“Ama ben proje müdürüyüm” diyecek oldu, lafı ağzında koydu üniformalı kadın.
“Proje müdürü de olsanız önce firmaya sigorta girişiniz yapılacak, daha sonra iş güvenliği eğitimi alacaksınız, iş güvenliği eğitimi sertifikanız fabrika yetkililerince onaylanacak, size daimi giriş çıkış kartı düzenlenecek, bu işlemleriniz tamamlandıktan sonra başlayabileceksiniz çalışmaya” deyince başkan afalladı. “Kızım sen ne diyorsun? Ben böyle kapılardan yıllarca çakarlı arabalarla geçtim, senin gibi güvenlik görevlileri boş arabamı gördüklerinde esas duruşa geçiyorlardı” diyecekti ama diyemedi, yine yutkundu, “Ne de olsa ekmek kapısı, kurallar böyleyse yapacak bir şey yok” dedi içinden.
Gerisin geri döndü suratına kapanan nizamiye kapısından. Çalışacağı firmayı arayıp durumu anlattı. Ertesi gün iş güvenliği firmasından arayıp eğitime çağırdılar. Vesikalık fotoğraf, sağlık raporu, savcılık belgesi gibi evraklarını tamamlayıp iş güvenliği firmasına gittiğinde sınıf haline getirilmiş bir salonda, diğer işçilerle birlikte, top sakallı, arkadan topladığı saçlarını lastikle bağlamış orta yaşlı bir adamdan iş güvenliği eğitimi aldı iki saat bile sürmeyen seminer sonucunda. İşlemler birkaç gün içerisinde tamamlandıktan sonra şantiyeden nizamiyeye çağırılan bir görevlinin nezaretinde inşaat sahasına götürüldü Vasıf Bey. Konuğunu, inşaatın yakınlarındaki teknik ekibin çalışma ofisi konteynerin kapısında karşılayan proje müdürü Alpay, çalışma masasının karşısındaki toplantı masasını gösterdi Vasıf Bey’e oturması için. Kamu kurumundaki makam odası geldi gözlerinin önüne. Kocaman bir maun kaplama makam masasının arkasındaki ergonomik özellikli ofis koltuğu, koltuğun tam sırtına gelen yerde devasa bir fon, fonun bir tarafında krom kaplama makam odası bayrak direğine sarılı telalı saten Türk Bayrağı, diğer tarafında da aynı şekilde kurumun flaması dikiliydi. Yaklaşık elli metre karelik odadan, kırık dökük sandalyelerle doldurulmuş toz toprak içerisindeki sekiz kişilik bir toplantı masasına düşmek neyin nesiydi? “Yüce Rabb’im kimseyi gördüğü günden geri koymasın” diye mırıldandı Alpay’ın duymaz tarafından Karşılıklı tanışma, diğer teknik elemanlar ve çalışanlarla tanıştırılma faslı bittiğinde öğlen yemeği saati gelmişti. Öğlen yemeği için gidilen yemekhanede benmarinin önündeki yemek kuyruğu giriş merdivenlerine kadar uzamıştı.
“Beyaz yakalılar ve mavi yakalılar aynı yemekhanede yiyoruz, bunun dışında iki yemekhane daha var ama o yemekhaneye giden mavi yakalıların çalışma ortamları daha kirli olduğu için buraya gelmiyorlar” dedi Alpay. Önde yürüyen Alpay, turnikeden geçerken Vasıf Bey için de kendi kartını okuttu x-ray cihazına. Plastik tepsilere çatal, kaşık, bıçak ve küçük bir dilim ekmek aldıktan sonra benmariye doğru ilerlediler. Aşçının rafa uzattığı ve görgüsüzlük olmasın diye Alpay’ın aldığı yemeklerden aldıktan sonra boş ve sakin bir masa aramak üzere bakındılar yüzlerce insanın yemek yediği halde çatal bıçak sesinden başka hiçbir sesin duyulmadığı devasa salona. Oturacakları masaya doğru ilerlerken Vasıf Bey’in gözleri, yer yer sarı yemek lekeleri olan beyaz örtülü ve üzerinde “Rezerve” yazan bir masaya takıldı. Alpay’a belli etmeden iç geçirdi ve “Vay be! Halı döşeli tül perdeli yemekhaneye girdiğimde baş garson ardım sıra seğirtiyor, oturacağım sandalyeyi çekiyor, ben oturmadan servise başlamıyordu. Benim oturduğum masanın örtüsünde böyle yemek lekeleri olacaktı ha! Nerdeeen nereye!” dedi. Yemek sonrasında “Benim yetiştirmem gereken işlerim var, siz sıkılmayın inşaat alanını dolaşın” diyerek Vasıf Bey’i serbest bıraktı Alpay. İnşaat sahasına girer girmez iri kıyım, göbekli bir genç yaklaştı Vasıf Bey’in yanına, yurt dışındaki oğluyla gelininin emeklilik hediyesi olarak üç yıl önce getirdiği, üç yıldır giymeye kıyamadığı çorap kadar hafif “Skechers” marka spor ayakkabılarına dikti gözlerini: “Amca o ayakkabılarla olmaz, burası tartan pist değil, spor yapmaya gelmediyseniz çelik burunlu iş ayakkabısı giymeniz gerekirdi.
