NAHNA (LAHANA):
O Malatya’nın nahnaları ne idi yarabbim? Orta büyüklükteki bir nahna ortalama yirmi kilo çekerdi. Diğer yerlerin nahnaları bizim nahnamıza göre minyatürdü.
Nahnalar Malatya’nın iki yöresinde yetişirdi. Birincisi Orduzu nahnası, ikincisi de Çarmuzu nahnası. Yeri gelmişken Teze Cami ve Söğütlü caminin tuvaletlerinden bahsetmem lazım. Malatya’da su bol ya; bir derenin üzerine tuvaletleri yapmışlardı. Affedersiniz hacetlerinizi suyun üzerine yapardınız, suda doğallığı ile onları ta Çarmuzu’ya kadar götürürdü. Tuvaletlerin iki üç kabini de çimme yeri olarak ayarlanmıştı. Fakir fukara ve gençler ne yapsınlar o kabinlerde çimerler abdest alırlardı. Malatya Belediyesinin de buna benzer bedava çimme yerleri hazırlaması lazım. Benden söylemesi sevaba girerler. Şimdiye kadar benim söylemlerinin hep tersini yaptılar. Kendileri bilir.
Akarsu boşa mı gitsin ? Çarmuzu’lular, o suyu meyve ve sebze yetiştiriciliğinde de kullanırlardı. Zaten gübresi de hazır. Çarmuzu’da bir nahna yetiştirirlerdi ki bazan tanesi elli kilo gelirdi. Orduzu nahnaları bizim tercihimizdi. Çünkü: Temiz su ile sulanırdı. İşi bilenler bir iki incelemede nahnanın Çarmuzu’ya mı ait yoksa Orduzu’ya mı ait olduğunu şıp diye anlarlardı. Arasanın oradaki nahnacılara sorulduğunuzda şıp diye cevap hazırdı “Orduzu nahnası”.
Başkalarının yalancısıyım. Çarmuzu nahnalarını taş arabaları ile Malatyalı pazara getirirdi. Bazan nahnaya Orduzu Nahnası süsü vermek için Çarmuzu’lular Orduzu yolundan nahnaları şehere getirirlermiş. Alınan nahnaların büyüklüğünden dolayı nahnalar bir hamala veya at arabacısına verilirdi. Yoncacılar nahna da satarlardı. O nahnaları gördükten sonra zamanımızın nahnalarına gülüp geçiyorum.
Malatya’da dolaşıyorum. Oda ne! Bir baktım ki bizim eski nahnalar Hamikoğlu sokağında bir marketin önünde duruyor. Hemen segirttim, resimledim ve de en büyüğünü aldım. Tam on yedi kilo geldi. Tabi bu nahnaların seceresini sordum; dediler ki Derende. Nahnayı zorlanarak; uflaya puflaya ablama getirdim. Ancak sabahleyin Ankara yolculuğum başladığı için o nahna küfdesini yiyemedim. Ablamın bana nahna küfdesi borcu var. İnşallah telafi ederiz. Bu sene de aynı manava uğrayarak nahnayı sordum. “Abi bu sene getirtmedik, böyük olduğu için kimse almıyı” dedi. Allahınıza gurban mevsim kış. Alın nahnayı balkona koyun yaprak yaprak kopararak yiyin için, gününüzü gün edin. Amma israf etmeyin.
HOCAMIZ ARMUDU:
Yarabbi o nasıl lezzet nasıl bir azametti; her biri ortalama yedi yüz elli gram çekerdi. Şeker, lokum, incir yanında halt etmiş. Arğa’lılar durmasın hocamız armuduna dönmeye başlasınlar. Çırmıktı ve Kündibek’te hocamız armudu bulunduğunu söylüyorlar. Arğa armudu da lezzetli amma velakin o armut hocamız armudunun torunu durumunda, minnacık. Hocamız armudu şekil olarak da Arğa armuduna benzerdi. Arğa armudunu on rakamı ile çarp eşittir Hocamız Armudu. Erdoğan Altürk’ün böyükanası hocamız armudunu eline alır çocukları etrafına toplar ve bu armudu kim ısırabilirse ona vereceğim dermiş. Ama her zaman da kazanan böyükana olurmuş.
LEYMUN ARMUDU :
Tadının ekşi olmasından dolayı bu adı almıştır. Bol sulu ve yürek soğutan bir armut türü idi. Isırdığın zaman foş diye kulağınıza bir ses gelir,suyu çenemizden aşağıya akardı. Yuvarlak tipte küçücük bir amuttu. Şimdi buna benzer armutlar var ama tadı bana farklı geliyor. Kış armudu ve Bey Armudu dediklerimiz armut cinsleri de vardı ama leymun armudunun yeri başka idi....