Çocukluğumdan beri türkülere karşı hep ilgim olmuştur. Kayıt sisteminin olmadığı 1960 lı yıllarda radyolardan türkülerimizi dinlerken sözlerini yazar, bunları bir defterde toplardım. Topladığım ve yazdığım türküler benim repertuarımı oluştururdu. Yani çalıp söyleyebildiğim türküler defterimde yer alıyordu. Zaman bir müddet böylece geldi geçti, belgeli yaşamanın önemini kavradıktan sonra da tüm türkülerin sözlerini defterimde topladım. Bir baktım ki altı binin üzerinde türkü sözü yazmışım. Tabii Malatya’lı olduğum için Malatya türkülerine ağırlık vermiştim. O defterde notaya alınmış, alınmamış binlerce türkü vardı. O defter sadece türkü sözlerinin basit yazılışını değil, türkü bilimini de içeriyordu. Zamanla sözleri ve müziği elimde bulunan Malatya türkülerini notaya aldırtmam ve kitap haline getirmem fikri bende olgunlaştı. Araştırmaya başladım. Türküleri notaya aldırmak maddi açıdan çok para gerektirdiği gibi, her müzisyenim diyen kişi de türküleri notaya almayı beceremiyordu. Zaman hızla geçiyordu. Velhasıl Malatya türküleri kitabının basılması ve dizayn işini sonraya bırakmak zorunda kaldım. Elimin altında hazır duran türkü sözleri vardı. Bir yayıncı ile anlaşarak altmış senelik birikimi içeren bin sahifelik Tüm Türküler isimli türkü sözleri kitabımı 2009 yılında bedelini ödeyerek piyasaya çıkardım.
Sıra Malatya türküleri hazırlığına gelmişti. Notalı türkü kitabı çıkarmak için değeri olan yöreye uygun anonim mahiyetteki türküleri seçmek, ilk kaynak kişinin kaydına ulaşmak ve notaya aldırmak aşamalarından geçmesi gerekir. Tüm türkülerin basımı zamanından önce Malatya türküleri kitabı belgeleri ve sesleri Tüm türküler isimli kitabımın içeriğinde zaten vardı, elimin altındaydı. Başınızı fazla ağrıtmayayım; Malatya Büyükşehir belediyesini sponsorluğunda iki ciltlik “Kayısıkent Malatya türküleri” kitabımın basımı gerçekleşti. Sene 2021 yılı idi. Yani iki kitap arasındaki basım işi tam on iki sene sürdü. Notalı türkü kitabı hazırlamak meşakkatli bir iştir, düz kitap yazmaya benzemez vesselam.

DOĞANŞEHİR TÜRKÜLERİ
VE TÜRKÜCÜLERİ

Doğanşehir’de de daha ziyade Arguvan ağzı uzun havalar ile ağır halaya benzer ritmik türküler çalınıp söylenir. En ünlü sanatçılar; Hanifi Ünver, Ufuk erbaş, Mehmet Balkış, Sıddık Doğan, Battal Küpeli, Mahmut Atabay, Mümtaz Yıldırım, Fehmi Günaydın’dır. Doğanşehir ve Arguvan ilçeleri türkülerinin birbirlerinden etkilendiklerini düşünmek yanlış olmasa gerek.
Arguvan’lılar son yıllarda son 40 yıl içerisinde türkülerine ağırlık verdi, birkaç tane notalı türkü kitabı hazırlattı ve türkülerden birçoğunu Trt repertuarına aktartmayı başardı. Arguvan türküleri içerisinde yer almak, türküde Arguvan ismini geçirmek cazip hale geldi. Hatta içerisinde Arguvan ve Malatya ismi geçen beste furyası dahi ortaya çıktı. Bu durum Arguvan’lıların emeklerinin karşılığını almaya başladılar demektir. Sahipsiz Doğanşehir ve Polat türkülerinden bazıları başka yörelere kaçtı bile. Hele de Aşık Hanifi Ünver’in alın teri emekleri, eserleri bu ara kapış kapış gidiyor, sahipleniliyor.

