Ebe dediğimizde ilk aklımıza gelen bebeklerin doğumunda yardımcı olan onların dünyaya gelişinde gerekli müdahalede bulunup sağlıklı bir doğumun yaptırılması akla gelmektedir ve bu da doğru bir tanımdır. Eskiden ebelerimiz geleneksel yöntemlerle doğum yaptıran alaylı tabir ettiğimiz hanım kişilerdi.

Osmanlının son zamanlarında ve Cumhuriyet döneminde artık eğitimli, mesleki okul mezunu bilimsel yöntemlerle doğum yaptıran ebelerimiz yetişmiştir.

Malatya’nın da ilk diplomalı ebesi cennet mekan Ebe Zekiye Ermiş olup Osmanlı son döneminin okumuş diplomalı ebesidir. Ve Malatya da binlerce kişinin doğumu yaptırmış, sert tavırları, sözünü esirgemeyen mizacı 70 yıla yakın hizmeti ile ismini tarihe yazdırmıştır. Annelerin çocuklarını “ Ebe Zekiye anne geliyor” diyerek korkutup hizaya soktukları bir gerçektir.

Ebe Zekiye Ermiş İstanbul da doğmuş, İstanbullu seçkin bir ailenin kızıdır, babası Osmanlı paşasıdır. Ve Kızı Zekiyeyi şimdilerde de meşhur olan ve İstanbul’da yaşayan Karadenizli zengin bir ailenin oğluna istemesi üzerine paşa baba kızını bu aileye gelin verme fikrine sıcak bakmaktadır. Ancak genç okumuş, idealist ebe Zekiye hanım asla evlenmeyi düşünmemektedir. Bu durumdan kurtulmak için devlete müracaat ederek Anadolu da görev yapmak istediğini belirten arzuhali yetkili makama sunar, bu suretle evlenme baskısından kurtulmayı yeğler. Ailenin babanın bundan haberi yoktur.

Ve ilk tayin yeri PÖTÜRGE’ dir apar topar adeta kaçarcasına yollara düşer o günün şartlarında vapurla Samsun’a oradan da karayolu ile Malatya’ ya ulaşır. Pötürgede görev yaparken oranın eşrafı Ayvazzade saatçı Mustafa Ermiş ile evlenir. Daha sonra Malatya il olunca Malatya ya tayin olur uzun yıllar Belediye ebesi olarak görev yaptıktan sonra serbest ebe olarak çalışmasını sürdürür. Ebe Zekiye hanımın hayat hikayesini daha geniş ele alıp yazacağım için bu kadarla yetineceğim.

Konumuz ebeler olduğuna göre ebeleri sadece doğum yaptıran kişiler olarak tanımlarsak haksızlık etmiş oluruz. O nedenle başlığı “HAYAT KURTARANLAR ve HAYAT KURANLAR olarak tercih ettim. Eski zamanları düşünün telefon üç beş evde ya var ya yok, okuma yazma oranı özellikle hanımlar arasında yaygın değil, iletişim zor, matbuat yeterli değil. Olayların ve etkinliklerin haberine ulaşmak zor.

O devirlerde ebelerin dokunulmazlıkları vardı, her haneye rahatlıkla girip çıkabiliyor, hüsnü kabul görüyor, sevilip sayılıyorlardı. Yerine göre arkadaş, yerine göre anne, yerine göre en yakın derdini paylaşacağın sırdaş idiler.

Her kız ve erkek çocuk annesi ve de babası evlenme yaşına gelmiş çocuklarının mutlu olması ve isabetli bir evlilik yapmasını arzu ederler ve bunun için özel çabalar sarf ederler gönüllerinden gelin ya da damat adayları geçirirler.

İşte bu durumlar da başvuracakları en uygun kişi ebelerdi. Sohbet sırasında konu dönüp dolaşıp evlenme çağındaki gençlere gelir. Ebe yöreyi tanıdığı ve genelde her eve rahatlıkla girip çıktığı için değişik adaylardan bahseder “ Uy anam filancanın gızı oğumuş hemi de muallim, boy posu da sizin oğlana uygun ne diysiniz bir nabız yoğlayam mı?”

Adaylar’dan uygun bulananlarla iletişimi ebeler sağlardı. Bir yuvanın kurulmasının en önemli adımlarından biri bu değil midir?

İletişim, görüşme, tanışma imkanlarının kısıtlı olduğu dönemleri düşününce ebelerin önem ve ehemmiyeti daha da belirginleşir. Bu eylemler genç evlilikler için olduğu kadar yalnız yaşayan ileri yaştaki yalnız insanların evlilikleri için de geçerlidir.