Çocukların dışarıya çıkma saatlerini kontrol etmek biraz zor. Dolayısıyla öğle saatlerinde çok fazla sıvı kaybetmektedirler. Sıvı ihtiyaçlarının karşılanmasını öneriyorum. Sıvı derken akla şekerli içecekler, meyve suları gibi meşrubatlar gelmemeli. Sıvı ihtiyacının sudan karşılanmasını öneriyoruz. Evde yapılmış şekersiz kompostolar ve ayran da olabilir.
Yaşlıların da öğle saatlerinde dışarıya çıkmaması gerekir. Yaşlılar eğer yürüyüş yapacaklarsa, sabah erken saatlerde ya da akşam geç saatlerde yapmalarını öneriyoruz. Tansiyon hastalarının sıcak havalarda dikkat etmesi gereken tek şey tuzdur. Dolayısıyla ödem yaptığı için ve sıcak havalarda vücudumuz çok fazla su kaybettiği için tansiyon yükselmektedir. Bol bol su içmek gerekiyor. Beslenmeyi düzenlemeyi sadece su ile değil, meyvelerle de sıvı ihtiyacımızı karşılayabiliyoruz. Yazın oldukça fazla meyve tüketimi seçeneğimiz var. Tükettikleri sebze ve meyve miktarları, posa ve lif imkanlarını arttırabilmektedir.
Yazın hava geç kararıyor diye akşam yemeklerinin geç yenilmemeli. Kışın önerildiği gibi yazın da erken saatte yemek yenmesi ve hafif tutulması gerektiği tavsiyesinde bulunabiliriz.
Sağlıklı insanların da 3 ana 3 ara öğün olmak üzere 6 öğün beslenmeleri gerekiyor. Sıcak havalardan dolayı iştahsızlık başlamakta. Daha pratik yemeklere ve daha düzensiz sofralara kaçmaktayız. Bu da bizi yanlı beslenmeye, kan şekeri düşmelerine ve tatlılarla birlikte kalorili yiyeceklere sevk etmektedir. Kış aylarında olduğu gibi 3 ana 3 de ara öğün ile ara öğünlerde meyve ve lifli bisküviler ile kan şekeri ile kan şekeri dengelerini korumaları lazım. Sıcak havalarda günde 2-3 litre su içilmesi gerekiyor.
ANNE-BABALAR DİKKAT
Lösemi hastası çocuk sahibi anne-babalar dikkat! Lösemi hastası çocuklarının yanında kesinlikle ağlamamaları konusunda anne-babaları dikkat etmeleri gerektiğini söyleyebiliriz.
Moral desteğin çok önemli. Kötü şeyler yaşasak bile bugünü güzel geçirelim diyebilmek çok önemli..
Uzun süren, geçmeyen enfeksiyonlar, ateşler, kanamalar, özellikle cilt altında görülen kanamalar, burun ve dişeti kanamaları, lenf bezlerinde büyümeler, kemik ağrıları, halsizlik, solukluk bu hastalığın belli başlı bulguları. Bu şikayetlere sahip olan çocuğu olan ebeveynlerin biran evvel bir sağlık kuruluşuna gidip, uzman bir hekim tarafından bilgi almasını öneriyoruz.”
Lösemi, artık eskisi kadar korkunç bir hastalık değil ve tedavisi mümkün.
Tabi ki risk grupları ve tiplerine göre tedavileri farklı, tedaviye verdikleri cevap da farklı. Tamamen iyi bir tablo da çizmek zor ama artık kötü diyemiyoruz. Bugün için söylemek gerekirse çocukluk yaş grubunda en sık gördüğümüz standart risk yani iyi risk grubu akut lenfoblastik lösemide yüzde 85-90’la varan tedavi şansı var. Her geçen gün de yeni tedavi modelleri, ilaçlar gündeme geliyor. Kemik iliği nakli artık pek çok merkezde uygulanır oldu. Gen tedavileri üzerinde çalışılıyor.
Tekrarlama riski var. İlk 1 yılda bu risk daha fazla, 5 yıldan sonra risk giderek azalıyor. Hastalar tedaviyi bitirseler dahi mutlaka bizim kontrolümüzde ve gözlemimizde oluyorlar. Tedavi bitiminden ilk 1 yıl sonra ayda bir, sonra iki ayda bir ve sıklık giderek azalıyor ama hep takibimizdeler.
Hemşire, sağlık personeli, diyetisyen, psikolog ve psikiyatristin ortak çalışmasını gerektiren bir hastalık. Moral desteği çok önemli. İlk başta hasta ve ailesi tabi ki yıkılıyor. Hasta çok küçükse çok fazla algılamıyor bu durumu ama ergenliğe yakın bir hastaysa bunu kabullenmesi çok zor oluyor. Aile önce şoktan geçiyor, sonra inkar olayı başlıyor, ‘benim çocuğumda nasıl olur’ diyor. Bu süreci hem bizler hem de psikolog ve psikiyatrist desteği ile atlatıyoruz. Zor ama daha sonra hastalığa alışıyorlar, hastalığın tedavisi ile mücadele etmeyi öğreniyorlar
Anne-baba, hasta çocuğunun yanında hiçbir şekilde ağlamamalı, ona hep güler yüzlü, her şey yolundaymış gibi bir imaj sağlamalı.