Yaşadığı döneme damgasını vuran ve halen de yaşamı hakkındaki bilgiler farklı rivayetlere göre anlatılan Fahri Kayahan, Namı diğer Malatyalı Fahri’nin vefatı üzerinden tam 52 yıl geçmiş.

Biz bu yazımızda onun hayat hikâyesini veya biyografisini işlemeyeceğiz. Zira hemen herkesin ulaşabileceği birçok kaynakta zaten bu mevcut. Tüccar bir babanın oğlu olduğunu, kız kardeşini küçük yaşta kaybettiğini, bundan dolayı ailenin tek çocuğu olduğunu ve bu sebeple üzerine titrenildiğini, yakışıklı ve iyi giyimli biri olduğunu, sarı kurdeleli F,ahriye ile birbirlerini çok sevdiklerini, nihayetinde iç güveysi olarak kayınpederi Hacı ağanın konağına yerleştiğini, bura da bir akşam fahriye ile çıkan aile içi tartışmada fahriyenin tabancadan çıkan kurşunla vefat ettiğini, yapılan soruşturmada kayınpederinin de davacı olmaması sonucu serbest bırakıldığını, ancak bu acı olayın etkisinden kurtulmayıp iki yaşındaki kızı suade ile anne ve babasını da alıp İstanbul’a gittiğini. Burada dönemin çok ünlü saz ve ses sanatçıları ile tanışıp radyo programları ve halk konserleri verdiğini, besteleri ile plak doldurmaya başladığını, bir müddet Almanya’ya gidip orada plaklar doldurduğunu ,1937 yılında da büyük önder Atatürk’ün huzurunda çalıp söylediğini ,evinin kendisi bir davette iken soyulduğunu ,bu soygunda kıymet verdiği besteler, ödüller, plaklar ve diğer özel eşyalarının çalındığını, bu olay üzerine çok üzülüp şok geçirerek hastaneye kaldırıldığını ,yaklaşık bir ay sonrada vefat ettiğini bilmeyen veya okumayan müzik meraklısı sevenleri ile Malatyalı yoktur her halde.

O yüzden burada 1969 Yılının 22 Nisan’ında vefat eden sanatçı hemşerimiz hakkında doğru bilinen yanlışları dilimiz döndüğünce anlatmaya çalışacağız.

Senarist, oyuncu, şair, besteci, saz ve ses sanatçılığını bünyesinde bulunduran Malatyalı Fahri’nin kayıtlarda ve çeşitli kaynaklara göre doğumu 1918 olarak bildirilmiş ise de bu pek mümkün görülmemektedir. Bu hususu değerli kardeşim Nezir Kızılkaya da “Malatya’dan Fahri geçti “ isimli yazısında “Malatya Haber com” internet haber sitesinde işlemiş ve konu ile ilgili olarak “… Malatyalı Fahri’nin asıl doğum tarihi, Malatyalı iki araştırmacı, Adnan Işık ve Celal Yalvaç’a göre 1913-14 olarak düzeltilmelidir. Her iki araştırmacı da ulaşılan bilgiler ve elde edilen fotoğraflar değerlendirildiğinde Malatyalı Fahri’nin en az 3-4 yıl daha erken doğumlu olması gerektiğini belirtmektedir. Gerçekten de 1936 yılı başında yaşanan ve eşi Fahriye’nin vefatı ile sonuçlanan üzücü olay sırasında evli ve 2 yaşında bir kızının olması bu görüşü destekler niteliktedir” demiştir. Bundan başka üstadın akrabaları Saniye ve Yaşar Kayahan da acı olayın yaşandığı tarihte çiftin 2 yaşında kızlarının olduğunu ifade etmektedirler. Sonuç olarak mevcut bilgi ve belgelere göre üstadın doğum tarihi 1913 veya 1914 yılı olarak gözükmektedir.

Gelelim doğru bilinen bir başka yanlışa. Gerek müzik camiasında , gerek sosyal medyada, gazete ve dergilerde Malatyalı Fahrinin eşinin adının suna olduğu , sunanın bir arkadaşının kadınlar hamamında sunanın sırtındaki beni görüp bir şekilde kocasına söylediği, kocanın da Malatyalı Fahri ile girdiği bir tartışmada Fahrinin canını acıtmak için “…ben senin karının sırtındaki beni biliyorum.” demesi ,bunun üzerine Fahrinin eve gelip hışımla suna’ya kızıp çatması, sunanın da bu suçlamayı kabullenemeyip iple kendini asması…”

Tamamı yanlış olan ve ajitasyonla geniş kitleleri etkileyen bu hikaye nereden nasıl bulunup Malatyalı Fahri’ye yakıştırılmış ? Anlamak mümkün değil. Bu yanlışa anlı şanlı sanatçılar, gazeteciler ve yazarlardan bir çoğu da düşmüş ; hatta Türk Halk Müziği Sanatçısı Sevcan Orhan hanımefendi TRT müzik Kanalında bu hikayeyi yaşanmış gibi dramatize edip sunam türküsünü de peşinden okunmuştur. Bu uydurma hikâyeye ilişkin video youtube kanalında mevcuttur.

