Yılbaşı sofrası çok yeme ve içmenin gerekçesi ve fırsatı olarak görülmemeli.
Toplumun bir bölümü için çok anlam taşımasa da, büyük bir bölümü için yaşamlarının önemli bir dönemi olan yılbaşı ve abartılmışın en iyi örneklerinden biri olarak çok çeşitli besinlerin yer aldığı yılbaşı sofralarından sağlıklı beslenme adına en az zararla kalkma için çaba harcanması gerekmektedir.
Yeni yıl ister evde, isterse dışarıda nerede kutlanırsa kutlansın, bu kutlama sırasında ne kadar yenildiği değil, nelerin yenildiği çok önemlidir. Bu gece için temel kural azar azar ve sık yemektir
Yılbaşı veya diğer özel günler için düzenlenen yemeğe zeytinyağlılar gibi hafif yiyeceklerle başlanmalı ve yarım porsiyon yiyerek sürdürülmeli. Vitamin, mineral ve posa içeriği yüksek besinlere sofrada mutlaka yer verilmeli. Yemek mümkün olduğu kadar yavaş ve uzun zaman dilimine yayılarak yenilmeli. Yılın ilk gününü mide ve bağırsak sorunlarıyla ‘berbat’ biçimde karşılamamak için yiyecekler yanında içeceklere de dikkat edilmeli, alkol alınıyorsa birlikte bol su ve alkolsüz içecek tüketilmeli. İçkinin rengi koyulaştıkça içindeki toksik madde artacağından açık renkli içkiler tercih edilmeli, aç karnına kesinlikle içilmemeli. İçerken arada bir şeyler atıştırmalı. İdeal ölçü kadınlar için en fazla iki, erkekler için üç kadeh sınırının aşılmamasıdır.
Diyabet, hipertansiyon ve kalp hastalıkları gibi kronik rahatsızlığı olan kişilerin sofraları, yılbaşı ve diğer özel günlerde daha dikkatli olarak hazırlanmalı.
Aşırı gıda alımı sonucu ortaya çıkan mide gerginliği tansiyonun yükselmesine, kalbe daha fazla yük binmesine ve kriz riskinin artmasına yol açmaktadır.
Çok fazla çeşit ve yağlı besin tüketimi mide bulantısı, hazımsızlık ve ishal gibi sağlık sorunlarına yol açacağı için mümkün olduğu kadar yağsız ve az çeşit besin tüketilmesine dikkat edilmeli. Yemekten önce 45–60 dakika yürüyüş yaparak metabolizma hareketlendirmeli. Doygunluk sağlandıktan sonra sofrada oturmak yemek miktarının artmasına neden olacağı için yemek bitiminde sofradan kalkmalı ve özellikle yatmadan 2 saat önce yemek tüketimi sonlandırılmalı. Yılbaşı sofrasına aç olarak oturulmamalı, 1-2 saat öncesinde çorba, yoğurt, salata, meyve gibi düşük kalorili besinler tüketilmeli. Kızartma ve kavurma yerine haşlama, ızgara, buğulama veya fırında pişirme yöntemleri tercih edilmeli. Hamur tatlıları yerine sütlü ve meyveli gibi hafif tatlılar tercih edilmeli. Bu tatlıların yapımı sırasında - enerji alımını azaltmak için yapay tatlandırıcıların toz formları kullanılabilir.
YEMEKTEN SONRA ÇAY İÇMEYİN
Yemekten hemen sonra çay içmenin zararlı olduğunu söyley biliriz.
Yemekten hemen sonra içilen çay, demir içeren besin tüketildiyse, yemekle birlikte alınan demir mineralinin vücut tarafından kullanımını sınırlar. Çayı yemekten en az 1 saat sonra için.
Türkiye’de çay tüketimin pek çok kişide alışkanlık haline gelmiştir Kimi yorgunluğunu atmak için; kimi içini ısıtmak için; kimi de yemekten sonra içeceği sigarasının tadını daha çok çıkartmak için yemekten sonra çayını yudumlamak ister. Bu alışkanlığımız, sağlıklı beslenme açısından bakıldığında çok da doğru bir davranış değildir. Çünkü yemekten hemen sonra içilen çay, demir içeren besin tüketildiyse, yemekle birlikte alınan Demir (Fe) mineralinin vücut tarafından kullanımını sınırlar. ‘Bu ne demektir?’ Örneğin; yemekte kırmızı et yemiş olun (Kırmızı ette yüksek oranda Demir bulunmaktadır). Yemeğin hemen ardından çay içtiğinizde vücudunuz, köfteden gelen Demir’den tam olarak faydalanamayacaktır; çünkü çayda bulunan ‘tanen’, demir’le bağlanarak demir emilimini azaltıcı etki gösterir. Kahve için de aynı şey geçerlidir.
Peki demir yeteri kadar alınamaz veya vücut tarafından kullanılamazsa ne olur? Demir eksikliğinde anemi dediğimiz kansızlık oluşabilmektedir. Anemi, ülkemizde çok sık görülen bir sağlık sorunudur. Ekonomik durum, beslenme alışkanlıkları ve daha pek çok etken kansızlığın meydana gelmesinde rol almaktadır.Tabi bu etkenlerden biri de çaya olan düşkünlüğümüz diye düşünüyorum.