AŞIK HANEFİ ÜNVER

Kayda göre 1948 yılında Doğanşehir’de doğdu. Yüzlerce anonim esere bestelere yer verdi. Maşallah halen de sağ ve dinç. Sağ iken ondan yararlanmak ve eserlerini kayda aldırmak ve notalandırmak şart.
Küçük yaşlardan itibaren müziğe ilgi duymaya başlayan görme engelli Hanefi Ünver, 15 yaşındayken kendi çabasıyla çalmayı öğrendiği bağlama ile hayata tutundu.
1963 yılından itibaren saza merak salan ve doğduktan 7 ay sonra iki gözünü kaybeden Ünver; 13 yaşında cura, 15 yaşında ise bağlama çalmaya başladı.
Sekiz yaşında gittiği Kur’an kursu dışında herhangi bir eğitim almayan aşık, çaldığı enstrümanlar için de herhangi bir eğitim almayarak kulaktan dolma bir şekilde türküleri öğrenerek çaldı.
Müzik sevgisini torunlarına da aşılayan Hanefi Ünver, 15 yaşındayken saz çalmaya, 3 yıl sonra da söz yazmaya başladığını belirtti. Emine Ünver ile 1970’te evlenerek dünya evine giren Ünver’in bu evlilikten Gamze isminde bir kızları dünyaya geldi.
Malatya’nın Doğanşehir ilçesinde doğan 76 yaşındaki, 1 çocuk ve 3 torun sahibi Ünver, 7 aylıkken gözlerini kaybettiğini ifade ederek, “Doğuştan 7 ay sonra gözlerimi kaybediyorum. Tabii hem maddi imkansızlıkların hem de tıbbi imkansızlıklar ve teknolojinin zayıflığından dolayı hiç gözümü tedavi ettiremedik ve gözlerimizi açtıramadık.
Kaderimizde bu varmış, 7 aylık bebekken gözlerimi kaybettim ve öylece dünyaya penceresiz baktım. Yani şikâyet olsun diye söylemiyorum. 76 seneden beri de benim gözüm bana arkadaş ben de gözüme arkadaş oldum, birbirimizle anlaşıp gidiyoruz kavgamız yok” dedi.
Hayata tutunmasını sağlayan müzik sevgisini torunlarına da aşılayan Ünver, 20 bestesinden oluşan kitapçığını annesinin sobaya attığını belirterek, “1963’de saz çalmaya başladım. İlk sazım derme çatmaydı. Su kepçesi gibi bir şeyden saz yaptım. O kepçeyi saz niyetine tıngırdattırarak gelen ilhamı arkadaşımın desteğiyle müziğe döktüm. Çocuk yaştan müzik kabiliyetim de vardı. Söz yazmaya başladığım ilk yıllarda 15-20 tane eser yazdım. Annem bu bir kıza aşık olmuş elin kızının adını dile düşürecek diyerek benim o yazdığım kitabı sobaya koydu yaktı. Böyle bir şey yazmayayım diye ama ‘gönül durmaz anne kafamın içini de yakacak değilsin ya’ dedim” şeklinde konuştu.
Aşık Veysel’den etkilenerek saz çalmaya başlayan Aşık Ünver, sazı ile hayata tutunduğunu belirterek, “Aşık Veysel üstadımız benim kader arkadaşım olması hasebiyle hem de büyük bir üstat olması nedeniyle, güzel söz yazarı olması nedeniyle kendisinden etkilendim.
Ayrıca merhum Aşık Mahsuni Şerif’ten çok feyz alarak eserlerini de çok severek takip eder dinlerdim.
Yöre aşıklarını da severdim, onların da ayrı ayrı özelliklerinden bazı örnek aldım” ifadelerini kullandı.
Görme engelli Ünver, 76 yıllık ömrüne 600 eser sığdırdığını söyleyerek, “Vallahi mübalağa olur diye de söylemek istemiyorum ama eserlerimin sayısı 600’ün üzerindedir. Fazlasını bilemem ama dediğim gibi bunun birçoğunu unuttum çünkü artık belli bir yaştan sonra akıl gidiyor” dedi.
Aşık hanifi’nin şu sözlerinin altını çizmek gerekiyor.
Yeni sanatçıların eserleri orijinalliğini bozarak seslendirdiğini ifade eden Ünver, “Yeni sanatçılar örneğin Neşet üstadın bir eserini alıyorlar bunu kendi kafalarına göre söz ekliyorlar ve onun sözünü çıkarıp başka sözler okuyarak bozuyorlar. Herkesin benim eserlerimi okumasını istiyorum.
Kim olursa olsun eli saz tutan, dili söz yapan herkes okusun. Benim eserlerim muhayyerdir okusunlar ama ne olur eserin doğallığına dokunmasınlar diyorum” (İHA)
HANİFİ Ünver’in emeklerini çalarak benim eserim diyerek cd ve bant yapanların TRT kaydına bile yer alan kişilerin isimlerini şimdilik ifşa etmiyorum.
Doğanşehirliler tarafından yapılacak bir araştırmada mutlaka detaylar ortaya çıkacaktır. Biliyorsunuz kaynak kişinin telif ücreti alma hakları var. Gariban Hanifi’nin emeklerinin kaymağını kimler yiyor. Şimdilik muallakta bu durum. Günah vallahi…