Ayrıca baretiniz yok, hadi iş güvenliği gözlüğünü geçtim, statünüzü belli edecek iş yeleğiniz de yok” deyince isegeciye ( İş Sağlığı ve Güvenliği personeli) de söyleyecek iki çift lafı vardı, ona da “Ulan oğlum ben yıllarca bu inşaatlarda ütülü pantolon, kolalı gömlek, rengarenk kravatlar ve rugan ayakkabılarla dolaştım, on binlerce metrekare inşaatta imzam var” diyecek oldu ama diyemedi.
“Ne de olsa ekmeğimin hatırı var” dedi ve sustu. Yemek yerken Alpay’ın “Bu fabrikada nizamiye kapısından içeriye girinceye kadar güvenlik görevlilerinin, içeriye girdikten sonra da isegecinin borusu öter” uyarısını gözardı etmemişti Vasıf Bey. Duvarcı ustasına yanaştı ve kolay gelsin ustam dedikten sonra “Pres tuğlayı normal tuğla gibi örüyorsun, pres tuğla fugasız örülmez ki, bu tuğlaya estetik kazandıran fugadır” diyecek oldu, henüz işe başlamadığı için cesaret edemedi ustanın işine karışmaya. Emekli olmadan önce maun masasının üzerindeki mürekkep dolu masa kalemini kınından çıkan bir hançer gibi çıkarıp beyaz kağıdın üzerine dökülen harf yığınlarının sağ alt köşesine imzasını atarken başlığından çıkardığı kalemini kağıda hançer gibi saplayan Vasıf Bey, bir şeyler yazmak istedi.
Birkaç pres tuğlayı üst üste yığarak oturabileceği bir kürsü yaptı, taşın soğuğunu kesmek için de üzerine dört tuğlanın alanı büyüklüğünde bir tahta parçası koyup sırtını da tuğla balyasına dayadıktan sonra kabanının cebinden eksik etmediği kalemiyle not defterine bir şeyler yazmaya başladı. Tam da bu arada isegeci olduğu kırmızı baretinden anlaşılan gencecik bir kız, baretinin ayar boşluğundan geçirdiği at kuyruğu bağlanmış kestane rengi saçlarını savura savura, sapık yakalamış bir gece bekçisi edasıyla koşarak yanaştı Vasıf Bey’in yanına ve “Amca tuğla yığınlarına çok yaklaşmışsınız, her an devrilip size zarar verebilir” diye uyardı. “Kızım bu tuğlalar paletli ve ambalajlı, tek balya olduğu için üzerime düşmesi olanaksız, madem sen öyle istiyorsun uzaklaşayım bari dedi ve özene bezene hazırladığı kürsüsünü ve tahtasını olduğu yerde bırakırken “Demek ki, sadece eğitim almış olmak yetmiyor. Eğitimi besleyen deneyimi de kazanmak gerekiyor” diye söylenerek uzaklaştı paletli ve ambalajlı tuğla yığınlarının yanından. İri kıyım göbekli gence ve at kuyruklu kıza gereksiz müdahalelerinden dolayı sinirlenen Vasıf Başkan’ı bekleyen daha önemli bir sorun vardı, o da tuvalet ihtiyacını nasıl gidereceğini bilememesiydi. Duvarcının yanında çalışan delikanlıya sordu tuvalet ihtiyacını nerede giderebileceğini.
