Yusuf Ziya Ortaç 1950 seçimlerinin ardından parlamenter yaşamını noktalayınca yeniden Babıali’ye dönmüştü.

Milletvekilliği uğruna ara verdiği AKBABA dergisini yeniden çıkarmak üzere kolları sıvadı. Gelgelelim bu yeni dönemde, eski kuşağın güçlü mizahçıları yoktu artık... Kimi heveslilerin kaleminden çıkan hikâyeler de öyle dişe dokunur şeyler değildi.

Bu konuda artık umudunu yitirme noktasına gelmişti ki, bir gün çalışma arkadaşı ona tanımadığı bir gencin yazdığı bir hikâye getirdi. Okumasını rica etti. Çalışma arkadaşını kırmamak için, masasına bırakılan hikâyeyi okudu.

Okur okumaz, hemen arkadaşını çağırıp bunun yazarını sordu. Arkadaşı yazarın adını açıklamak istemiyordu, ama öteki ısrar etti ve nihayet ağzından aldı!

Hikâyenin yazarı Aziz Nesin’di. Eskiden beri adını bildiği bu mizah ustasının kendini gizlemesini anlamamıştı!

Mahkemelerden, cezaevlerinden, polis takibinden çok çekmiş olan Aziz Nesin’se, hayatını kalemiyle kazanmak zorundaydı, ama bunu göze batmadan, şimşekleri üzerine çekmeden yapmak istiyordu.

Yusuf Ziya ona iyi bir telif ücreti ödeyerek yüreklendirmeyi düşündü.

Yazısı yayımlanıp iyi de bir para alınca, hemen iki hikâye daha gönderdi Aziz Nesin.

Yusuf Ziya mizah ustasını daha yakından tanımak ve bu güçlü kalemi dergisine kazandırmak için yönetim yerine çağırdı. Onu rahatlatmak için güler yüzle karşıladı, ilgi gösterdi, adıyla yazmasını, hatta “Akbaba”da sürekli çalışmasını ısrarla istedi.

Aziz Nesin, işsizlikten, ilgisiz işler yapmaktan yılmıştı zaten. Karşısındaki adamın içtenliğine inanınca, fazla ikirciklenmedi. Yusuf Ziya’nın önerisini benimseyerek Akbaba’da işe başladı.

Tabii Yusuf Ziya kurttu: Aziz Nesin’i işe başlatmıştı ama, arkasını sağlama almak istiyordu.

Bu nedenle önce İstanbul Valisi Fahrettin Kerim’i aradı. Söz arasında, Aziz Nesin’in de dergide yazacağı haberini çıtlattı.

Prof. Fahrettin Kerim Gökay kültürlü bir insandı; yazarların değerini bilirdi. Memnun olduğunu belirtti... Yine de her olasılığa karşı, Hükümet’e haber ver diye uyardı Yusuf Ziya’yı.

Bu kez Yusuf Ziya doğrudan Adnan Menderes’i aradı. Hal hatır sorduktan sonra, dergiden konu açtı. Yine söz arasında, bundan böyle dergide Aziz Nesin’e de yazdırmak istediğini söyledi. Bir sakıncası olup olmadığını sordu.

Başbakan Adnan Menderes, Aziz Nesin’i, “Marko Paşa”daki yazılarından tanıyordu. İsmet Paşa iktidarına karşı kendilerinden daha etkili bir muhalefet yürüttüğünü biliyordu.

“Hiçbir mahsuru yoktur!” diye onay verdi Menderes.

Aziz Nesin böylece yeniden Babıali’ye adım atmış oldu. Ancak mizahın vurucu gücüyle kaleme aldığı yazılarında muhalif tavrını hep sürdürecek, zaman zaman Menderes’i kızdıran hikâyeler yazmaktan geri durmayacaktı.

AMICIS’İN TÜRKİYE SAPTAMASI

On dokuzuncu yüzyılda Avrupalı yazarlar arasında, İstanbul’u görmemiş olmak bir eksiklik sayılıyordu. O dönemin yazarları mutlaka bir yolunu bulup İstanbul’a gelir, izlenimlerini bir kitapta toplarlardı. Bu akım sayesinde kadim İstanbul’la ilgili çok zengin bir seyahatname serisi vardır bugün elimizde. Birçok kitap da henüz dilimize çevrilmemiştir.

On dokuzuncu yüzyılda İstanbul’a gelip ayrıntılı gözlemlerini bir kitapta toplayan yazarlardan biri de ünlü İtalyan yazar EDMONDO DE AMICIS. (Bilindiği gibi Amicis, ünlü “Çocuk Kalbi” kitabının

da yazarı.)

Üstadın “1874 İSTANBUL” kitabı, birkaç kez dilimize çevrildi.

O yüzyıldaki İstanbul yaşamına ilişkin çok çarpıcı saptamaları var. Bu saptamalardan biri şöyle: Bir gün Galata Köprüsü üstünde durur, ordan geçen değişik milliyetlerdeki insanları sayar.

“Bu köprü üzerinden günde on bin kişi geçiyor” der Amicis. “Ama on yılda bir fikir geçmiyor!”

Ne acı bir gerçek...

Bugün hâlâ yaratıcı fikirlerin üretildiği bir toplum değil, katı inançlı bir toplum yaratma peşinde olanların tutsağı Türkiye...

Dünyayı düşünceyle değil, inançla kavramaya çabalıyoruz!