FEHMİ GÜNAYDIN

Doğanşehir’in Polat Kasabasında doğan Fehmi, Ortaokulu bitirdikten sonra Almanya’ya yerleşti. İlk Okul çağında müzikle ve Polat türküleri ile haşir neşir oldu. Yörede müzikle uğraşanların hoş karşılanmamasına rağmen mücadelesine devam etti. Yöre malı Polat türkülerine ilgi duydu, bağlama çalmasını ve türkü söylemesini bilen bir usta oldu. Konserler verdi, eserler verdi, kasetler yaptı, televizyonlarda ve radyo programlarında yer aldı.
Doğanşehir türkülerini en iyi bilenlerdendir. Mutlaka kitap basımında faydalanılmalı ve görüşleri değerlendirilmelidir.
Fehmi Günaydın’ı televizyon programlarında izledim, hayran kaldım. O ne güzel bağlama çalmak, o ne güzel bir ses. Polat ve Doğanşehir türkülerini çok iyi tanıması da cabası.
Geçen gün üstatla telefon ile görüştük. Gönlü ve yüreği Polat ve Doğanşehir türküleri diye güp güp atıyor, ciğeri yanıyor. Bizler vefat etmeden türkülerimiz kaybolmasın, gündeme gelsin diyor da diyor.
Kitap hazırlığında ve türkü seçiminde Malatya’da müzik derneği başkanı Mehmet Balkış’tan da yararlanılmalıdır.
Arguvan türkülerinin başarısının ve Arguvan türkülerinin kitap haline getirilmesi, meşhur müzisyenler tarafından okunması, bestelerin yapılması yatmaktadır. Çalışmalarından ve Malatya türkülerine katkılarından dolayı onları tebrik ediyor ve teşekkür ediyorum.
Yazımın girişinde bahsettiğim girizgahta kitap basımının aşamalarını ve Arguvan türkülerinin başarısını açıklamaya çalıştım ki diğer yörelere ve Doğanşehir türkülerinin tanıtımına örnek olsun.
Şebinkarahisar vakfı; arkadaşım İsmail Şenol’un katkıları ve Halil Atılganın da öncülüğünde Şebinkarahisar türkülerini notaya aldırttılar ve kitap haline getirdiler. Bu durum örneği de gözümüzün önünde…
Doğanşehir Türkiye’nin en zengin iş adamlarına sahip bir ilçemizdir. Üstelik epeyi de derneğe sahiptir. Yol yordamı açıklamak ve göstermek bizden, icraatlar onlardan olsun. Top onlarda… Forta atmak zamanı değil artık. El birliği ile Doğanşehir türküleri kurtarılmayı bekliyor.