Malatya mutfağı, bulgur, yarma ve dövme gibi tahıllar ile erik ekşisi, kef ve tarhana gibi yöresel malzemelerin kullanımıyla şekillenen zengin bir mutfaktır. Bu malzemeler, yöredeki yemeklerin temelini oluşturur ve her biri farklı şekillerde hazırlanarak değişik yemeklerde kullanılır.

Bulgur ve Çeşitleri

Bulgur, Malatya mutfağında en temel malzemelerden biridir. Buğday, kaynatılıp kurutulduktan sonra değirmende öğütülerek baş bulgur, orta bulgur, çiğ köftelik bulgur ve sümüt gibi farklı çeşitlere ayrılır. Çiğ köfte yapmak için en ince bulgur olan çiğ köftelik bulgur kullanılırken, baş bulgur ise pilav ve çorbalarda tercih edilir.

Yarma ve Dövme

Yarma, etsiz köfte ve sarmaların yapımında kullanılır. İnce öğütülüp unlu bir görünüm almış buğday, çorbalarda da kullanılır. Dövme ise, buğdayın ezilerek elde edilen bir malzemedir ve genellikle çorba yapımında kullanılır. Yarma ve dövme, hem pratik hem de besleyici yemeklerin hazırlanmasında önemli yer tutar.

Erik Ekşisi ve Kef

Erik ekşisi, yörede ekşili köftelerde sıkça kullanılır. Olgunlaşmadan toplanan erikler kaynatılarak suyu elde edilir ve güneşte kıvamlaştırılır. Kef ise, tereyağından yapılan bir malzemedir; çorbalara lezzet katmak amacıyla kullanılır.

Tarhana

Malatya'da tarhana, un yerine dövme kullanılarak hazırlanır. Dövme, su ve tuzla haşlanarak yoğurt, nane ve maya eklenir, ardından bez torbalarına konarak mayalanması sağlanır. Güneşte kurutulan tarhana, kış aylarında tüketilmek üzere saklanır.

Diğer Yöresel Malzemeler

Mercimek, özellikle köfte ve çorbalarda kullanılırken, yarmaca (siyah nohut) bulgur pilavına eklenir. Samut, dere otunun tuzla salamura edilmesiyle elde edilir ve yemeklerde lezzet artırıcı olarak kullanılır. Ayrıca, kişniş ve maş gibi baharatlar da yemeklere tat katmak için tercih edilir.

Kışlık Hazırlıklar

Yöreye özgü kışlık erzak hazırlığı da oldukça yaygındır. Yaz mevsiminde dolmalık biber, patlıcan ve salatalıklar kurutulup kış aylarında kullanılmak üzere saklanır. Ayrıca, sarmalar için kullanılan kiraz ayva ve fasulye yaprakları da güneşte kurutulur ve muhafaza edilir.