1960 lı yıllar çocukluğumun geçtiği Arasa da Akpınar da Kanere de yaz aylarında eşeklerle kar satıldığını hatta
Malatya’nın Mahalle aralarında eşekle
kar satıldığını biliyorum.
Çocuklar ellerinde para kadar kar
alırlardı. On kuruşa, yirmi kuruşa, yirmi
beş kuruşa kar verirlerdi. Testere ile
keser kendi ölçülerine göre satarlardı.
O kara evde dut pekmezi dökülür.
Bulgur, bulgur kar yaz gününde iştahla
yenirdi. Annelerimiz derlerdi ki, bu kar
vücudun kurtlarını yok eder.
Yazın sıcağında insanı rahatlattığı
gibi. İnsan bedenine huzur verirdi.
Peki, başka nerede kullanılırdı. Dondurmacılar kullanırdı. Gazoz satanlar
gazoz soğuk kalsın diye kullanırdı.
Halk bankasının yerinde sinema tabelalarının bulunduğu yerde bıcı bıcı
karsambaç satanlar, Neşeli Memet,
Albay, Kernekli Celal… Limonata satan
Şişko…
O karların o zaman kadar nasıl kaldığını nasıl saklandığını merak ederdim.
Buz kalıpları gibi kalıp, kalıp satılırdı.
Nereden geldiğini sorduğumda Beydağı’ndan Karagöz tarafından geldiğini
söylerlerdi.
Nasıl saklandığını sorduğumda bizim evin geçimi bir dam kar cevabını
karcılardan almıştım.
Bir dam kar nasıl oluyor diye sorduğumda;
Beydağı’nın Belirli yerlerinde karcılar
sonbaharın başında belli yerler tespit
ederler. Kazma kürekle bir ev yeri kadar
eşerler… Bir dam boyu derinliğe kadar
inerler. Etrafını da taşlarla sağlamlaştırırlar…
BİZİM EVİN GEÇİMİ BİR DAM KAR
Enver KALAYCIOĞLU
Vefalı ve Nahif Malatyalılar 27
Bu çukurlar birkaç tane de
olabilir. Bu çukurları iki kişi
üç kişi eşmişlerdir.
Genelde o civarda olan aileler…
Aralık ayından itibaren
karlar o çukurları doldurma
-
ya başlar. Ocak ayında karlar
yağınca çukurlar dolar.
Güneş olduğu zaman çu
-
kuru yapan karcılar. Önceden
ayarladıkları yoldan giderek,
çukurlarındaki karları çizme
-
leriyle yanında götürdükleri
kar basmak için yaptıkları
tahtadan kar basma yabaları
ile karları basarak sıkılaştırır
-
lar.
Genelde 21 Mart Nevruz
da ondan önce veya sonra
karcılar eşekleriyle saman
götürerek kar çukurlarına gi
-
dip karların üzerini samanla
kapatırlar.
Daha sonra kenara ha
-
zırladıkları toprakla karların
üzerlerini iyice kapatırlar…
Haziran sonu temmuz,
ağustos aylarında kar çukur
-
larına gidip eşeklere yükleyip
şehre getirip satarlar.
Bütün geçimleri bir dam
kar, bir çukur kardır….
Bu güzel hizmeti yapan
bize bu güzellikleri yaşatan
ahirete intikal etmiş olan
güzel insanlardan Allah razı olsun…
Sevgi ve saygılarımla