Malatyalı olmak güzel bir duygu. Malatyalı olmayıp da Malatya’yı seven dostlarımızın da takdir ettiği ve hakkı teslim ettiği bir mesele Malatyalı olmak.
Malatyalı olmak güzel bir duygu da, bir o kadar da zor bir haslet bu Malatyalılık. Neden acaba? Belki de dünyadaki en büyük zorluklardan biri, bir Malatyalının başka bir Malatyalıya yaranmasıdır. Çünkü hem Malatyalıların beklentisi çok yüksek, hem de Malatyalılığın en temel göstergelerinden birinin de çok sevdiği Malatya’ya mensup insanlarını çekememek olgusu bulunmaktadır. Bundan ötürü zordur Malatyalı olmak.
Malatyalı olmanın zorluğunun onlarca katı Malatyalı olarak Malatya’da yönetici olmaktır. Özellikle hep şikayet konusu olan başka diyarlardan gelen yöneticilerin Malatya’da çok kolay at oynatması, kolay yükselmesi ve hiç sıkıntı çekmeden aradan sıyrılmasını da bu Malatyalıların birbirlerine olan anlamsız tutumları oluşturmaktadır.
Özet ifade ile sizin Malatyalılar olarak birbirinize tahammül edemeyişiniz ve birbirinizi aşağıya doğru çekme eğiliminiz, sizin diyarınızda garip deyip acıdığınız insanların sizin yerinize ve sizden daha ileride yer tutmasını sağlıyor. Bu hususla bağlantılı her iki taraftan da o kadar çok örnek gösterilebilir ki, anlatamam.
Malatya’ya yerleşmiş olup burayı şenlendirip yurt tutmuş herkese Malatyalı demek olması gereken bir husus olsa da, bu durumu düşündürücü kılan Malatyalılık kimliğni taşıyamayan ya da onun değeri nedir bilmeyenlerin güçlenmesini temin etmesidir. Malatya kimliği ve kültürü ile bezenmiş insanlara bir itirazımız yok. Başka da bir ölçüm aracımız da yoktur.
Her kim ben şuyum, ben buyum deyip de; o şu veya bu olmaya özgü davranışlardan habersiz ve uzakta olursa, o zaman bu kimliğin sorgulaması yapılmalıdır.
Ama bizde durum bu minval üzerine gitmiyor. Memleketimizde Malatyalıyım diyerek parlayan ya da parlak bir istikbal vaad eden her can, çok acımasızca sorgulanıyor ve yorulmakla karşı karşıya kalıyor. Belki de bazen en yakınları tarafından itibarsız kılınacak karalama kampanyalarıyla başbaşa bırakılıyor. Dünyayı ve Türkiye’yi arşın arşın gezmiş biri olarak Malatya’daki bu hastalıklı bir durumun bir benzerini daha görmedim.
İster siyasal portreler için olsun, ister bürokraside olsun, isterse de ekonomik yaşamda olsun Malatya’da Malatyalı hep horlanmıştır. Horlanmaya da devam edilmektedir. Ama dışarıda herkes kardeş, akraba ve candır.
Malatya dışındaki bu sahiplenmeyi neden Malatya içinde de uygulayamıyoruz? Uygulamadıktan sonra da neden şikayetleniyoruz? Bizim hiç birleştirici ve bütünleştirici ruha sahip genlerimiz yok mudur?
İl dışında Malatyalılık söz konusu olunca siyaseti, ticareti ve menfaatleri bir tarafa bırakıp, güçlü birliktelikler kuran hemşehrilerimiz, neden bunu Malatya’da başka aktörlere bırakıyor?
Bir kurumun Malatyalı il müdürü olduğunda herkes onu iteleyip, menfaatlerine uygun bir başka alternatifi sunuyor. Bir belediye başkanı olduğunda yine dört bir koldan söz konusu insanı yıpratma faaliyetleri devreye giriyor. O müdür ve belediye başkanı çok iyi çalışsa bile, onun yerine etki altına kolay giren ama çalışmasa da olabilecek Malatyalı olmayan bir portre alternatif yapılıveriyor. Bir rektör Malatyalı kimliğe sahip ise, iyi çalışsa da hemen altı oyulmaya çalışılıyor. Malatyalı olmayan bir rektör çalışmadan yıllarını Malatya’da kolaylıkla geçirebiliyor. Bu kadar acımasız ve tahammülsüz eleştiriyi Malatyalılara uygun gördüğümüz kadar hiç kimseye uygun görmüyoruz.
Bir Malatyalı akademisyen eğer Malatya’ya hizmet edecek atılımlar yaparsa, hemen TV Yöneticileri, basın mensupları hep bir ağızdan soruyor: “Bu adamın bir hesabı mı var? Aday mı olacak?”. Bakıyoruz aynı soruları Malatyalı olmayıp kendini göstermeye çalışan portreler için sormuyorlar.
En önemli faktörün insan olduğu bir ortamda biz neden yeni portrelerin ortaya çıkmasından rahatsız oluyoruz? Neden bir hoca arkadaşımız gönlünü kaptırdığı genel merkezde iki parti yöneticisiyle boy gösteren resim paylaşınca, biz yerelde ve geneldeki Malatyalılar ünvanlıları partiye yaklaştırmayın deme cüretini gösteriyoruz?
Bu devirde Malatyalısına bağlı olmadan Türkiye’deki insanlarımızın büyük çoğunluğunun bir hastalığı daha oluştu: “O da bana olursa tamam, ama başkasına olursa hak etse bile hayır deme hastalığı”. İnsanların normal bir görev ile bile elde edeceği varlığı saymak ne derece saygıdeğer olur? Karı kocanın çalıştığı normal bir memuriyetle bile alınabilecek varlıklar, yıllarca Tıp Fakültesinde öğretim üyeliği yapmış hangi sıradan bireyde yok diye neden araştırmazlar? Tıp Fakültesinde değil de diğer fakültelerde bile hoca olanların ikişer aracı, ikişer üçer evi bulunuyor. Bu kadar araştırmadan uzak bir biçimde insanlar neden sorgulanıyor?
Bunları sorgulayacağımıza Büyükşehir Belediye Başkanı kimlerin yatarak para kazanmasını engelledi? Kimlerin fazla mesai ücreti alma ayrıcalığını ortadan kaldırdı? Hangi örgütsel bağlantıları olanların ihalelerden menfaat temin etmesini engelledi de şimdi onun yerine Malatyalı olmayanları ikame etmek isteyenlere bahane arattırıyor? Diye sorulmalı.
Bütçesi belli, aldığı verdiği belli olan ve yasal olarak denetlenen bir kurumda kim haksız kazanç elde ederse, zaten ülkemizde cezasını en ağır şekilde ödüyor.
Bir defa olsun şu hasütlüğü bırakıp kendi insanımıza sahip çıkalım. Yanlışı yapan Malatyalı ise sahip çıkılsın demiyorum. Elbette yanlış olmamalı. Ama yanlış diye yutturulan hususlar da iyi analiz edilmelidir.
Malatya Malatyalılara bırakılmayacak kadar önemlidir diyen varsa, onlara da en net bir biçimde birlik ve beraberliğimizle cevap verelim. Saygılarımla.