“Bu fabrika sahasında en sıkıntılı işlerden biri bu” dedi duvarcı yamağı hafiften gülümseyerek. “Nasıl yani!” dedi Vasıf Bey. “Dayı, tuvalet ihtiyacın olduğunda formene söyleyeceksin, formenin, yanına görevlendireceği bir beden işçisinin nezaretinde gideceksin tuvalete, sen ihtiyacını giderinceye kadar bekleyecek ve seni bulunduğun yere tekrar o adam getirecek, öyle elini kolunu sallaya sallaya tuvalete gidemezsin. Yemekhaneye de öyle…” dedi. “Ben senin dayın mıyım? İki gün sonra proje müdürün olacağım. Ne bu ciddiyetsizlik!” demeye kalkıştı, ona da bu sözleri söyleyemedi. “İyi de evladım ben yaşlı bir insanım, sık sık tuvalet ihtiyacım oluyor, hangi bir seferinde adam arayacağım?” “Buranın düzenine alışana kadar sıkacaksın amca, başka yolu yok…Şu koskoca fabrikada senin yaşında birine rastladın mı? Çalışanların hemen hemen hepsi benim yaşlarımda, senin yaşındakiler torun seviyor, cami avlularında doksan dokuzluk tesbihini çekip ezan saatini bekliyor, mimberinin dibinde diz üstü oturup cehennemde yanmayayım diye Allah’ına yalvarıyor.” dedi duvarcı yamağı beden işçisi. Fabrikada geçirdiği ilk gün Vasıf Bey için olabildiğince sıkıntılı geçmişti. Akşam eve döndüğünde gün içerisinde yaşadıklarını karısına anlattığında kadın da haklı bulmuştu fabrikanın kurallarını. “İş bulmuşsun, sesini çıkartma da çalış, bu yaşta böyle bir iş kimin eline geçer!” dedi Vasıf Bey’in karısı. “Hanım bildiğin gibi değil! Tuvalete bile mevcutlu gidiyorsun, kaslar zayıflamış, bir bardak su içsem gözüm tuvalet arıyor! Su içmeyip böbreklerimi mi kurutayım! On dakikada bir kime diyeceğim beni tuvalete götür diye! ” dedi. Pişkin ve aldırmaz bir tavırla “Alışırsın alışırsın, insanoğlu nelere alışmıyor ki” dedi kadın... Fabrikaya giriş çıkışında zorunlu olan “Daimi Giriş Kartı” çıkıncaya kadar işe gitmeye pek niyetli olmayan Vasıf Bey, kaliteli iş ayakkabıları satan bir nalburdan çelik burunlu iş ayakkabısı aldı. Baretle yeleğini şantiyenin vereceğini söylemişti proje müdürü Alpay. Yıllardır dolabında sakladığı lazer metresini, çelik metresini ve incesiyle kalınıyla rapido uçlu kalemlerini, not defterlerini çıkardı. Yıllar sonra yeniden sahalara dönüyordu Vasıf Bey. Çok sürmedi Vasıf Bey’in daimi giriş kartının çıkması.
Tam donanımlı olarak gittiği işindeki ilk birkaç gününü proje incelemekle geçirdi. Teknik elemanlar ve diğer çalışanlarla daha ayrıntılı tanıştı. Alpay, genç yaşına göre olabildiğince saygılı davranıyordu Vasıf Bey’e. Alpay’ın, deneyimine rağmen bazı konularda görüşlerini alarak birlikte karar veriyor olmaları Vasıf Bey’i daha da mutlu ediyordu. Evde eşinin söylenmesinin azalmasının yanında işte de tuvalete mevcutsuz gitmeye başladı Vasıf Bey. Vasıf Bey işe başlayalı altı ay olmuştu. Teslim tarihinden bir ay kadar önce bitirdiler bir blok inşaatı. İlk işe girdiği günden beri görüşmediği firma sahibiyle kısmi açılış töreninin yapılacağı gün yeniden buluştular. Firma sahibi Vasıf Bey’e “Siz bu altı aylık çalışma süresi içerisinde beklentimin çok üstünde performans gösterdiniz.
Teşekkür ediyorum” deyince Vasıf Bey: “İlk görüştüğümüz gün, diplomamı kimseye kiralamam, çalışacağım işin başında bizzat durmak isterim, denetlemeyeceğim işte çalışmam demiştim, siz de bıyık altından bana gülmüştünüz.
Genç mühendis meslektaşım Alpay ile bilgi, beceri ve deneyimlerimizi harmanlayarak uyum içerisinde çalışıp çok güzel bir iş ortaya koyduk. Ayrıca; gördüğünüz gibi zaman beni haklı çıkardı. İki ay önce on bir ilimizde yaşadığımız depremi hep beraber gördük. Elli binin üzerinde insanımız yaşamını yitirdi. Kadim kentlerimiz yerle bir oldu, insanlarımız sevdiklerinin yanında mal varlıklarını da yitirdiler. Bütün bunların nedeni, tarım alanlarının imara açılması, çarpık yapılaşma, kayırmacılık, denetimsizlik ve vurdumduymazlıktan öte bir şey değildi.”dedi. Emeklilik, dışarıdan bakıldığında rahatlık gibi görünse de sinsi sinsi üstünüze üstünüze gelen yaşlılık ve yaşlılığa bağlı hastalıkla iş birliğine giriştiğinde yaşamı zorlaştırmaya başlar.
Vasıf Bey gibi yeter derecede gelir düzeyine sahip değilseniz, alım gücünüz zayıflamışsa, statü ve maddi yönden gördüğünüz günlerden geriye düşmüşseniz, her ne kadar kuyruğu dik tutmaya çalışsanız da, zordur emeklilik ve yaşlılıkla baş edebilmek.