Hıçkırık (3)

ASon zamanlarda, işitme kaybı nedeniyle, karşısındakinin de duymayacağını düşünerek yüksek sesle konuştuğu için çevresindekileri rahatsız etmiş olmasından rahatsızlık duymaya başladı.
Bu nedenle mümkün olduğunca toplum içerisine girmek istemeyen ve istemeyerek de olsa yalnızlaşmayı tercih eden dayım, her hangi bir etkinlikte ya da birkaç kişilik aile toplantılarında geçen konuşmaları net duyamaması nedeniyle bazen sohbete katılamaz, sohbete katılamadığı için üzülse de üzüntüsünü belli etmemeye çalışırdı. Toplumdaki konuşmaların veya gülüşmelerin kendisiyle ilgili olduğunu düşünerek alınganlık gösterdiği zamanlar da olmaz değildi.
Telefonda karşısındakinin, aralarındaki ilişkiye göre kendisini niçin aradığını az çok tahmin eder; karşısındakini duymadığı, duysa da anlamadığı için o konuyla ilgili aklından geçenleri bir çırpıda söyler ve kapatır telefonunu.
Televizyonun sesini olabildiğince yükselttiği için sık sık alt ve üst komşuların şikayetlerine maruz kalırlardı ailece. Daha da kötüsü, kendisine en kaliteli işitme cihazı alındığı halde ya takmayı unutur ya da “cızırtı” yapıyor diyerek kullanmak istemezdi işitme cihazını…
Kim bilir belki, işitme cihazı takmayı onuruna yedirememiş de olabilirdi.
Bütün bunlara karşın çok değer verdiği yetmiş yıllık eşinin kadife yumuşaklığındaki sesini rahatlıkla duyar, onun konuşmalarını duyuyor olması, onunla ince ince sohbet etmesi çok şaşırtırdı çocuklarını ve yakın dostlarını.
Sık sık bir araya gelirdik dayımla, tavla oynamayı ve iskambil oyunlarından iki deste kağıtla oynanan, adına bazı bölgelerde “konken” bazı bölgelerde de “seksenbir” denen oyunu çok seven dayımla oyuna ciddiyet katsın diyerek aile arasında ve sembolik miktarlarda parasına oyunlar oynar, zaman geçirirdik.
Yenilmeye gelemez, yenildiğinde suratı düşer, kaybettiği paranın geri verilmesini beklerdi.Yenildiğinde çok sinirlendiği gibi yendiğinde de olabildiğince böbürlenir, havasından geçilmezdi. Oyun masasında ve yemek masasında konuşulanları net duyamadığı için masada fısır fısır konuşmalara sinirlenir, toplu yemeklerde yemek masasında herkesi duyabileceği, ortalarda bir yerde oturmayı tercih eder, yemeğin sonunda masadakilere yemeğin amacına uygun konuşma yapmayı, fotoğraf çektirmeyi ve o ortamda konuk olarak bulunuyorsa ev sahibine, kendisi ev sahibiyse o ortamda bulunan konuklarına teşekkür etmeyi ihmal etmezdi. Oyun masasında da konuşulanları net duyamadığı zaman diğer oyuncuların kendi üzerine oynadıkları zannıyla sinirlenip, elindeki kağıtları masaya fırlatarak oyunu sabote ettiğine, az sonra da yaptığının yanlış olduğunu veya oyun da olmazsa zamanın nasıl geçeceğini düşünüp ya da dayımın bu ani çıkışına üzülen Fatma Abla’nın. “Ayıp ama Tosun Paşaaa!”demesinden sonra yeniden oyunu başlattığına rastlanırdı. Kaybettiği parayı geri alıncaya kadar masumlaşır, parayı aldıktan sonra da oyun bilgiçliği taslamaktan ve “Ben bu oyunu oynarım oynamasına da bu defa kağıdım gelmedi…!” diye kendince bahaneler uydurup oyun masasındakileri kızdırmaktan geri durmazdı.
