı:

"Ya bu bayilikle iş olmuyor. Çünkü bayiler istedikleri ölçekte mağazaları büyük tutamıyorlar, bir de yeteri kadar mal çeşitliliği konusunda çekemiyorlar bunu."

Yeni model için Azerbaycan’ın tercih edildiğini belirten Munyar, Bakü’de iki mağazanın bayilerden devralındığını, iki mağazanın ise sıfırdan açıldığını söyledi. Munyar, yatırımla ilgili olarak,

"Ve Bakü'de ikisi bayiden devraldıkları mağaza, ikisi de sıfırdan kendilerinin açtıkları mağaza ki yatırımları 5 milyon doları bulacak" ifadelerini kullandı.

Yeni mağazaların 300 metrekare büyüklüğe ulaştığını aktaran Munyar, Derimod’un Özbekistan ve çevre ülkelerde de doğrudan yatırımla büyümeyi planladığını kaydetti.

Derimod’un 2030 hedefi 300 milyon dolar

Derimod’un mevcut cirosunun 200 milyon doları aştığını belirten Munyar, şirketin yurt dışındaki büyüme hedeflerine de değindi.

Munyar, 2030 yılı için yurt dışı ciro hedefini değerlendirirken,

"2030'da 30 milyon dolar ciro yurt dışında fena bir hedef değil Derimod ölçeğindeki bir şirket için" dedi.

Şirketin toplam ciro hedefini de paylaşan Munyar,

Malatya’ya da üretim yapıyorlar! Elazığ’daki meslek lisesinden 10,1 milyon liralık ciro
Malatya’ya da üretim yapıyorlar! Elazığ’daki meslek lisesinden 10,1 milyon liralık ciro
İçeriği Görüntüle
"2030'da da dolayısıyla aşağı yukarı 300 milyon dolarlık bir ciroya ulaşma hedefleri söz konusu" ifadelerini kullandı.

LC Waikiki’nin 85 milyon dolarlık cirosundan 15 milyon dolara gerilemesine yol açan bayilikleri iptal kararı, Munyar’ın anlatımında şirketin büyüme modelini değiştiren önemli bir dönüm noktası olarak öne çıktı.

Muhabir: Resul Sözüer