Eskiden insanlar sabah uyandığında günün nasıl geçeceğini düşünürdü. Şimdi ise daha gözlerini açmadan ay sonunu nasıl getireceğinin hesabını yapıyor.
Bir zamanlar hayatın içinde küçük mutluluklar vardı. Ailece gidilen bir piknik, hafta sonu yapılan bir kahvaltı, dostlarla içilen bir bardak çay, çocukların yüzünü güldüren küçük bir hediye…
Bugün ise birçok insan için bunlar bile hesap kitap meselesine dönüştü.
Markete girerken fiyat etiketlerine bakıyoruz. Pazara giderken cebimizdeki parayı sayıyoruz. Elektrik, doğal gaz, kira, mutfak masrafı derken daha maaş elimize geçmeden nereye harcanacağı belli oluyor.
Peki, bütün bu hesapların arasında yaşamayı ne zaman unuttuk?
Asıl sorulması gereken soru belki de bu.
İnsan Sadece Karnını Doyurarak Yaşamaz
Geçinmekle yaşamak arasında büyük bir fark var.
Geçinmek; kirayı ödemek, faturaları yatırmak, mutfağın temel ihtiyaçlarını karşılamak demek.
Yaşamak ise bütün bunların ötesinde bir şey.
Bir sabah huzurla uyanabilmek, sevdiğin insanlarla vakit geçirebilmek, çocuğuna küçük bir sürpriz yapabilmek, ayda bir kez de olsa dışarıda yemek yiyebilmek…
Kısacası insan olduğunu hissedebilmek.
Oysa bugün birçok insan hayatını yalnızca zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzerine kurmak zorunda kalıyor.
Bir baba, çocuğunun istediği oyuncağı alamadığı için mahcup oluyor. Bir anne, markette sepete koyduğu ürünü kasaya gitmeden geri bırakıyor. Bir emekli, yıllarca çalışmasının ardından dinlenmesi gereken yaşında geçim hesabı yapıyor.
Bir genç, arkadaşlarıyla kahve içmeye giderken bile cebindeki paranın ertesi güne yetip yetmeyeceğini düşünüyor.
Bunlar yalnızca ekonomik sıkıntılar değil.
Bunlar, insanın yaşam sevincinden azar azar eksilen parçalar.
Bir Babanın En Ağır Yükü Bazen Söyleyemediği Bir Cümledir
Düşünün…
Bir çocuk babasına dönüp, “Baba, bu hafta sonu bir yere gidelim mi?” diye soruyor.
Baba, çocuğunun gözlerindeki heyecanı görüyor. Aslında o da gitmek istiyor. Birlikte gezmek, gülmek, güzel bir gün geçirmek istiyor.
Ama zihninde başka bir hesap başlıyor.
Yol parası, yemek masrafı, evin ihtiyaçları, yaklaşan faturalar…
Ve sonunda o cümle dökülüyor ağzından:
“Bu hafta olmaz oğlum, başka zaman gideriz.”
Çocuk belki birkaç dakika sonra unutuyor.
Ama baba unutmuyor.
Çünkü bazen yoksulluk, yalnızca bir şeyi satın alamamak değildir.
Bazen yoksulluk, sevdiğin insanı mutlu etmek isterken çaresiz hissetmektir.
İşte ekonomik sıkıntıların görünmeyen tarafı tam da burada başlıyor.
Malatya'da Hayat Yeniden Kurulurken…
Malatya'da geçim mücadelesinin bir de deprem sonrası yaşanan zorluklarla birleşen tarafı var.
6 Şubat depremlerinin ardından birçok insan yalnızca evini değil, iş yerini, düzenini, alışkanlıklarını ve yılların birikimini de kaybetti.
Kimileri yeni bir evin kapısını açabilmek için bekledi. Kimileri işini yeniden kurmaya çalıştı. Kimileri ise değişen yaşam koşullarına uyum sağlamanın mücadelesini verdi.
Şehirde binalar yeniden yükseliyor, yollar yapılıyor, yeni yaşam alanları oluşturuluyor.
Ancak bir şehrin yeniden ayağa kalkması yalnızca betonla, demirle, yeni konutlarla ölçülemez.
O şehirde yaşayan insanların yeniden gülebilmesi de gerekir.
Bir esnafın sabah dükkânını umutla açabilmesi, bir annenin alışverişten dönerken yarını düşünerek kaygılanmaması, bir gencin geleceğini başka şehirlerde aramak zorunda hissetmemesi de önemlidir.
Çünkü bir şehir, yalnızca binaları tamamlandığında değil, insanlarının yaşam sevinci geri döndüğünde de iyileşir.
Mutluluk Artık Ertelenen Bir İhtiyaç mı?
Belki de en tehlikeli alışkanlığımız, mutluluğu sürekli ileri bir tarihe ertelemek.
“Borçlar bitsin, gezeriz.”
“Biraz para biriktirelim, tatile gideriz.”
“Şu ekonomik sıkıntılar geçsin, kendimize zaman ayırırız.”
