Malatya İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, kentte hayvancılık sektörünün gelişim gösterdiğini belirterek büyükbaş hayvan sayısının 160 binden 210 bine, küçükbaş hayvan sayısının ise 350 binden 400 binin üzerine çıktığını açıkladı. Akar, hayvan sağlığına yönelik denetimlerden aşılama çalışmalarına, devlet desteklerinden ithal hayvan kontrollerine ve genç hayvanların kesimine kadar birçok konuda önemli açıklamalarda bulundu.

Malatya İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, kentte hayvancılık sektörünün mevcut durumu ve yürütülen çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu. Hayvan sağlığının korunması için işletmelerin yıl boyunca düzenli olarak denetlendiğini belirten Akar, özellikle şap hastalığına karşı aşılama çalışmalarının yoğun şekilde sürdürüldüğünü ifade etti.

Hayvan sağlığının üzerinde hassasiyetle durdukları konuların başında geldiğini belirten Akar, hayvancılık işletmelerine yılda en az 4-5 kez giriş yaptıklarını söyledi.

Aşılama oranlarının özellikle şap hastalığında yüzde 100'ün üzerine çıktığını kaydeden Akar, ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yürütülen kampanyalarda aşılama oranlarının yüzde 110-120 seviyelerine ulaştığını belirtti.

Bu oranların yanlış anlaşılmaması gerektiğini vurgulayan Akar, ikinci aşılama uygulamasına dikkat çekerek şunları söyledi:

“Her bizim ilkbahar, sonbahar kampanyamız var. Her kampanya yüzde 110, yüzde 120'lerde. Yani diyorsunuz ‘Olmayan hayvanı mı aşılıyorsunuz?’ Öyle değil. Bazı genç hayvanlarda rapel dediğimiz ikinci aşılama yapıyoruz. Yani 6 ayda bir değil de onlarda mesela 4 ayda bir tekrar veyahut da bazen 20 günde bir genç hayvanlarda aşılama yapıyoruz. O yüzden yüzde 110, yüzde 120'lere aşılama oranımız çıkabilir. Hani yanlış anlaşılmasın bazen olabilir.”

Malatya'da hayvan varlığının giderek arttığını belirten Akar, özellikle büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta yükseliş eğiliminin dikkat çektiğini ifade etti.

Kentte büyükbaş hayvan sayısının geçmişte 160 bin civarında olduğunu, bugün ise 210 bin seviyelerine ulaştığını açıklayan Akar, küçükbaş hayvan sayısının da 350 binlerden 400 binin üzerine çıktığını söyledi.

Akar, hayvancılığa profesyonel olarak yönelenlerin bulunduğunu, sektörden ayrılanların yanı sıra yeniden sektöre girenlerin de olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Aslında Malatya'da hayvancılık konusunda gittikçe de artan bir hayvan, gerek küçükbaş gerek büyükbaş, hayvan sayımızda bir artma trendinde. Bunları da önemsiyoruz. Şu anda bizim yanlış hatırlamıyorsam 160 binlerden şu anda 210 binlere büyükbaşımız var. Aynı şekilde 350 binlerden şu anda 400 binlerin üzerinde küçükbaşımız var. Şimdi hayvan varlığı öyle çok aşırı değil. Malatya'da öyle çok büyük bir hayvan hareketi de yok. Ama yine de bir artış trendinde, insanlar yavaş yavaş yöneliyor. Bazen evet sektörü terk eden var ama profesyonel bir şekilde sektöre girenler de var. Şu anda girmek isteyenler de var.”

Bakanlığın hayvancılık sektörüne yönelik desteklerinin sürdüğünü belirten Akar, Kırsalda Bereket projeleri kapsamında hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvancılığa yönelik uygulamaların hayata geçirildiğini söyledi. Büyükbaş hayvancılıkta vatandaşlara 5 veya 7 yıl vadeli faizsiz kredi imkânı sunulduğunu, ayrıca bir yıllık bakım masrafları ile sigorta giderlerinin devlet tarafından karşılandığını ifade eden Akar, küçükbaş hayvancılıkta da benzer projelerin uygulandığını kaydetti.

Desteklerin üreticiler açısından önemli olduğunu dile getiren Akar, kuzu ve buzağı desteklerindeki artışa da dikkat çekti. Akar,

“Buzağı desteklemelerimiz 2 yıl önce bir kuzu, buzağı desteği 1.000, duruma göre 2.000 lira falandı, şimdi 15 bin liraya çıkmış. Bir kuzu desteği 1.000-1.500 lira civarında. Yani az değil yani, bir 100 baş koyunu olan 150 bin lira sadece kuzu desteği alıyor. Süt desteğinin dışında sütünü de destekliyoruz. Soğuk sütünü ne bileyim, büyükbaşta keza yani. Dolayısıyla devletin bu konuda yoğun bir şekilde destekleri olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum” dedi.

Malatya'da hayvan hastalıkları açısından genel tablonun yoğun bir sorun göstermediğini belirten Akar, buna rağmen hayvan hareketliliği nedeniyle hastalık riskinin tamamen ortadan kalkmadığını vurguladı.

Özellikle şap hastalığının bazı bölgelerde lokal olarak görülebildiğini ifade eden Akar, hastalığın kuluçka süresinin 21 güne kadar çıkabildiğini belirtti.

