Tohinik Helvası başlıklı yazımı okuyan okuyuculardan yaşı kırkın altında olanların bu ismi ilk defa duyuyorum dediklerini duyar gibiyim.
Tohinik ismini bilmeme, duymama konusunda okuyuculara hak vererek yazıma devam etmek istiyorum.
Benim çocukluğum Kerpiçten yapılmış bir evin yemyeşil çimenlerle bezenmiş bahçesinde sarı çiçekler, papatyaların içinde oynayarak geçti. Bahçemizde ki ceviz dahil birçok meyve ağacının yanında koca koca dut ağaçları vardı. Aslında günümüz de beyaz altın olarak adlandırılması gereken, şifa kaynağı Dut evimizin bahçesinde sabahın erken saatlerinde pekmez yapımı için silkelenirdi. Silkelenen dutların beyaz örtülerin (hıla) üzerine düşümünü izlerken, bir taraftan da soluksuz mideme indirdiğim günler aklıma geldi.
Silkeleme işleminden sonra toplanan dutlar Şirelik de sıkılır, bakır kazanlarda kaynatılır ve evlerin damında çatı aralarında evdeki bütün tepsi, sini vb. kapların adeta içtimaya dizilmesiyle üzerlerine boca edilip güneş ısısıyla banyo yaptıktan sonra kıvamını alınca sırlı küplere ve değişik saklama kaplarına doldurulup evlerin kilerlerinde mutfaklarında saklanırdı. Evimizdeki dut pekmezi yapma işlemi şenlik havasında bana ayrı bir heyecan verirdi o heyecanı hiç unutamam.
Taze pekmez kaplara doldurulurken Babamın pekmezin kıvamını soyulmuş salatalık dilimlerini pekmeze banıp bana da ikram ederek test etmesini ve o lezzeti yine hiç unutamam. Topraktan yapılmış sırlı küplere doldurulduktan sonra, Kış Aylarımız şerbetini içerek, veya kızgın tereyağı ile buluşturulup ekmeği ban ki kuvvetli olasın, öksürüğün geçe telkinleri ile geçerdi
O pekmez ki daha nelerle buluşturulup soframızda yer almadı ki, ister yumurtayı kızgın pekmezle buluştur pişir ye, istersen bahara doğru bahçende veya damlarda üzerine yağmur değmiş, azıcık da olsa güneş görmüş karın üzerine sos olarak dök Pekmezli Kar Helvası olarak ye. Ben konuyu bu şifa kaynağı pekmez den yapılan ve içinde şekerin, beyaz unun, yağın yani uzmanlarca döne döne sakının dediği üç zararlı beyazın olmadığı ama bir o kadar lezzetli ve tamamen doğal helvaya getirmek istiyorum.
Evet bir helva ama içinde zararlı bir madde yok aksine çok da besleyici ve vitamin dolu bir helva adıyla sanıyla Tohinik Helvası.
Çocukluğumuzun geçtiği o bahçeli evlerde bir güzellik daha yaşadım ben, o güzellik de bulgur kaynatma ve akabinde değirmene kalkma idi. Buğday pazarından (arasa) tanıdık zahirecilerden özenle, alınan Kunduru Buğdayı at arabası ile eve getirilir, sokağımızdaki sınır (him) komşuları ile gün belirlenir görüşülür anlaşılır ve o gün geldiğinde şafak sökmeden kazanlar kurulur buğday kaynatılmaya başlanırdı. İlk kaynama ve kurutmak için yine beyaz örtülere (Hıla) serme işleminden sonra ev halkı ve komşular kazanın altındaki ateşte közlenmiş patates, biber, patlıcan ve domateslerle gayet neşeli bir kahvaltı sonrası tekrar işe koyulurlardı. Beyaz örtüler üzerine kurutulmak üzere serilen haşlanmış buğday dan tabak tabak üzerine kişniş şekeri, fasulye şekeri, ceviz serperek komşulara göz hakkı olarak dağıtır aynı zamanda biz çocuklar doya doya hedik yemenin keyfini çıkarırdık.
Kurutulan haşlanmış buğday için yeni bir işlem gerekiyordu buğday ayıklama işlemi. Bahçeli eyvanlı evlerin avlularında komşularla imece usulü toplanarak sohbetlerin muhabbetlerin ve ikramların yoğunlaştığı bir ortamda buğdayın içerisindeki taş, çöp, yabancı tohumlar ayıklanırdı.
Ayıklama işleminden sonra sıra mahalle değirmeninden nöbet (sıra) almaya gelirdi.
Yoğunluktan mahalle değirmencisinin havasından geçilmezdi ve nöbet saati genelde şafak sökmeden önce başlayan bir saat olurdu.
Yine değirmencinin gönlünü hoş tutmak buğday öğütme işleminde bir aksilik olmaması için en güzel yemekler ikramlar hazırlanır önce değirmen deki personele sonra biz ev halkına ikram edilirdi.
Öğütme işlemi öğütülen bulgur çeşitlerinin acilen bez torbalara, çuvallara doldurulup sıradaki insanlara nöbetin devredilmesi yorucu stresli işlerdi.
Ama o yorgunluğu o stresi atacak bir bardak çay ve yanında ikram edilecek bir tatlı her şeyi unutturuverirdi.
Rahmetle andığımız Eli öpülesi annelerimiz, ninelerimiz bu zor ve zahmetli iş esnasında bile , işin içine mutlaka şimdiki adıyla bir gastronomik değer, yani lezzet katarlardı. İşte o lezzet Tohinik Helvasi idi.
Neydi bu Tohinik tabi buradaki yazılışıyla telaffuz edilmeyen gırtlakta h harfinin genizden söylenmesiyle yumuşak g harfi gibi telaffuz edilmesiyle söylenen bir kelimeydi.
TOHİNİK HELVASI - 1
Halil İbrahim Kılıç
Trend Haberler
TOKİ’de kış kabusu! Malatya’da vatandaşlar gece yarısı sokağa döküldü
YEŞİLYURT BELEDİYE BAŞKANLIĞI KIŞLIK LASTİK ALIM İŞİ
Malatya’da 450 metrekarede başladı, dört ilçeye yayıldı! Gramı 800 TL’den satılacak
‘Borç tutarı e-Devlet’te görünmüyor’ diyenler dikkat! AFAD Malatyalıların merak ettiği 9 soruyu yanıtladı
Malatya’da Erkenek’i sarsan yangın! Deprem sonrası yapılan ev küle döndü
Resmen açıklandı: Malatya MAŞTİ’de son 1 ay!