Eskiden her evde mutlaka olan yün yorganlar, yastıklar, döşekler, sanayi ve teknolojik gelişimle birlikte tarihe karışıyor.

Malatya'da özellikle Pamukhan ve Mısır çarşısı etrafında yün satan esnaflar, her geçen yıllarda yün'ün unutulmaya yüz tutuğunu ifade ederken, sağlık açısından yünün daha iyi olduğunu da sözlerine ekliyorlar.

Yine bu civarda esnaflık yapan ve Yüncülüğün dededen gelme bir meslek olduğunu ifade eden Fatih Ayaz, “Yün, koyunların yününden yapılır ve Türkiye’ye de yünler yurt dışından geliyor. Romanya, Ukrayna, Bulgaristan’dan geliyor. Çünkü Türkiye’de yün kalmadı. Ülkemizde hayvancılık bitince bizde yurt dışından tedarik ediyoruz. Şu sıralar yün alımları pandemiden dolayı düştü. Düğünlerin ertelenmesi ve insanların virüsten dolayı çekinmesinden dolayı ve içinde bulunduğumuz ekonomik durumdan ötürü vatandaş ellerindeki yünlerle idare etmeye çalışıyor. Bu nedenle bizimde yün satışlarımız azaldı” dedi.  

“YÜN SAĞLIKLIDIR”

Yünün faydaları saymakla bitiremeyen Ayaz; “Vatandaş şu anda en yünü en çok yorgan, döşek ve yastıkta kullanıyorlar. Şimdi yaz mevsimi olması nedeniyle evlerde kullanılmasa da kışın çokça kullanılır. Çünkü yün sağlıklıdır. Yastık, yorgan ya da döşek olarak kullanıldığı zaman terleme yapmaz. Ayrıca koyunyününden yapılmış olan yastık, yorgan ve döşek de uyuduğunuz zaman sabaha dinlenmiş olarak kalkarsınız. Böylece günün yorgunluğunu zihninizde ve bedeninizden atmış olursunuz, sabah kalktığınızda dinç uyanırsınız ve güne zinde başlarsınız” şeklinde konuştu.  

"ISI İÇİN BİRE BİR"

Kışın soğuk havalarda  sıcak tutmada birebir özelliği ile tercih edilmesi gereken bir rün olması gerektiğine dikkat çeken Ayaz, “Ayrıca koyunyününün ısıyı dengeleme gibi bir özelliği de vardır. Şimdiler de yazın yorgan kullanımı rafa kalksa da eski insanımız iyi bilir ki koyunyününden yapılmış ürünler kışın sıcak tuttuğu gibi yazın da terletmez. Çünkü yün ısıyı bünyesinde tutmaz ve kullanılan ürünlerin de nefes almasını sağlar. O nedenle ben vatandaşlarımıza buradan seslenmiş olayım eski kültürlerimizi terk etmeyelim. Bir tabir vardır ‘eskinin insanı’ diye neden böyle diyorlar. Çünkü eski insanların kullandıkları bütün ürünler doğaldı ve sağlıklıydı. Böyle olunca da eski insanlarımız daha sağlıklı oluyordu” dedi.  

"YILDA BİR DEFA YIKAYIN"

Sağlıklı ve uzun ömürlü olması için yılda bir defa yıkanıp yün çubuklarıyla çırpılması gerektiğini vurgulayan Ayaz; “Koyunyünü kırkıldıktan sonra yıkanacak, yıkandıktan sonra yünün 50-60 sene ömrü var ama yastık yorgan gibi eşyaların yapımında kullanılan yünlerin sene de bir defa da olsa açılıp yıkanması lazım. Yıkanmadığı takdir de yün güvelenir biz yünlerin güvelenmesini önlemek için naftalin kullanımını öneriyoruz. Eskiden yünleri yıkamak için akarsu olmalıydı ama şimdiki yünler o kadar kirli değil yünleri, birkaç suda yıkamaları tercihen iyi olacaktır ve böylece yün tüm kirlerinden arındırılacaktır. Yıkandıktan güneşin önünde bekletilen yünler iyice kuruduktan sonra nemden ve kirden temizlenmiş oluyor. Yünler kuruduktan sonra iç içe geçmiş olacaktır. Burada da yünün açılana kadar çırpılması gerekmektedir. Tamamen açılan yün kullanıma hazır hale gelir ve yastık, yorgan ve döşek yapımında kullanılır.” Diye konuştu.

MASKİ, 10 Yıllık Su Sayaçlarını Değiştiriyor MASKİ, 10 Yıllık Su Sayaçlarını Değiştiriyor

“GENÇLER BİLMİYOR VE KULLANMIYOR"

Gelişen teknoloji ile birlikte gençlerin elyafa yöneldiğini ve yünün unutulduğunu dile getiren Ayaz; “Eskiden bir gelinin çeyizinde muhakkak yün olurdu. Ama şimdiki yeni nesilde böyle bir durum söz konusu değil çünkü gençlerimiz kullanmak istemiyor ya da nasıl yapacağını bilmiyor. Ama şöyle de haklılar yıkama yeri sıkıntılı ve zahmet isteyen zor bir iş bu nedenden dolayı da yün satışlarında azalma oldu. Elyaf tamamen naylon yüzde yüz polyester,  yün doğal yani şöyle diyeyim elyaf kışın dondurur, yazın terletir tada yakar. Ama yünde öyle bir duru söz konusu değil kışın sıcak tutar yazın da serin tutar. Ve yün sağlıklıdır ama elyaf sağlık açısından pek bir şey ifade etmiyor. Ayrıca yünün romatizma ve bel fıtığı gibi hastalıklara da iyi geldiği halk arasında iyi bilinir. Bir de bit, pire, karınca gibi haşereler yüne yaklaşamaz. O sebeple vatandaşların elyaf yerine yün kullanmalarını tavsiye ediyoruz. Ama bazı insanların yüne karşı alerjisi oluyor onlara da pamuk veriyoruz” şeklinde konuştu.