3 Horon Kültür Merkezi’nin açılışına birbirinden değerli kişiler katılmıştı. Her inanca mensup nahif Malatyalıları görmek mümkündü. Kilisenin açılışından mutlu olmamak mümkün değildi. Çünkü her insanın nerede yaşarsa yaşasın inanç özgürlüğü olmalıdır.
Yapılan konuşmalarda da birlik ve beraberliğin önemine değinilirken, maziye dalmaktan kendimi alamadım.
Ortaokula gidiyordum. Şirket Han faaliyette idi. İkinci katında terzi Hacik usta vardı. Okulda takım elbise, kravat ve şapka mecburi idi. Takım elbisemizi Haçik ustaya diktirirdik. Birkaç prova ile cuk diye üzerimize oturan elbisemizi hazırlardı.
Haçik usta babamın iyi bir dostu idi. Üç Horon Kilisesi civarında otururlardı. Ailecek görüşürdük. Haykaz abi, Haçik Ustanın oğlu idi. Babasının yanında kalfa olarak çalışır ve güler yüzlü, insana ferahlık, güven veren bir duruşu vardı.
Bizim bayramlarımızı kutlarken, en güzel elbiselerini giyerler, tıpkı bizler gibi byramlarımızı geçirirlerdi. Bayramları olduğunda, babamlar kutlamak için giderdi. Bu ziyaret genelde akşam yapılırdı. Ancak o gün çalışmayan Haykaz abi biz çocukları gündüzden gelir alır kendilerine götürürdü. Sara teyzede çok iyi bir hanımefendi idi, Osmanlı kadını derler ya işte tam da tarife uyuyordu. Sara Teyze, açıkmış olduğumuzu düşünerek kardeşlerime ve bana bahçe de bir masa hazırlar, bayramları nedeniyle hazırladıkları pastalardan, böreklerden ve kayısı kola ikram ederdi.
Haykaz abi bizim rahat etmemiz için o güler yüzü ile çeşitli oyunlar oynardı. Akşam babamlar geldiğinde ortam daha da şenlenirdi. Ailece görüştüğümüz birkaç aileleri daha Haçik ustalara gelirlerdi. Sofradan bir yemek kalkar bir diğeri gelirdi. Sohbetin en koyusu yaşanır, bu sohbetler siyaset üzerine, din üzerine olmazdı. Çok mutlu olduğumuz ailelerden biri idi Haçik ustalar.
Artık eve dönüş saatimiz geldiğinde Sara teyze bizlere hazırladığı renkli yumurtalardan verirdi. Soyup yemeye kıyamazdık, o kadar güzel olurdu ki.
Babam Maliye’den emekli bir insandı. Emekli olduğunda ikramiyesi bir ev almaya yetmiyordu. Alacağım ev şehir merkezinde olmalı diye düşünüyordu. Yeşiltepe’de iki arazisi vardı. Onları sattı yine yetmedi. 225 lirası etmişti, 50 lira daha bulmalıydı. Bunu bilen ve Malatya’da kuyumculuk yapan Ohannes ve kardeşi babamın bu ihtiyacını karşılaması için 50 lirayı borç olarak verirler. Ve nasıl ödersen öde derler. Babam Fuzuli Caddesi’nde evini alır. Babam altın işlerini onlarla görürdü. Onlarda çok mükemmellerdi. Asil insanlardı.
Ben yazları babamın isteği ve zorlaması ile elektrikçi Harut ustanın Çekirdek Pasajı’ndaki dükkânında çırak olarak çalışırdım. Harut abi kalfa ile birlikte inşaata gitti mi ben de kaçar top oynardım. Zaman zaman yakalandığımda hem Harut abiden. Hem de babamdan azar işittim. Zaman zaman ceza olarak inşaata götürülerdi. Harut abinin Sarkis ve Garbis isminde iki oğlu vardı.
Malatya’da o kadar çok ermeni vardı ki, her Malatyalının mutlaka bir iki veya daha fazla mutlaka ermeni arkadaşı, dostu bulunurdu.
Bir de Sanayi’de Kirkor usta vardı. Malatya’nın sayılır ustalarındandı.
Bu saydığım Ermenilerden Harut abi ve Kirkor usta futbol hastaları olup fanatik derecede Malatyaspor aşıklarıydı. 1966 yılından itibaren Malatyaspor hangi ligde olursa olsun, arkasından deplasmanlara giderlerdi. Malatya’da ki maçlara bizleri de götürürlerdi ama Hakim Muhsin beyin önünde maç izlemek tehlikeli idi. Çünkü kaçan gollerde fötr şapkasını çıkarıp, önünde kim varsa ona vururdu.
Çok güzel ve özel günlerdi, siyaset, din, ırk gibi kavramların sohbet konusu olmadığı, herkesin birbirini sevip saygı duyduğu günlerdi.
Yıllar geçti birçoğunu kaybettik. Harut abinin oğulları Garbis ve Sarkis’le telefonlaştık ayrıca Haçik ustanın yanında çalışan, daha sonra Sara teyze tarafından okuyabilmesi, bir meslek sahibi olması için İstanbul’da bulunan Ermeni yetimhanesine gönderilen Garabet Oranöz ile karşılaştık.
Sosyal paylaşım ağında o günleri anlatan yazımı okuyan Garabet, ortak dostlarımızın olduğunu anlayınca, bizimde dostluğumuz zor olmadı. O günlerle ilgili sohbetlerimizle anıları yeniledik.
Üç Horon Kültür Merkezi’nin açılışına İstanbul’dan gelmişti. Yoğunluğu arasında kısada olsa bir görüşmemiz mümkün oldu. Kilise o günlerde atıl durumda idi. Kendi kaderine terk edilmişti.
Sonuç olarak; O kadar güzel bir ülkemiz var ki; Din ve ırk gibi hassas konuları siyasete alet yapmaz, kişilerin bize farklı gelen geleneklerini ve kültürünü yaşamalarından korkmaz isek; her tür meyve sebzenin yetiştiği, üç tarafı denizle çevrili, 4 mevsimi doyasıya yaşayan bu güzel vatanı cennet yapabiliriz.
Bu duygu ve düşünce ile; Üç Horon Kültür Merkezi ermeni vatandaşlarımıza hayırlı olsun. Huzur içinde ibadetlerini yapacaklardır. Çünkü Malatyamız o kadar olgun bir şehir ki, sizlerin ibadetlerini de, kendi ibadetleri kadar önemseyeceklerdir.
Dostlarınızın ve sevdiklerinizin sayısı çok olsun.