Malatya’ya en yakın ilçelerden biri Akçadağ’dır. Atcılık camiasının yakından tanıdığı Sultansuyu Harası bu ilçemizdedir. Bir Levent Vadisi vardır ki, şu günlerde hummalı bir çalışma sonrası mükemmel bir mekan olacağa benzemekte. Akçadağlılar iyi taş atar diye biliriz, elbette iyi taş atması lazımki, o güzelim armudu dalından düşürsün. Her ilçemizde pişer ama Akçadağ’daki etli pilavın tadı bir başkadır. Yine her evde pişen kömbe Akçadağlı evde pişen gibi olmaz.

Akçadağ bu kadar değildir elbette, erik kadar elması, yumurta kadar armudu dahi Akçadağ’da görmek mümkün. Bunlar olgun elma, olgun armut tadında.

Bir Köy Enstitüsünü barındırıyor bünyesinde. Daha doğrusu yok olması için bir kenara itilmiş, belki de bir kaç kış geçirmesi halinde yerle bir olacak.

Oysa köy enistitüsü, ilk ve orta okulları koleje, liseleri ise fen lisesine çeviren öğretmenler yatiştirmişti. Bizde bir huy var yok olası o huy nedeniyle değerli olması gereken bir inşaat, kıymetli olan bir bilgi yok edilmek isteniyor. Biz yapmamışsak yok olmalı. Biz icat etmediysek, unutturulmalı, bizden değilse o ad tarihten silinmeli düşüncesi bu tür yerleri yok ediyor. Olan o isimle birlikte değerli bir olayı da yok ediyor.

Köy Enstitüsü de öyle bir durum. Okuyan öğrencileri mutlak bir müzik aleti çalardı. Okulun kiremitlerini o öğrenciler imal etmişlerdir. Hatta iş kazasında hayatını kaybedenler olmuştur.

O okulun diploması ile, sezon sonu yapılan sınavlardan alınan diploma hiç bir olurmuydu. Sonuçta köy enstitüsü kapanmıştı. Binaları onca kışa dayanmış ayakta durmak istesede, yorgun olduklarını anlamak zor değildir.

Bugün sabah rahatlıkla, hiç bir kaygı duymadan işimize gidiyorsak, akşam rahat şekilde evimizde oturup, huzur içinde yatıyorsak elbette bunları mehmetciğe borçluyuz. Onlar olmazsa bizler de olmayız. İşte bu mehmetciklerimizden 34’ü Diyarbakır’dan CASA tipi uçakla havalanmış Akçadağ ilçesinde düşmüş ve şehit olmuşlardı.

Şehit 34 bordo bereliye mezar olan kayısı bahçesi Şeyho Ertaç’a aittir. Akçadağlı Şeyho’dan bu kayısı bahçesi ücreti karşılığı şehitlik yapılmak üzere istenir. Şeyho: “O nasıl teklif, duymamış olayım, şehitlerimize toprak değil canım feda” der ve söz konusu şehitlik oluşturulur.

Bu tür yerlerin askerden alınıp, yerel yöneticilere devredilmesiyle, fiziki bakımsızlığı söz konusu olmuştur.

Çiçekler sulanmamış, bayrak parçalanmış, asker künyeleri yerlerde sürünür olmuş. Basına yansıyınca, bayrak değişmiş, künyeler toplanmış, ağaçlar sulanmış. A

CASA Şehitleri 16 Mayıs 2001 tarihinden itibaren her yıl anılmakta. Yerel idareciler, şehit aileleri anma programına katılmaktalar ancak, pandemi nedeniyle son iki yıldır anma programı düzenlenmemektedir.

Pandemi döneminin tamamen sona ermesi veya hafiflemesi halinde 2022 yılının Mayıs ayında bir program düzenlenecektir.

Kısacası Akçadağ ilçemiz, yalnız armudu ile, pilavı ile yok. İlçemiz geleceğe yönelik yıldız gibi parlamaktadır.