Malatya’da deprem sonrası başlatılan Yerinde Dönüşüm Projesi, vatandaşların kendi arsalarında konutlarını yeniden inşa edebilmeleri için önemli bir fırsat sundu. Ancak bugün itibari ile sona eren başvuru süresi, birçok depremzede için hâlâ ulaşılamayan bir destek olarak kaldı.
Sürecin karmaşıklığı, teknik altyapı eksiklikleri ve bilgiye erişim sorunları, on binlerce Malatyalının başvuru yapamadan sürenin dolmasına neden oldu.
Depremden bu yana geçen sürede Malatya’nın sokakları, molozlarla, geçici barınma alanlarıyla ve belirsizlikle dolu. Şehrin kalbi hâlâ atıyor, ama ritmi bozuk. Binlerce aile konteynerlerde, bazıları yakınlarının yanında, bazıları ise hâlâ kira desteğiyle hayata tutunmaya çalışıyor. Bu şartlar altında, yerinde dönüşüm başvurusu yapabilmek için gereken belgeleri toplamak, mühendis veya mimar bulmak, projeyi hazırlatmak ciddi bir zaman ve kaynak gerektiriyordu.
Ancak özellikle kırsal mahallelerde yaşayan vatandaşlar bu süreci yürütmekte büyük zorluk yaşadı. Zemin etüdü yaptıramayanlar oldu, proje çizdirecek uzman bulamayanlar oldu. Bazı haneler ise hâlâ hasar tespit veya mülkiyet uyuşmazlıklarıyla uğraşıyor. Bu insanlar, sürenin bittiği günün akşamında, çaresizlikle “Keşke biraz daha vaktimiz olsaydı” demekten başka bir şey yapamadı.
Bugün Malatya’da konuştuğunuz her depremzede, yerinde dönüşümün kendileri için tek çıkış yolu olduğunu söylüyor. Çünkü başka bir şehre gitmek, yeni bir yerleşim alanında hayat kurmak, çocuklarını okuldan, yaşlılarını sağlık hizmetlerinden koparmak istemiyorlar. Ama şimdi, bu hakka erişememiş olmanın verdiği endişeyle yaşıyorlar.
Yetkililere açık bir çağrı yapmak gerekiyor:
Yerinde dönüşüm başvuru süresi yeniden gözden geçirilmeli, en azından bir defaya mahsus olmak üzere uzatılmalıdır.
Bu sadece bürokratik bir karar değil, doğrudan insan hayatını etkileyen bir adımdır. Yüz binlerce insanın geleceğini ilgilendiren bir sürecin, biraz daha esnek yönetilmesi sosyal adaletin ve devlet-vatandaş güven ilişkisinin gereğidir.
Malatya, depremin izlerini silmeye çalışırken, vatandaşların bu süreçte yalnız bırakılmaması gerekiyor. Yerinde dönüşüm, sadece bir inşaat projesi değil; bir şehrin hafızasını, kimliğini ve umudunu yeniden inşa etme çabasıdır.
Bu çabaya destek, süreyle başlar.