Oyuna başlayacağımız bir gün, kağıtları kararken “Size iskambil kağıdının hikayesini anlatayım mı?” demiş ve “İskambil kağıtları elli iki adettir, elli iki sayısı bir yıldaki hafta sayısını temsil eder. İskambil kağıtlarında sinek, maça, karo ve kupa olmak üzere on üçer kağıtlık gruplar da her mevsimde on üç hafta olduğu için dört mevsimi temsil eder. Sayıları birden on üçe kadar topladığınızda toplam sayı doksan bir, dörtle çarptığınızda üç yüz altmış dört eder, bu sayı bir yıldaki gün sayısıdır. Jokerler de dört yılda bir artan gün sayısının sembolüdür.
Başka ayrıntılar da var ama şimdi sırası değil, vakit geçirmeyelim, hele oyunumuza başlayalım. Bir başka gün de size tavla ve satranç oyununun hikayesini anlatırım.” diyerek tane tane anlatmıştı iskambil kağıtlarının hikayesini.
Geniş bir genel kültüre sahip olan dayım, bildiklerini ve okuduklarını yerine ve ortamına göre paylaşmaktan, güncel siyaseti tartışmaktan hayli zevk alırdı.
Uyumlu, temiz ve kaliteli giyinirdi. Ulusal günlerde ve anma günlerinde günün önemine uygun giyinir, kıyafetine ve mevsime uygun fötr şapkasını başından,
Atatürk rozetini de ceketinin yakasından eksik etmezdi. Köyde yaşadıkları ve henüz ilkokula başlamadığı soğuk bir kış günü, şehirden at sırtında gelen bir akrabalarının evlerine gelip elindeki Mustafa Kemal Atatürk’ün fotoğrafını göstererek “Bugün Mustafa Kemal Paşa ölmüş, şehir kan ağlıyor” demişti.
Bu haber üzerine evdeki büyüklerinin ağladığını gören, onlarla birlikte ağlamaya başlayan dayım için işte o gün başlamıştı o ana kadar tanımadığı ve çocuk yaşta gıyabında ağladığı Mustafa Kemal Atatürk’e olan hayranlığı.
Mustafa Kemal Atatürk’e olan hayranlığı ve gönülden bağlılığı, yaşama dair deneyimi ve hemen hemen her konuda derin kültürü, kıyafeti, duruşu ve etkili hitabetiyle bulunduğu ortamlarda saygınlığını hissettirir, belleğinde sakladığı uzun uzun şiirleri hiç tökezlemeden ezbere okur, şiirin bitiminde alkışlanmaktan büyük bir haz duyardı.
Seksenli yaşlarına merdiven dayadığında, olabildiğince berrak bir bilince sahip olan dayım, “yazmak bir nevi terapidir” diyerek odasına kapanarak büyük bir azim ve kararlılıkla kitap yazmaya başladı.
Avukatlık yaptığı dönemlerde, gözü gibi koruduğu “Olivetti” marka daktilosunu çok iyi kullanırdı, ama bu meret bilgisayar, emektar daktilosu Olivetti gibi değildi.
Klavye aynı klavyeydi, “Q” klavyeydi ama gel gör ki ne kolu vardı caaarrrrt diye geri çekecek, ne de siyahlı kırmızılı şeridi vardı tıııırrrtt diye gerisin geri şerit makarasını saracak. Bilgisayarda bir tek tuşa yanlış basması tüm emeğini bir çırpıda alıp götürebilirdi. Emeğine mi yanacak, kaybettiği zamanına mı yanacaktı dayım? Her şey göründüğü gibi değildi.
George Orwell Hayvan Çiftliği isimli kitabında: “Her şey göründüğü gibi olsaydı, eline aldığın deniz suyu mavi olurdu.” demiyor muydu? Bilgisayardan daha pratik olur, aklıma geldiği zaman, her nerede olursam orada Mr. Google’dan yardım da alabilirim diyerek eski telefonunun yerine, “Bu yaştan sonra akıllı telefonu ne yapacaksın?” diyen çocuklarına inat fotoğraf makinesinin çözünürlüğü yüksek fotoğraf çekme özelliği bulunan akıllı bir cep telefonu aldı. Ara ara akıllı telefonu kullanmakta zorlansa, akıllı telefonun tuşlarına yanlışlıkla bastığı, telefon defterinde kayıtlı kişileri olur olmaz zamanlarda yanlışlıkla çaldırmış olsa da çok dert etmiyor, çoğunlukla fotoğraf çekmek için kullanıyordu akıllı telefonunu.