Bir kere Fahrinin karısının adı suna değil fahriyedir. Sunanın ölümü de iple kendini asma şeklinde değil ,tabanca kurşunuyla gerçekleşmiştir. Ölümüne ilişkin gazete kupürleri sayın Nezir Kızılkaya’nın “Malatya’dan Fahri geçti “ isimli “Malatya Haber com” internet haber sitesinde yayınlanan yazısında mevcuttur.

Kaldı ki sunam diye bilinen “Şafak Söktü “ türküsü de Fahri Kayahan’a ait değildir. Bu türkü TRT kayıtlarına göre 3163 repertuar numarasıyla Erzurum yöresinden Haydar Telhüner’e aittir. Bu tespitten sonra gelelim memleketimize. Son günlerde Malatya Büyükşehir Belediyesi çok emek sarf ederek Fahri Kayahan anısına bir video yayınlamıştır. Videoda memleketimizin çeşitli yörelerinden kareler sergilenmiştir. Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Selahattin Gürkan’ın giriş bölümündeki görüntüsünün ardından ilimizde müzik ile ilgili gerek mektepli gerek alaylı ses ve saz sanatçıları, öğretmenler ,hatta akademisyenler birbiri ardına Malatyalı Fahri’nin diye bilinen üç eserini seslendirmişlerdir.

Hakkını verelim güzel de olmuş ancak , siz, onca emek ve masraf vererek Malatyalı Fahri anısına bir yapıt oluşturacaksınız ama dinleyen ve izleyenlerde önemli olduğu vurgusu ve algısı yaratacak Fahrinin olmayan sunam türküsünü sıralamada en başa koyacaksınız. Videonun sonunda da kimsenin bakıp okumadığı baksa da okuyamayacağı küçücük bir akan yazı ile eserin Haydar Telhünere ait olduğunu yazacaksınız. İşte bu olmadı…

2003 yılında Malatya’da kurulan kurucu başkanı olarak mensubu bulunduğum , üyelerinin çoğunluğu öğretmenlerden oluşan Malatya Müzisyen Eğitimciler Sanat Derneği (MESD) olarak bu güne kadar Fahri Kayahan adına toplamda üç konser verdik. Bu konserlerden birisi İstanbul’da diğeri Malatya’da tarafımca solo şeklinde ; üçüncüsü ise Malatya’da koro konseri şeklinde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca üstat adına kurum ve kuruluşlarca verilen sempozyum ve panellere katılmış , bazı gazetelerde hakkında yazılar yazmış, naçizane onun eserlerini çeşitli ortamlarda çalıp söylemiş, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın kayıtlı mahalli sanatçısı ve Malatyalı bir vatandaş olarak derim ki Fahri Kayahan’ın besteleri kalmamış mı da başka birinin hem de yalan yanlış hikayelerle ona mal edilmiş eser i , üstelik üç türkülük video çekiminde baş yapıt olarak en başta okuyacaksınız . Bilmez misiniz ki bunu okuduğunuzda o türküde Fahriyeyi suna, sunayı da hamamda sırtı benli kadın, bu kadının ölümünün de urganla kendini asma şeklinde olacağı gibi saçma sapan hikayenin zihinlerde pekişecektir…

Oysa Fahrinin Birbirinden güzel yüzlerce bestesi var . Keklik, aşkınla ölsem de, derin hülyalara kapıldı gönlüm, gitme, nazlı yâre fiske ile taş attım, mahpushane, ezo gelin, istersen halime gül, ördeğin sürüsü, sarı kurdele ,çiçekten harman olmaz bunlardan sadece bir kaçı. Sunam yerine bunlardan biri okunsa daha güzel olmaz mıydı ?

Haaaa diyecekseniz ki Fahri’nin olmazsa da biz bunu okumak istedik ve okuduk. Eee o zaman biz de vallahi siz bilirsiniz der konuyu Malatya’mız ile paylaşır onun takdirine bırakır sevgi ve saygılarımızı iletiriz…