ĞORUM TUDU:
Kusura bakmayın isimleri meyve ve bitkilere ayıp olmasın diye değiştirmiyorum. Yöresel söylendiği gibi kaleme alıyorum. Sizler de değiştirmeyin. Bu dutumuz siyah dut dediğimiz duttur, ancak tadı tatlı değil ekşimtıraktır. Tüm dertlere devadır. Malatya’da çok az yerde kalmıştır. Aliya halamlarda halen mevcuttur. Tadına bakmayı çok severim. Geliştirilmesi gereken bir meyvemizdir. Kıllı tud ve de çekirdeksiz dutlarımız da vardı. Bu dutlardan değişik ürünler elde edilirdi.
DAVİN VE PATPAT AĞACI:
Patpat ağacı geniş yapraklı bir ağaçtı, dallarının içi ise süngerimsi bir tabaka ile dolu idi. Onun için bu ağaca patpat ağacı derlerdi. Uygun dalları keser içini boşaltır davin atacağı olarak kullanırdık.
Davin dağlarda yetişen bir çeşit meyve idi. Kahverengi, çekirdekleri vardır. Davini ağzımıza atar, meyve kısmını yer, çekirdeklerini de davin atacağı sayesinde üfleyerek fırlatırdık. İyi bir davin atacağı sayesinde hele üfürmeyi de bilirsen çekirdeği on metreye kadar fırlatabilirdin.
Bir gün hiç unutmam davin çekirdeğini ağzıma almış, vuracak av bekliyordum. Uzaktan bir naylon araba geliyordu, arabacı da arabayı ayakta sürüyordu. Tam yanımdan geçerken elektrik direğinden nişan alarak üfledim. Tam düşündüğüm yerden arabacının yanağından vurdum. Arabacı arabadan indi beni yakalamak için. Bir ok gibi yerimden fırladım. Selami’yi kim yakalaya ? En önemli oyuncaklarımızdan biri de davin atacağıydı.
MALATYA TAMATESİ (DOMATES):
Kusura bakmayın o domates rahmetli olmuş. Malatyayı çarşı pazar dolaşırım. Geçen sene dolaşırken bir baktım ki Malatya'nın meşhur domatesi. Hemen balıklama atladım. Bir yoklama yaptım ki biraz sertçe. Resimledim ve eve geldiğimde salatasını yaptık ki eski lezzette değil. Demek ki suni gübrelerle falan feşmekanla beslemişler. Malatya’da bazı kişilerde bu domatesin tohumunun bulunduğunu söylüyorlar. Yalnız bizim domatesle sadece hayvan gübresi ile beslenirdi. Bir tanesi yarım kiloyu geçerdi, yamru yumruydu. Hakiki domatesi yetiştiren olursa bana da bir kasa göndersin. Korkmayın parasını veririm. Sırık domates çıktı bizim tamatesimiz battı.
Anam mutlaka bu domateslerden alır, et makinasında çeker, kaynatır, güneşte kurutur ve bolca salça yapardı. Ondan sonra da gel keyfim gel.
MALATYA İSOTU:
Urfalı’lar kırmızı bibere isot derler. Biz Malatya’lılar da yeşil bibere isot derdik. Onun için yanlış anlaşılmasın. Malatya Tamatesi ile Malatya İsotu bir bütünlük sağlardı. Bizim isotumuz dolma biber dediğimiz türdendi. İrice ve ucu ise sivriceydi. Uç tarafı genellikle tatlı damarları ise acı idi. Acı da ne acı? tatlı acı yani. Malatya’da bu biberi çoktan bitirdiler.
Ben Batman’da TPAO da çalıştım ve Hukuk Müşaviri olarak kendi isteğimle emekliliğimi istedim. Bu bakımdan Güneydoğu'yu köy köy kasaba kasaba bilirim. Sık sık da Siverek ve Urfa’ya uğrardık. Siverek'ten geçerken mutlaka durur ve oradan Urfa yeşil biberi alırdım. Niye diyeceksiniz ? Bizim Malatya biberinin birebiridir. Onlar halen isotlarını yaşatıyorlar. Batman’da meşhur bir kebapçı vardı, Çütkafa Cuma. Rahmetli oldu, şimdi o lokantayı oğlu işletiyor. İşte o lokantacı yeşil biberlerini tam Urfa’dan getirtirdi. Şimdi bile o lokanta oğul gibi işlemekte ve çalışmaktadır.
Bu arada bir gözlemimi de aktarmakta fayda görüyorum. Malatya’da artık tarım, hayvancılık, sebzecilik ve de meyvecilik bitiyor. Hepsi ağa olmuş, tüm işçiler civar vilayetlerden ve Suriye’den geliyor. Sen ağa ben ağa bu ineği kim sağa hesabı.