Mevzuata ve devletin hukuki gözlüğüne baktığınızda, 18 yaşın altındaki her birey tartışmasız "çocuk" kabul edilir. Öyle ki, bu yaş grubundan biri suça karıştığında hukuk ona "suçlu" demez; sistemin defolarını işaret edercesine "suça sürüklenen çocuk" sıfatını layık görür. Çünkü hukuk rasyoneldir ve bilir ki: 18 yaşını doldurmamış bir bireyin iradesi, psikolojisi ve karar mekanizması, yetişkin bir dünyanın sorumluluğunu taşıyamaz. Devlet burada açıkça ilan eder: “Bu yaş grubu manipülasyona açıktır, etkilenebilir, hata yapabilir; dolayısıyla korunmalıdır.” Ancak ne hikmetse, mesele evlilik ve aile kurumuna geldiğinde o rasyonel devlet bir anda sahneden çekilir, yerini aceleci bir organizatöre bırakır. Daha dün "korunması gereken" o gence devlet, 18’ine bastığı gün dönüp şöyle der:
“Sen artık koskoca bir aile kurabilirsin. Hatta durma, bak sana bunun için 250 bin lira faizsiz kredi de benden.”
Bir Doğum Günüyle Değişen Kader
İşte zihinsel ve sistemsel çelişki tam bu takvim yaprağında başlıyor. Bir insan 17 yaşındayken işlediği hatada "çocuk" sayılırken, sadece bir gün sonra, arkasında hiçbir ekonomik güvence yokken evliliğe teşvik edilen bir "yetişkin" statüsüne fırlatılıyor. Arada sadece tek bir doğum günü, tek bir gece var. Bir gün önce koruma kalkanı altında olan birey, bir gün sonra devasa bir borç yükünün altına sokularak kutsal aile nizamının aktörü yapılmak isteniyor.
Peki, sokaktaki gerçek bu mu? 18 yaşındaki bir gencin bugünkü Türkiye portresi ne yazık ki bu pembe tablonun çok uzağında.
Bugün bu ülkenin gençliği hayatını kurabilmiş değil; hayatta kalmaya çalışıyor. Üniversite amfilerinde geleceğini arayanlar, kapı kapı iş dilenenler, ailesinin eline bakanlar... Genç işsizliği tavan yapmış, barınma krizi bir barınma hakkı ihlaline dönüşmüş, gelecek kaygısı gençliğin sırtında ağır bir kambur olmuş.
Ve devletin bu yapısal krizlere bulduğu parlak çözüm şu oluyor: “Al sana kredi, git evlen.”
Açık konuşalım. Bu yaklaşım gençliği güçlendirmek değil, onları daha hayatın başında ekonomik bir girdabın içine itmektir. Çünkü bugünün Türkiye’sinde mesele artık salon tutmak, gelinlik almak ya da düğün masrafı değil.
- Mesele, o düğün bittikten sonra bir evin kirasını ödeyebilmek.
- Mesele, her ayın sonunu faturayı düşünmeden getirebilmek.
- Mesele, yarın bir çocuk doğduğunda ona asgari standartta, güvenli bir gelecek sunabilmek.
Türkiye’de gençler evlilik kurumuna düşman oldukları için değil, geçinemedikleri için evlenemiyorlar. Ama bizde her yapısal sorunda olduğu gibi, nedenler konuşulmuyor; sonuçlar makyajlanıyor, pansuman tedbirlerle geçiştiriliyor.
Üstelik sunulan bu "destek" bir hibe, bir sosyal devlet yardımı da değil; bildiğimiz borç. Devlet gence özetle, “Ekonomik güvencen, işin, aşın olmayabilir; sen yine de evlen, gerisini taksit taksit ödersin” diyor.
Geleceği İpotek Altına Almak
İşin daha da düşündürücü kısmı, çocuk sahibi olanlara sunulan borç erteleme imkânı. Sistem, yalnızca erken yaşta evliliği değil, erken yaşta çocuk sahibi olmayı da bir tür "ekonomik avantaj" gibi pazarlıyor. Oysa sağlıklı, sürdürülebilir ve modern bir aile politikası, insanları daha yolun başında borçlandırarak değil; onlara onurlu, güçlü ve bağımsız yaşam koşulları sunarak inşa edilir.
Bugün Türkiye’de gençlerin acil ihtiyacı borç veya kredi değildir. Gençliğin reçetesi bellidir:
- Güvenceli ve liyakate dayalı iş imkânları,
- Ulaşılabilir, insani konut politikaları,
- Nitelikli ve parasız eğitim,
- Öngörülebilir bir ekonomik istikrar,
- Ve en önemlisi; ellerinden alınan gelecek umudu.
Bunları sağlamadan verilen her kuruş kredi, gençlerin geleceğini ipotek altına almaktan başka bir işe yaramayacaktır.
Bir tarafta 18 yaş altını "suça sürüklenen çocuk" ilan edecek kadar hassas ve gerçekçi bir hukuk mantığı; diğer tarafta 18 yaş üstünü ekonomik gerçeklerden koparıp borçla evliliğe sürükleyen bir siyasi hamle... Türkiye’nin asıl çözmesi, asıl yüzleşmesi gereken mesele, tam da bu iki dünya arasındaki zihinsel tezat ve samimiyet testidir.