Sebze ve meyve konusunda uzman olmadığımı en başta söylemeliyim. Ziraatçı da değilim. Ancak damak lezzetinden anlarım, neyin kaliteli neyin kalitesiz olduğunu az veya çok hisseder ve yorumlarım. Benimki sadece bir durum tespiti. Gerisini çiftçilere, iş adamlarına, ziraatçılara bırakıyorum. Belki yazımdan bir hisse kaparlar.
Uzun zamandan beri bu konuda yazı yazmak istiyordum, başka yazılar gönlüme doğduğu için onları yazdım ve yayınladım. Bu konu üvey evlat gibi kaldı. Bir ilde Belediye Başkanı nasıl olmalı, diye bir yazı yazacaktım ama Malatya’nın o meşhur sebze ve meyvelerine ayıp olacak diye yazımı şimdilik erteledim.
Nasıl olsa seçimlere daha zaman var. Kısmetin önüne hiçbir şey geçemiyor.
Yeşil Malatya’da merkezde çocukluğu yemyeşil ortamlarda geçen en son kuşak olarak Allah’ıma ne kadar şükretsem azdır. Her taraf su, her taraf sebze ve meyve, her taraf yeşillik ve çimenlikti, her şey doğaldı. Suni gübre bile çıkmamıştı. Bizler gibi kurtlar, kuşlar, leylekler, kırlangıçlar, keklikler, tavşanlar, kargalar olabildiğince mutlu idiler. Daha ne diyeyim tarihin başlangıcından itibaren ve Evliya Çelebi’den sonra Malatya, suyu ile, doğası ile, havası ile benim doğmamı beklemiş. Ondan sonra bir imar tufanı çıktı; her taraf yer ile yeksan oldu. Aspuzu bağları tarumar oldu. Tarumar edenlerin elleri, kolları, ayakları kırıla, ğumsa olalar diyeceğim ama gönlüm razı olmuyor. Başka yerden belalarını bulsunlar. İlk defa yazılarımda bedduaya yeltendim. İleride beddua edebilirim. Ne yapayım yüreğim ancak böyle soğuyabilir, yüreğimin başı ezik. Demek ki Malatya’lıya bunu reva görenler hak etmiş. Her şeye rağmen hemşehrilerim şaşkın ördek gibi aynen yola devam ediyorlar. Ne diyeyim Allah onları ıslah ede. Cennet adına yola çıkıp da sorgu sual sonucunda onlara cehennem çıkmaya. Sütü üfleyerek içmek marifet değil, önemli olan kul hakkını yememektir.
Evliya Çelebi Malatya’ya gelmiş, meyvelerimizi sebzelerimizi, yeşilliğimizi öve öve bitirememiş. Tekrarda fayda yok. Velhasıl Evliya Çelebi’ye göre Malatya cennetten bir köşe. Havası hoş, meyvesi hoş, erkekleri hoş, avratları vefakâr, misafirperver ve cefakârdır. Evlerine ve eşlerine bağlıdırlar. Tabii ki bu arada Malatya’nın sularından da bahsetmek lazım. Evliya Çelebi zamanından atlayarak gelin benim Malatyam’daki çağalığıma gelelim.
MALATYA NE İDİ?
Yüksek katlı apartmanlar yapılmadan önce Malatya’nın her tarafından kaynak suları yer yüzüne çıkardı. Teze Caminin suyu kendiliğinden kaynar; küçük bir demir fanustan fokurdayarak abdest suyu olurdu. Bu kaynaklardan biri de Babuğdu’da dayımın bahçesinden çıkan kaynak suyu idi. Bu su kaynadıktan sonra dere olur nazlı nazlı akar, dabakçıların istifadesine ikram edilirdi. Bir de girişte iki katlı rençber damı vardı. Ara sıra oralara piknik amacı ile giderdik. Bu yer şimdiki Eski Sanayi Çarşısı’nın alt tarafında demiryolu güzergâhına isabet ederdi. Yakın zamanlara kadar bu su yer yüzüne çıkarmış. Malatya’da araba ile oradan geçerken arkadaşım bana dönerek “Buradaki suyu şebekeye kattılar” dedi. Herhalde su şebekesi değil kanalizasyon şebekesidir. Allah’ın adamları nasıl becerdiler bilemiyorum; Malatya’nın tüm yeraltı sularını bir boşluğa ve kanalizasyon şebekesine vermişler. En son Babuğdu suyu kalmıştı, onu da becermişler, körletmişler. Oysa bu su kenarına 1950 li yıllarda oradaki bahçemize piknik yapmaya giderdik. ..