Yazı başlığından anlaşılacağı üzere zaman zaman yazımın yöresel özellik taşımasından dolayı Malatya şivesine de yer vereceğim. Şefige ve Refige’nin kim olduğunu hemen açıklamam lazım. Bunlar, babam Mehmet Cemal Yücel’in değerli emmisinin(amcası) iki kızı.

Akçadağ nüfus idaresi kayıtlarına göre Bekir Çavuş Malatya’nın Ferhadiye Mahallesinin 41 hanesinden Akçadağ’ın Doğu Mahallesine gelmiş. Malatya Nüfusunun 41 hanesindeki yaprağın eksik olduğunu gördük. 42 hanedeki isimler de bana yabancı gelmedi. Babaannem Bekir Çavuş’un evlerinin Çocuk Sokakta olduğunu söylüyordu. Ancak Bekir Ağanın tüm çocukları Akçadağ’da doğmuşlardır.
Bir de bizim haneye yazılmış iki kayıttan bahsedeyim. Bu iki kayıt Fatma Yücel ve de Hatice Yücel. Fatma Yücel ve Hatice Yücel’in baba adı Abdullah, ana adı da Meryem’dir. İki kardeş oldukları anlaşılıyor. Fatma Yücel Sivas doğumlu olarak gözükmekte; Hatice Yücel’in doğum yeri Akçadağ olarak geçmektedir. Fatma Yücel 1890 yılında doğmuş, genç yaşta 1919 yılında daha 29 yaşında iken vefat etmiştir. Kardeşi Hatice ise 1905 yılında doğmuş ölüm tarihi düşülmemiştir. Bu iki ismi tam olarak çıkaramadık.
Zamanın birinde Akçadağ’a bir ana ile iki kız Ermeni gelmişler. Analarını sofu emmin almış. Ahmet ile evlendirmişler. Bu evliiğe çok içerlenen Dal Emine çocukları Şefiğe ve Refige’yi Arga’da (akçadağ) bırakarak Maden’e baba evine geri dönüyor. Ermenilerin yurt dışına çıkmasından sonra Polat kasabasından Zeynep, Şefige ve Refigeye anne oluyor ve böylece her ikisinin de başlarına karlar yağıyordu.

Babaannem Adile ile arkadaş gibiydik saatlerce sohbet ederdik. Bir gün bana” Selami, Kayınbabamın en büyük oğlunun adı Ahmet’di. Biz ona sofu derdik. Sofu ,üç defa evlendi. Birinci hanımının adı Emine idi, ikinci evliliğini bir Ermeni kızı ile yaptı. Üçüncü hanımını da Polat’tan getirdik. Adı Zeynep’di. Ahmed’in bir Ermeni kızı ile evlenmesine çok içerlenen Emine, Akçadağ’ı terk ederek baba evine, Madene gitti.
Bir ana ile iki Ermeni kızı bir müddet bizde kaldı. Çok maharetli idiler. Hele de hamur işlerini mükemmel yaparlar, çok güzel baklava açarlardı. Onlarla çok güzel geçinirdik” Diye anlatmıştı. Ancak bir müddet sonra akrabaları onları galiba Fransa’ya çağırdılar. Onlar da gittiler, hatta giderken Ahmed’in eşi hamile idi. Gidiş o gidiş.
ŞEFİGE
Dedik ya Şefge abla evlenmiş, Ceyhan’a yerleşmişti ama Malatya ve akraba hasretliği hep devam ediyordu. Ara sıra bizlere mektup gönderirdi. Göderdiğimiz Rahmetli babam ile amcam ve Raif’in resmi üzerine bize bir tebrik kartı göndermiş ve kartın arkasına hasret kokan şu cümleleri yazmış.
“25 Nisan 1988 pazartesi
Kendim uzaktayım hayalim yakın. Bu cansız resmime iyice bakın. Elinize alırsanız üzülmeyin sakın. Bu cansız resmim benzer mi bana. Ne mutlu bu resmimi saklayanlara.
İnsan bir ruhtur, uçup görünmez. Bu hatıralar kalpten silinmez. Yol uzaktır ya görünür ya görünmez.
AH FELEK
Cemal kemal Raif. Raif amcanız 49 yaşında. Ben bu resmi tab ettirdim. Kızlara oğlanlara verdim. Çok selamlar ederim, hatır-ı şeriflerinizi sorarım.
