Çocukken mahalleye gelen çerçiden bir bardak kırık leblebi almak için para olmadığından harik denen eski ayakkabıları toplardık,arkadaşın biri hariķ bulamamış babasının teze gundurasını verip kırık.leblebi yemişti,akşama üzerine baba şaplağı yemişti.
Üniversite yaşamında gene para yok,kırık leblebi ucuz,çocukluktan tanıdığımız özlemi var. Bir avuç kırık leblebi,en ucuzundan bir şişe çubuk şarabı ile ne mutluluklar yaşamıştık.O babasının gundurası ile kırık leblebi alan arkadaşım halen burada bu leblebiyi de onun için getirmiştim.2 gün önce bizde akşam yemeğindeydi,kadehleri tokuşturduk.
MALATYA ÜRÜNLERİNİN ANILARI
Bu anılar kitaplar doldurur,ben kısaca çocukluğumuzdan bir iki cümle ile özetlemek isterim
-Bizim analarımız yemeklerimizi bahçe ocağında pişirirlerdi.Yufka ve bazlama ekmeklerini ocak üzerine koydukları sacda pişirirlerdi.Hergün ekmek yapmakla uğraşılmasın diye de TANDIR EKMEĞİ yaparlardı.Tandır ekmeği en az 75 kg undan yapılırdı.Geceden kalkılır hamuru teşt dediğimiz büyük bakır leğenlerde mayalanır,ayaklana ayaklana karılırdı.Şafakla birlikte ekmek açmak,hamur hazırlamak için yardımlaşacak komşular tandır mahallinde toplanırlardı.Ekmekçi dediğimiz pişirici bu işte usta biri parayla tutulurdu.Bazı ev hanımları ekmekçiye para vermemek için kendi pişirmeye kalkardıda bazı ekmekleri yakar,bazısını pağaç eder,bazısını tandıra düşürür ziyan ederdi.Bu nedenle “Ekmeği ekmekçiye pişirt 5 ekmek de üste ver” diye bir söz söylenirdi.
Ekmekler pişirilirken Bilik denilen yemesi çok güzel ekmekler pişirilirdi.Tandırın külü içine yarılıp ortasına tuz pul biber ekilmiş kuru soğan gömülürdü.Bu çok lezzetli olduğundan FUKARA KABURGASI denilirdi.Gene biber közlenirdi.Patlıcan közlenip sarımsaklı yoğurtla tüketilirdi.
Tandır ekmeği bozulmadan 5-6 ay tazeliğini korurdu.Evin tavanına bir iskele asılırdı fare yemesin diye o iskeleye depolanırdı.Ama şahit oldum ki fareler orada da kısmetlerini alacak çareler buluyorlardı.
ANNEM İLE EKMEK PİŞİRİRDİK
Annem hamuru hazırlarken ben de eşeğe yükleyip bahçeden getirdiğim (5-6 yaşındayım) haşhaş sapları ve çalı çırpıyı ocağa yerleştirip ateşi yakardım...
Başlardık yufka pişirmeye.Annem yufkayı oklava ile açıp sacın üzerine seriyor,yufka kabarınca ben de PİŞİRGEÇ denilen ekmek ,dönderecek aparat ile alt üst ediyorum.
İş böyle hoş hoş gitmiyor.
Haşhaş çırpısı biraz da yaş,yanmıyor, içi boru şeklinde olduğu için ocaktaki baş kısım tutuşur geride kalan kısmından gözleri yaşartacak kadar yoğun duman çıkartırdı.Haşhaş çırpısı dengesiz enerji veriyordu.Bir parlıyor,bir sönüyordu.Sacın altında belli bir alev olması lazım,alev azalınca ekmek pişmiyor,Annem
“Ulan ekmek BAĞAÇ oldu körmüsün,görmüyümüsün”
deyip oklavayı tok diye kafama indiriyor.
Çalı çırpı atıp alevi çoğaltınca bu defa yufka birden kabarıp,yanar gibi olunca,Annem “Ulan depe göz görmüyümüsün ekmek BEZERDİ”
diye oklavayı tok diye kafama indiriyor.(Küfürleri Sansürledim)?
Oysa ben daha 6-7 yaşlarındayım,ekmek pişirmeyi nerden bileyim.İmkansızlıklar yüzünden mecbur ekmek ustası oluyordum.
Öyle böyle ekmeği pişiriyoruz,annem yağ küpünden bir kaşık tereyağı çıkartıyor.Yufkayı güzelce yağlıyor,yeşil soğan ve kendi yaptığımız pendirden bir dürüm yapıp güzel sözler söyleyerek ikram edip gönlümü alıyor.Ayrıca da ıspanak ve çökelekten hazırladığı malzemeyi yufkaya koyarak börek yapıp pişirip iki yüzüne tereyağı sürerek veriyordu.
Eşgileme ekmeği yaptığımız da olurdu.Ben çok severdim,onu da annem iki tarafına yağ sürerek yedirirdi.Şimdi eşgileme ekmeğine ulaşmak zor,marketlerden ona benziyor diye bazlama alıyorum ama o lezzeti bulamıyorum.Anamın yaptığının yerini tutmuyor. Anneme asla kızmadım.Kader utansın.Kaderin elinden Aciz kalıyordu.
Mekanı cennet olsun,nurlar yatağı olsun.
TARHANA,DUT PESTİLİ,GÜN KURUSU,PENDİR BUNLARI HEP ELLERİMİZLE YAPAR TÜKETİRDİK.Hepsinin ayrı ayrı anıları var.Uzatmayayım diye kısa kestim. Şimdi biz yapamadığımız için yılda bir iki defa Malatyadan online satış yapan firmalardan sipariş verip kargo ile getirtip,eski özlemleri gidermeye çalışıyoruz.