Peki, ne zaman?
Hayatın bütün sorunlarının bittiği bir gün var mı gerçekten?
Bir borç bitiyor, başka bir ihtiyaç çıkıyor. Bir masraf azalıyor, yenisi başlıyor.
İnsan sürekli daha iyi günleri beklerken elindeki günleri tüketiyor.
Üstelik bu bekleyiş yalnızca zamanı değil, insanın içindeki heyecanı da alıp götürüyor.
Bir süre sonra insan hayal kurmaktan bile vazgeçebiliyor.
Çünkü hayal kurmanın da bir bedeli olduğunu düşünmeye başlıyor.
Oysa hayal kuramayan bir toplumun geleceğe umutla bakması da zorlaşıyor.
Sofralar Küçüldü, Sohbetler de mi Azaldı?
Eskiden insanların bir araya gelmesi için büyük nedenlere ihtiyaç yoktu.
Bir çay demlenir, birkaç tabak hazırlanır, misafir ağırlanırdı.
Bugün ise misafir çağırmak bile kimi evlerde önceden hesaplanması gereken bir masrafa dönüşebiliyor.
İnsanlar birbirini görmek istiyor ama ekonomik koşullar nedeniyle buluşmalarını erteliyor.
Dışarıda yemek yemek, sinemaya gitmek, bir konser izlemek ya da kısa bir yolculuğa çıkmak birçok aile için öncelikler listesinin sonuna düşüyor.
Böylece geçim sıkıntısı yalnızca mutfaktaki alışveriş listesini değil, sosyal hayatı da daraltıyor.
Oysa insanın yalnızca çalışmaya, üretmeye ve faturalarını ödemeye değil; dinlenmeye, eğlenmeye, dostluk kurmaya da ihtiyacı var.
Bunlar lüks değil, insanca yaşamın parçalarıdır.
Herkes Bir Şeylere Yetişiyor Ama Kimse Kendine Yetişemiyor
Sabah erkenden işe gidiyoruz.
Akşam yorgun dönüyoruz.
Ertesi gün aynı döngü yeniden başlıyor.
Haftalar ayları, aylar yılları kovalıyor.
Bir bakıyoruz ki hayatımızın büyük bir bölümünü geçinebilmek için harcamışız.
Peki, kendimiz için ne kadar zaman ayırdık?
Kaç kez hiçbir şey düşünmeden gökyüzüne baktık?
Kaç kez sevdiğimiz insanlarla saatin nasıl geçtiğini anlamadan sohbet ettik?
Kaç kez yalnızca mutlu olmak için bir şey yaptık?
İnsanın kendi hayatına yabancılaşması, belki de ekonomik sıkıntıların en sessiz sonuçlarından biri.
Çünkü sürekli ayakta kalmaya çalışan insan, zamanla yaşadığını hissetmeye fırsat bulamayabiliyor.
Son Söz: Yaşamak, Ay Sonunu Getirmekten İbaret Değil
Elbette hayatın gerçeklerini görmezden gelemeyiz.
Faturalar ödenecek, kira yatırılacak, mutfak alışverişi yapılacak. İnsanların ekonomik kaygılarını yalnızca olumlu düşünerek ortadan kaldırmak mümkün değil.
Kimseye “Parayı düşünmeyin, mutlu olun” demek de doğru değil.
Çünkü geçim sıkıntısı yaşayan bir insanın ihtiyacı, yalnızca güzel sözler değil, yaşam koşullarının iyileşmesidir.
Ama bütün bunların yanında unutmamamız gereken bir şey var:
İnsan yalnızca hayatta kalmak için yaşamaz.
Sevmek ister.
Sevilmek ister.
Gülmek, gezmek, hayal kurmak, geleceğe güvenle bakmak ister.
Çocuğuna bir şey alırken etiketine değil, gözlerindeki mutluluğa bakmak ister.
Bir akşam evine döndüğünde yalnızca yorgunluğunu değil, yaşadığı günün güzelliklerini de hatırlamak ister.
Bugün toplum olarak belki de en çok bunu konuşmalıyız.
İnsanların ne kadar kazandığını, ne kadar harcadığını, hangi faturayı nasıl ödediğini konuşuyoruz.
Peki, ne kadar mutlu olduklarını neden daha az soruyoruz?
Bir toplumun refahı yalnızca cebindeki parayla değil, insanlarının gelecekten ne kadar umutlu olduğu ve yaşamdan ne kadar pay alabildiğiyle de anlaşılır.
Ve belki de artık birbirimize yalnızca “Geçinebiliyor musun?” diye sormayı bırakıp başka bir soruyu da sormalıyız:
“Peki, bütün bu mücadelenin içinde kendin için en son ne zaman yaşadın?”
Çünkü hayat, yalnızca bir sonraki maaş gününe ulaşmak değildir.
Ve bir insanın en büyük yoksulluğu, bazen cebindeki paranın değil, içindeki yaşama sevincinin tükenmesidir.