Gönderen Şefika yücelR
REFİGE

İşte babaannemin bahsettiği sofu yani Ahmet, Şefiğe ve Refige’nin babasıdır. Şefige Ziya ile evleniyor ve Ceyhan’a gidiyor. Onun Raif ve Yunus isimli iki oğlu ve kızı oluyor. Kızlardan birinin adının Jale olduğunu hatırlıyorum. O zamanlarda akrabalık bağı çok kuvvetli idi. Gerek Refige gerekse de Şefige akrabalarına canlarını bile verirlerdi. Sık sık akrabalarını ziyaret eder; bu arada bizde de günlerce kalırlardı. İki kardeş babamı çok severler ve sayarlardı. Refige rahmetli babama kalem efendisi derdi.
Bekir çavuşun en büyük oğlu Ahmet yukarıdaki anlatımlardan anlaşılacağı üzere üç evlilik yapmış. Babaannem Ahmed’in ilk eşine dal emine derdi. Elazığ’ın Maden ilçesinden gelin gelmiş. Çok güzelmiş, ay parçası gibiymiş.
Refige cüce denebilecek derecede kısa idi. 120 cm. ancak gelirdi. Aşağı Örüşgü köyünden Hemmet Refigeyi istemiş. Hemen tamam demişler. Hemmet topaldı, az görür, az işitirdi. Ancak oturması ve kalkmasını bilen biriydi. Refige de bakıma muhtaçtı.
REFİGE’DEN İNCİLER
Refige Örüşgüden bize gelmişti. Bir gün rahmetli annem şakadan Refigeye:
-Refige bu emmin oğlundan neler çekiyorum der demez Refige hemen cevabı yapıştırdı.
-Zehra hanım canın sağ olsun da çek dedi.
Bir gün annem şakacıktan babama vurur gibi elini kaldırdı. Refige ondan atik davranarak ayağından çıkardığı topuklu terlik ile annemin kafasına tak diye vurmaz mı ? Hepimiz şaşırıp kalmıştık.
Refige yeğeninin adının Jale konmasına bir anlam verememişti.
Anam bu ne biçim ad trene bindim Bakır Madenine gettim(gittim) beyle(böyle) bir ada rastlamadım demişti.
Bir gün topluca Davullu Pınar’a pikniğe gitmiştik. Amcam Kemal çok güzel cümbüş çalar. Refige de bizle beraber pikniğe gelmişti. Amcam cümbüşü çalmaya başladı. Babam Refige’ye haydi sende oyna dedi. Refige kalem efendisini kırar mı? Refige de ne kadar güzel oynarmış meğer.
Entarisi al basma
Alıp duvara asma
Sen benimsin ben senin
Her söze kulak asma
(Yeşilim yeşilim yeşilim aman
Yeşil yaprak altında üşüdüm aman)2
Entarisin ben diktim
Ateşine ben düştüm
Ne talihsiz başım var
Hayırsız yare düştüm
(Yeşilim...
ADANASPOR MALATYASPOR MAÇI
Malatyaspor’un cafcaflı zamanlarında birinci ligde iken Adanaspor ile maçı vardı. Ben Batman TPAO avukatı iken ne eder eder duruşma günlerimi maçlara denk getirirdim. Malatyadan geçerken yeğenim Olcay’ı da aldım araba ile Adana’ya gidiyoruz. Ceyhan yakınlarından geçiyorduk. Maçın başlamasına daha dört saat var. Olcaya: gel Şefige ablayı ziyaret edelim dedim. Vardık Şefige ablanın yanına. Bizi can’ı ciğerden karşıladılar, cümleten çok sevindiler. Şefige’nin oğlu Raif’in bakkal dükkanı vardı. Şefige abla dükkandan bir tavuk getirtmiş. Biz bir çay içip kalkacağız dedik ama dinletemedik. tavuk pişmeye başladı, yemek yemeden bırakmayız dediler, ısrar ettiler. Tüm ev halkı hep birlikte tavuk pişirmeye ve yemek hazırlığına başladılar. Maça çok zaman vardı ama yemeği ve tavuğun pişmesini de beklemek zorundaydık. Bir saatte tavuk pişer yemeğimizi yer, maçımıza da rahat rahat yetişiriz diye düşünüyorduk. Ama öyle olmadı tavuk bir türlü pişmek bilmiyordu. Tavuk konmuş ve iki saat kadar zaman geçmesine rağmen halen tencerede kaynıyordu. Maçın başlamasına dakikalar hala tavuk pişmiş önümüze gelmişti.
Tavuğu alelacele yedik hemen müsaade istedik. Maç başlamak üzere idi. Allah’a şükür maç bitmeden ikinci devre başlamak üzere iken stada girebildik.
AŞŞAĞI ÖRÜŞGÜ(AŞAĞI ÖRÜKÇÜ)
Çok evveller 1950 mi desem 1951 mi desem bilemiyorum amcam Kemal ile yolumuz Örüşgü’ye halamlara düştü. Halam Nezihe Mahmut Ağanın ikinci eşi idi. İlk hanımı Zeynep de bizlere çok düşkündü bizleri çocuklarından ayırmazdı. Hamur yoğurma ve ekmek pişirmenin ustası idi. Eşgileme ekmeği yapılırken tuzlu tezeyağını ekmeğe sürer çocuklarından önce mutlaka bana ikram ederdi. Gelelim köyde aklımda kalanlara.
Beş yaşındaki çocuk neleri hatırlar ise ben de onları hatırlıyorum. Mahmut Ağanın evi köyün meydanında köy çeşmesinin tam karşısında iki katlı kerpiç bir evdi. Alt katta traktöre bir bölüm açılmıştı. Karşı tarafta sağ tarafa doğru Hemmedin evi vardı, tek katlı damlı kerpiç bir evdi. Hemmedin evi Şeyh Alinin evinin yakınında idi. Şeyh alinin evi de kerpiçten yapılı ve iki katlı bir ev idi. Evin önünde bir gölet vardı.Gölde şeyhin ördekleri yüzerdi. Ben de ördekleri gözler ve onlara imrenerek bakardım. Halama; hala bana da bir ördek iste dedim. Halam benim elimden tuttu şeyhın evine kadar gittik, bir ördek istedik. Talebimizi reddettiler. Bunda da haklılardı. Çünkü. Ben ördeğe onların baktığı kadar bakamazdım. Refige abla da Ali’yi severdi. Sık sık “Şeyğım bağcay gezer, gezer bağrımı ezer” derdi.
Şeyğın evinde ziyaretçiler eksik olmazdı. Kimi yağ, kimi kuzu kimi de tavuk getirirdi. Saygı gösterirlerdi ona. Açıkça söyleyeyim ki Şeyğ Ali ılımlı idi ve insanlara güzel bakan bir insandı. Ben gördüğüm zamanlarda sakalları simsiyah idi. Mahmut ağa ile aralarında husumet varmış. Rahmetli babamın sözü geçerdi. Mahmut ağayı sakamatlık (aksilik) çıkmasın diye Malatya merkeze taşınmaya ikna etmişti.
Şeyh Alinin sülalesi Malatya siyasetinde çok etkin hale geldi. İlk önce damadı Fuat Ölmeztoprak milletvekili olmuştu. Bu sefer torunu İnanç Ölmeztoprak milletvekili oldu. Hayırlıra vesile olur inşallah. İnanç Ölmeztok konuşmasını dil otu yemiş gibi iyi bilir. Malatya’ya ve ülkemize hizmetlerini bekliyorum, TBMMde de aktif olmasını arzu ediyorum.
Mahmut ağa trafik kazasında genç yaşta vefat etti. Şeyh Ali günlerce Mahmut ağanın taziyesine geldi. Dostluğunu gösterdi.
Resimden anladığım kadarı ile Şeyğın mezarının olduğu yere mescid-i Aksaya benzeyen büyük bir cami yapmışlar. Şeyğın o güzelim evi de modernizeye kurban gitmiş, ördeklerin yüzdüğü gölet havuz olmuş, ördekler kalmamış. O mütevazı şeyğ, bu kadar şaşalı mezarının yapılmasını ve evinin yıkılmasını istemezdi gibi geliyi bana.(geliyor bana)
Kısmet olursa ilk etapta Örüşgüyü ziyaret ederek gariban Hemmet ile Refige ablanın mezarını ve şeyğın türbesini ziyaret etmeyi düşünüyorum. Şeyğ Ali’nin mezarını bulmak kolay da Hemmet ve Refige’nin mezarını nasıl bulacağım acaba?