Akar, hayvanların farklı illerden getirilmesi sırasında hastalığın kente taşınabileceğine işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:

“Malatya'da çok yoğun bir şekilde bir hastalık sıkıntımız yok yani. Bazen lokal olarak şap çıkabilir bunlar. Yani kim ne derse desin Malatya tamamen aridir, böyle hastalık çıkmaz. Öyle bir şey söz konusu değil. Çünkü hayvan hareketlidir. Vatandaş benim haberim yok, Konya'dan gitmiştir, Hakkâri'den bir hayvan getirmiştir, hastalıklıdır. Bir de bu hastalık mikrobu hemen kendini göstermiyor. Hayvana bulaştıktan sonra 21 gün sonra kendini gösteriyor. Yani bir kuluçka süresi var. 21 gün boyunca da bu hayvan hastalık yayacak. O yüzden biz tespit ettiğimizde bazen bulaşmış olabilir.”

Hayvan sağlığı ve kayıt işlemlerinin önemine de değinen Akar, işletmelere yaz-kış düzenli giriş yapılmasının zorunlu olduğunu, bazı işletmelerin yılda 7-8 kez de denetlenebildiğini kaydetti.

Malatya'nın besi hayvancılığında önemli bir kapasiteye sahip olduğunu belirten Akar, ithal hayvanların kente girişinde sıkı kontroller uygulandığını söyledi.

İthal hayvanlar gelmeden önce kan analizlerinin alındığını, hayvanların karantina ahırlarına götürüldükten sonra yeniden numune alınarak çeşitli hastalıklar yönünden incelemeye gönderildiğini aktaran Akar, analizlerin ardından hayvanların millileştirildiğini ifade etti.

Herhangi bir hastalık tespit edilmesi durumunda ise gerekli işlemlerin uygulandığını belirten Akar, Malatya'nın Türkiye'de ithal hayvan girişinde öne çıkan illerden biri olduğunu söyledi. Akar,

“Malatya'da evet aslında epey bizim besi kapasitemiz çok iyi. Malatya'da çok güzel besi işletmelerimiz var. 500, 1000, 5000 başlık işletmemiz var. Ve ithal hayvan satışında Türkiye'de en fazla ithalat yapılan 5. il konumunda hemen hemen. Yani çok fazla ithal hayvan, hayvancılıkta da gelir” ifadelerini kullandı.

Kentteki büyük ölçekli besi işletmelerinin et üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Akar, Malatya'nın çevre illere et gönderen bir merkez konumunda bulunduğunu dile getirdi.

İthal edilen hayvanların büyük bölümünün Angus cinsi olduğunu, bunun yanında farklı ırklardan hayvanların da getirildiğini belirten Akar, kentte 500, 1000 ve 5 bin baş kapasiteli işletmelerin bulunduğunu söyledi.

Malatya'nın et üretimindeki gücüne dikkat çeken Akar,

“Bakın bir bilgi de vereyim. Gerçekten Malatya et üretimi konusunda çok iyi, çevre illere buradan et gönderiyoruz. Yani et buradan gidiyor. Bizim gerçi iki tane üst düzey işletme kesimhanemiz var ama buradan kesilip karkas olarak giden de var. Direkt buradan gidip dışarıda kesilen hayvanımız da var yani” dedi.

Hayvan kesimlerinin kontrol altında tutulduğunu belirten Akar, damızlık değeri bulunan hayvanların kesimine izin verilmediğini ifade etti.

Kesim sürecinin hem işletmelerin veteriner ekipleri hem de İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesindeki veteriner hekimler tarafından takip edildiğini kaydeden Akar, zorunlu durumlarda kesime izin verildiğini söyledi.

Akar, bu durumların hayvanın artık doğum yapamaması, kist gibi sağlık sorunlarının bulunması veya ayağının kırılması ve sakatlanması gibi nedenlerden kaynaklanabildiğini belirtti.

Her kesimhanede yıl boyunca görevli veteriner hekim bulunduğunu vurgulayan Akar,

“Onun dışında izin vermiyoruz. Her kesimde benim veteriner hekimim var kesim sürecinde. Her kesimhanede. Görevlendirmişim, yıl boyu görevi orada bakmak ki gelen kesimi denetlemek” ifadelerini kullandı.

Hayvancılık sektöründe zaman zaman genç ve dişi hayvanların kesildiğine yönelik eleştiriler gündeme geldiğini hatırlatan Akar, bu konuda kesimhanelerde sıkı denetim yapıldığını söyledi.

Yem maliyetleri ve ekonomik nedenlerle üreticilerin hayvanlarını kesime gönderebildiğine ilişkin değerlendirmelere de değinen Akar, Malatya'da büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısının artmasının sektördeki genel gelişimi gösterdiğini ifade etti.

Akar, kontrolsüz ve toplu genç hayvan kesimine izin verilmediğini belirterek şu açıklamayı yaptı:

“Geçmiş yıllarda hani insanlar sitem ediyor bazen eleştiri vurmak adına, yani genç hayvanlar kesiliyor, kesilmiyor, zaman zaman belki kesilmiş de olabilir. Yani öyle artık para etmiyor, dana para etmiyor, yem pahalı, kestik, dişi hayvan gidiyor. Ya öyle değil yani. Şimdi hayvan sayısı artış trendinde ise demek ki öyle değil yani. Eğer hayvan sayısı eksiye doğru gidiyorsa doğrudur. Ama hayvan sayısında gerek küçükbaşta, büyükbaşta artış trendinde.”

Akar, bireysel kesimlerin tamamen engellenmesinin mümkün olmadığını da belirterek,

“Tamam zaman zaman kesilmiş mi şu şekilde. Adam şimdi yüzde 100 hani iddia etmek doğru olmaz. Evin önünde bir danasını kesmiştir, ineğini kesmiştir. Bir şey diyemiyorum. Ama üst düzey kesimhanede böyle toplu bir kesim olma şansı yok. Kesimhanelerde bizim veteriner hekimlerimiz görevlidir. Kesinlikle müsaade edilmiyor yani, öyle olmaz öyle bir şey” dedi.

Muhabir: Resul Sözüer