Malatya İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Malatya Eğitime Destek Platformu iş birliğiyle düzenlenen “İslam'ın Işığında Bilgiden Bilince” başlıklı konferansa Diyanet İşleri önceki dönem Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş konuşmacı olarak katıldı. Erbaş, konferansta İslam medeniyetinin bilimsel birikimi, bilginin ahlaki sorumluluğu ve Müslüman bilim insanlarının tarih boyunca gerçekleştirdiği çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu.
İnönü Üniversitesinde Öğrencilerle Buluştu
İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Zahit Aksu Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen programa İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Malatya İl Müftüsü Ramazan Dolu, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, dernek temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programın açılış konuşmasını İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat gerçekleştirdi. Prof. Dr. Ali Erbaş'ı İnönü Üniversitesinde ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kubat, fakültede bilimsel ve akademik faaliyetlerin sürdüğünü belirtti. Geleneksel hale gelen İslam ve Yorum Sempozyumu'nun bu yıl 10'uncusunu gerçekleştirdiklerini ifade eden Kubat, konferansın düzenlenmesine katkı sağlayan Malatya Eğitime Destek Platformuna teşekkür etti.

Malatya İçin “Okuyan Şehir” Vurgusu Yaptı
Konferansta konuşan Prof. Dr. Ali Erbaş, Malatya'yı gençlik yıllarından itibaren “okuyan şehir” olarak tanıdığını söyledi. 6 Şubat depremlerinin ardından bölgede yürütülen çalışmalara değinen Erbaş, afetin ilk günlerinde Diyanet İşleri Başkanlığının yaklaşık 5 bin din görevlisiyle deprem bölgesinde hizmet verdiğini aktardı. İlerleyen süreçte 15 bin din görevlisinin manevi ilk yardım eğitimi alarak bölgede görevlendirildiğini belirten Erbaş, deprem sonrasında tamamlanan konutlara ve devlet tarafından yürütülen çalışmalara da değindi.
“İslam Medeniyetinin Mensuplarının Elinden Kitap ve Kalem Eksik Olmayacak”
İslam medeniyetinin temelinde ilim, irfan, bilgi ve hikmet bulunduğunu ifade eden Erbaş, Kur'an-ı Kerim'in ilk vahyedilen ayetlerinde okumaya yapılan vurguya dikkat çekti.
Alak ve Kalem sureleri üzerinden bilginin önemini anlatan Erbaş, şu ifadeleri kullandı:
İslam medeniyetinin temelinde ilim vardır, irfan vardır, bilgi vardır, hikmet vardır. İlk inen sure 'İkra' diye başlar, ikinci inen sure Kalem Suresi ismini alır. Cenab-ı Hakk'ın ikinci inen sureye Kalem Suresi demesinin ve ilk ayetinde kaleme yemin ederek başlamasının bize bir mesajı var. İşte İslam medeniyetinin mensuplarının elinden kitap ve kalem eksik olmayacak demektir.
Bilgi ile bilinç arasındaki ilişkiyi de ele alan Erbaş, hikmeti “bilginin bilince dönüşmüş hâli” olarak tanımladı. Öğrenilen bilginin insanın ahlakına ve davranışlarına yansıması gerektiğini belirterek Hz. Peygamber'in faydalı ilim duasını hatırlattı.
İslam Tarihinde Eğitim ve Hadislerin Korunmasını Anlattı
Hz. Peygamber'in Medine'ye hicretinin ardından Mescid-i Nebevi bünyesinde Suffe adıyla bir eğitim merkezi kurduğunu belirten Erbaş, burada yetişen sahabenin ilim ve irfanı farklı coğrafyalara taşıdığını ifade etti. Hadislerin aktarılması ve korunması süreçlerine de değinen Erbaş, Tevrat'ın tedvin sürecinin yaklaşık bin yıla yayıldığını, İncillerin ise Hz. İsa'dan onlarca yıl sonra yazılmaya başlandığını söyledi. Kur'an-ı Kerim'in vahiy sürecinde yazıya geçirilmesi ve ezberlenmesinin korunmasında önemli rol oynadığını belirten Erbaş, hadislerin güvenilirliği konusunda ravi zinciri ve hadis usulüne dikkat çekti.
Erbaş, konuyla ilgili şunları söyledi:
"Bizim hadislerimizin tedvini, Tevrat'ın da İncil'in de tedvininden 100 kat daha güvenli bir süreçte gerçekleşmiş. Raviler zinciri var, senet var, adalet var, zapt var, sika oluşları var. Bütün hadisçilerimize minnet borcumuz var."
Bilim Tarihindeki İsimlere Dikkat Çekti: “El-Harezmî Olmasaydı Bugün Bilgisayar Olmazdı”
Müslüman bilim insanlarının dünya bilim tarihine katkılarını değerlendiren Erbaş, İbn Sina, Biruni, İbn Rüşt ve El-Harezmî'nin çalışmalarından örnekler verdi. Vatikan'da ziyaret ettiği bir müzede, Sokrates'in öğrencileriyle birlikte resmedildiği bir tabloda İbn Rüşt'ün de bulunduğunu anlatan Erbaş, Batı dünyasında Müslüman bilim insanlarının isimlerinin farklı biçimlerde kullanılmasını eleştirdi. İbn Sina'nın “Avisenna”, İbn Rüşt'ün ise “Averroes” olarak anılmasına değinen Erbaş, algoritma kavramının El-Harezmî'nin çalışmalarına dayandığını belirtti.
Erbaş, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
Batılılarda böyle bir huy var. Sadece intihal yapmakla kalmıyorlar, aynı zamanda tahrif de ediyorlar. İbn Sina yazmak dururken Avisenna yapıyorsunuz. El-Harezmî'yi aynı harflerle yazmak çok mu zor, neden algoritma yapıyorsunuz? Algoritmanın işlem sürecini bulan kişidir. El-Harezmî olmasaydı bugün bilgisayar olmazdı.
Üniversitelerde gerçekleştirilen bilimsel çalışmaların önemine de değinen Erbaş, mühendislik, yapay zekâ, tıp ve eczacılık alanlarında özgün çalışmalar ortaya konulması gerektiğini ifade etti.
İslam dünyasının geçmişte bilim alanında ulaştığı seviyeyi yeniden yakalaması gerektiğini belirten Erbaş, bilimsel üretimin geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Bilimin Kullanımında Ahlaki Sorumluluğu Vurguladı
İslam anlayışında ilimlerin dini ve din dışı olarak ayrılmadığını belirten Erbaş, matematik, tıp, astronomi, kimya, fizik ve jeoloji gibi bilim dallarının da evrenin anlaşılmasına katkı sunduğunu söyledi. Kur'an-ı Kerim'de kâinatla ilgili yaklaşık 700 kevni ayet bulunduğunu ifade eden Erbaş, bilimsel çalışmaların insanın yaratılışı ve evreni anlamasında önemli olduğunu dile getirdi. Bilginin hangi amaçla kullanıldığının da önem taşıdığını belirten Erbaş, atom bombası ve çağrı cihazlarıyla gerçekleştirilen saldırıları örnek gösterdi. Bilimin insanlığı yaşatmak yerine yok etmek amacıyla da kullanılabildiğine dikkat çekti.
Erbaş, İslam'ın ilim anlayışında insanlığın yararının esas olduğunu belirterek konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
Bizim ilim tasnifimizde dini ilimler ve din dışı ilimler diye bir şey yok. Tasnifte hepsi dini ilim. Bizim İslam'daki ilmin amacı insanları ihyadır