Arada bir fotoğrafını çeken torunlarına: “Bakayım nasıl çıkmış” diyerek çektirdiği fotoğrafı kontrol ediyor, memnun kalmışsa “İyi, kalsın” memnun olmadığı fotoğraf için de gülerek, “sil bunu güzel çıkmamış”diyerek, sildiriyordu çekilen fotoğrafı. Hayatta hiçbir şeye üzülmedi çok sevdiği okyanus mavisi “Mazda” marka arabasının satılmasına üzüldüğü kadar.
Çocukları, “Artık yaşlandın, reflekslerin yavaşladı, ışıklarda renkleri ayırt edemiyor yeşille sarıyı karıştırıyorsun, trafikte dikkatin dağılıyor, bu yaştan sonra araba kullanman sıkıntı yaratır.” diye diye arabadan soğuttular ve sattırdılar çok sevdiği arabasını. Kaldı ki, araba bir özgürlüktü, araba bir sırdaştı dayım için, onunla paylaşmıştı uzun yola giderken yalnızlıklarını; alışverişi çok seven, seyahate çıktığı yerlerde alışveriş etmeden dönmeyen dayımı, “artık yaşlanıyoruz, yeterinden çok kıyafetimiz var hele onlar eskisin, yaşlandık artık hazırda olanları nasıl eskiteceğiz, gereksiz yere kıyafet alıyorsun” diye eleştiren çok sevdiği karısı Fatma Hanım’ın gönlünü edip aldıklarına razı edinceye kadar okyanus mavisi Mazda’nın bagajında saklardı Fatma Hanım’dan gizli ve severek aldığı ayakkabı, kazak ya da gömleğini…
Arabasının içinde her yerden daha özgür hissediyordu kendisini; yeri geliyor gençliğini anımsayıp basıyordu gaza olabildiğince, yeri geliyor sakin sakin ilerlerken yanlış yapan bir sürücüye ağzının dolusunca küfürler edebiliyordu seyreden trafik içerisinde.
Araba sürmekten yoksun bırakılan bir yaşlıyla suçsuz yere bileklerine ters kelepçe takılan biri arasında hiçbir fark görmüyordu, ikisi de suçsuz bir insanın özgürlüğünün kısıtlanmasıydı dayım için.
Araba kullanırken bir iki kazası olmuştu olmasına ama biri hariç hepsinde de karşı taraf suçluydu, o kaza da dalgınlığına gelmişti dayımın. Yoksa kaza yapacak adam mıydı dayım…
Kitap hazırlığı için kapandı odasına. Çalışma odasının iki kör duvarını marangoz Askar’a özenle yaptırdığı kitaplığındaki, tamamına yakınını okuduğu kitaplardan aldığı notları A4 kağıtlarına tükenmez kalemle israf olmasın diye arkalı önlü yazmaya; yazdığı konularla ilgili fotoğrafları, gerek evdeki albümlerden, gerekse okuduğu kitaplardan, akıllı telefonuyla yeniden fotoğraflayarak numaralandırmaya başladı.
Günlerce çalışarak hazırladığı el yazması notlarını çevresindeki gençlerden yardım alarak bilgisayar ortamına aktarttı. Her şeyin ilki zordur derler ya, ilk kitabında kendi yaşamını ve doğup büyüdüğü köyünü anlatacak olmasına rağmen seksen yıllık yaşam yormamış, göz açıp kapayıncaya kadar geçen seksen yıllık yaşamı kitaplaştırmak hayli yormuştu dayımı. Sonuçta basıldı dayımın ilk kitabı. (Devam edecek)