Yetmişli yıllarda bir söylence gibi anlatılırdı, Can Yücel’in cezaevinde, termos içinde şarap yapması.
Geçenlerde bir akşam Haydarpaşa Garı’nda, Aydan Ay’ın düzenlediği toplantıda, onun cevaevi arkadaşı Abdullah Nefes’le buluşunca, söz döndü dolaştı Can Yücel’e geldi.
Üstadın cezaevi anılarını dinlerken, ona, termosta şarap yapma olayını anımsattım.
“Dışarıdan, kasalarla üzüm geliyordu, yemekle tüketemiyorduk...” diye anlattı Nefes.
Bir gün yine o öküzgözü siyah üzümler gelir. Yemekle bitmez. Çürüyecek diye korkar. Bulgar kökenli bir koğuş arkadaşı ona, şarap yapmasını söyler.
Hiç düşünmedikleri bir çözümdür bu. Olur mu olur. Can Yücel’in de İstanbul’dan getirip hiç kullanmadığı bir termosu vardır. Üzümleri sıkıp termosa doldururlar. Şaraba dönüşmesi için kuytu bir yerde bekletirler.
İşte o günlerde, koğuşlar arasında bir kavga patlak verir. Bu kavga dolayısıyla koğuşlar aranır.
Arama sırasında üzüm suyunun saklandığı termos bulunur.
Tabii ardından soruşturma gelir: “Bu şarabı kim yaptı?”
Can Yücel bakar ki arkadaşlarının başı yanacak...
“Ulan,” der. “Benim adım zaten sarhoşa çıkmış. Termos da benim malım. Bari ben üstleneyim.”
Böylece Can Yücel’in cezaevinde, termosla şarap yaptığı kayıtlara geçer.
Adana cezaevinde başlayan söylence, dilden dile dolaşarak İstanbul’a kadar gelecek, üstadın biyografisine, en zor koşullarda bile yaşama direnişi olarak yazılacaktı.
DAĞLARCA’NIN ŞİİR TANIMI
Üstadı yakından tanıyanlar bilir: Konuşmayı sevmez, her çağrılan yere gitmez, demeç vermez, öyle herkesle söyleşmezdi. Ama canı ister de konuşursa, ağzından bal akardı!
Bir edebiyat öğretmenince Üsküdar’da bir okula çağrılmış, üstadın da iyi tarafına denk gelmiş; öğrencilere bir konuşma yapmayı kabul etmişti.
Toplantı günü, üstadı arabayla Kadıköy’deki evinden alıp okula götürdüler. Öğrenciler herhangi bir münasebetsiz lakırdı etmesin diye sıkı sıkı tembihlenmişti. Salona girmeden önce sordular:
-Üstadım bir isteğiniz var mı?
-Var, dedi Dağlarca. Bir sürahi su, yanına bir bakdak daha su istiyorum. Ayrıca biraz mürekkeple damlalık istiyorum; masama koyun bunları.
Hemen isteği yerine getirildi. Üstat salona girdiğinde istediklerinin hepsi masasının üstündeydi.
O yerine otururken, çocuklar da gözlerini dört açmış bu yaşlı adama bakıyorlardı.
- Şimdi siz benden şiirle ilgili bir konuşma beklersiniz, diye başladı söze.
Salondan çıt çıkmıyordu. Üstat konuşmasını sürdürmeden önce mürekkep şişesinden damlalıkla bir damla mürekkep çekip sürahideki suya damlattı.
- Şimdi bu su kirlendi, diye yeniden başladı söze, Dağlarca. Şiirsiz insan da böyle kirlenir, toplum da, dünya da! Bu şimdi ne su ne mürekkep! İçilmez, yazı yazmaya yaramaz.
Çünkü kirlendi! