Seksenlerin ilk yarısında bir yıldı...
Muzaffer Buyrukçu, Tomris Uyar, bir de ben, gece treniyle Ankara’dan İstanbul’a dönüyoruz... Önce kompartımanlarımıza yerleştik, sonra restoranda buluştuk.
Tomris’in bir gözü restoranın kapısında sürekli. Tedirgin... Can Yücel, aynı trene bineceğini söylemişti gündüzün. Alkollü olarak gelirse, istenmeyen bir sahne yaratır diye endişeleniyordu.
Tren, gecenin karanlığı içinde tekdüze bir tıkırtıyla yol alıyor, dakikalar ilerliyor, rakılarımızı yudumlayarak söyleşiyorduk. Tomris’le Buyrukçu eski arkadaş oldukları için ortak anıları çoktu. Onlar eski anıların harmanını savururken ben de ara sıra sorularla konuyu deşiyor; ama daha çok dinliyordum...
Bir saat kadar sonra, artık Can Yücel’in bu trende olamayacağına inanarak rahatlayan Tomris Uyar bana dönerek:
“Bu Muzaffer var ya...” dedi. “Bir âlemdir; inanamazsın! Bak ne oldu, bir keresinde...”
Buyrukçu ne anlatılacağını kestiriyor olmalı ki, kıkır kıkır gülüyordu.
Tren koyu karanlık içinde hızla ilerliyor, nerelerden geçtiğimizi bilmiyor, hatta düşünmüyorduk bile. Masanın neşesi bize yetiyordu.
“Biz Cemal’le, ayrılmaya karar vermiştik. O sırada ben hastalandım, evde yatıyordum. Ben hastalanınca Cemal, evden ayrılmayı bir süre erteledi... Muzaffer de yakın arkadaşımız olduğu için sık sık bize gelirdi...
“Benim o hasta yattığım günlerden birinde yine çıkageldi. Cemal evde yoktu. Yabancımız olmadığı için gelsin, yanımda otursun istedim. Evde bir başıma yatarken sıkılıyorum çünkü. Ben uzanmış yatarken, o da yanımda oturmuş gazete okuyordu. Bir yandan da konuşuyoruz öyle. Derken kapı çalındı birden. Cemal’in eve dönme saati değildi. Ben, kim olabilir acaba diye düşünürken, Muzaffer de telaşlandı o anda. Sanki suçüstü yakalanacakmışız gibi telaşa düştü...”
Buyrukçu keyifle gülmeyi sürdürüyordu. “Anlat anlat” dedi. “Necati de duysun.”
Tomris Uyar: “O telaşla ne yaptı biliyor musun? Orada, sehpanın üzerinde duran gözlüğü alıp gözüne taktı hemen. Şaşarsın! Sanki çıplaktı da, gözlük takınca giyinmiş oldu!”
Tren ileri doğru hızla atılırken, sarsıla sarsıla adeta kahkahalarımıza eşlik ediyordu.
TAKSİM
Geçmiş yüzyıllarda Taksim adında bir semt yoktu. Burası “Pera Mezarlığı” olarak biliniyordu. 1874’te İstanbul’a gelen İtalyan yazar Edmondo de Amicis bu mezarlığı gezerek ilginç gözlemlerini seyahatnamesinde yazıyordu. Sonradan parça parça kaldırılacak olan mezarlık, Gümüşsuyu, Ayazpaşa, Fındıklı kıyılarına kadar iniyordu.
Taksim suyu, İstanbul’un bilinen kaynaklarından biriydi. Suların taksim edilmesi dolayısıyla buraya Taksim adı verildi. Osmanlının son dönemlerinde Fransızlara verilen (Dersaadet Su Şirketi) su dağıtım ayrıcalığı, Cumhuriyet döneminde millileştirilerek yerel yönetime (Sular İdaresi) devredildi (1933).
8 Ağustos 1928’de Taksim alanına Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyet’i simgeleyen bir anıt yerleştirilerek çevresi düzenlendi.
Anıtın açılışına İstanbul halkı büyük ilgi gösterdi. Montajı yirmi üç gün süren anıtı, İtalyan yontucu Petro Kanonika yapmıştı.
Bu, İstanbul Belediyesi’nin İstanbul halkı adına Cumhuriyet’i kuranlara şükranını ifade etmektedir.
Önceleri buraya Taksim Meydanı denirken, 1941 yılında Belediye kararıyla Cumhuriyet Meydanı adı verildi.
(Cumhuriyet karşıtlarının hedefinde olmasının bir nedeni de bu olmalı.)
1940’ta Gezi Parkı olarak düzenlenen alandaysa, 1806 yapımı olan Halil Paşa Topçu Kışlası yer alıyordu. 31 Mart Olayında isyancılar karargâh olarak kullanınca, Selanik’ten gelen Hareket Ordusu tarafından topa tutuldu. Rus-Hint mimarisini yansıtan bina sonra tümüyle yıkıldı.
Kışlanın avlusuna 1922 yılında ahşap bir tribün yapılarak burada futbol maçları oynanmaya başlandı.
İnönü Stadyumu yaptırılınca burası parka dönüştürüldü.
Altmışlı yıllarda birtakım dükkânlar, galeri ve tesisler eklendi.
Yetmişli yılların başlarında, parkın orta yerinde, gümrah bir çınar ağacını çevreleyen ve adına Mutfak denen bir meyhane açılmıştı. Akşam sularında Mutfak açılıyor, tanınmış edebiyatçılar, ressamlar, gazeteciler, Yeşilçam’ın sinemacıları geliyordu.
Taksim Alanı yakın tarihlere kadar, her yıl 1 Mayıs’ta emekçi halkın emek bayramanı kutladığı bir yerdi.
İstanbul halkına, Taksim’i kapatan zihniyeti kınadığımızı belirtmek isteriz.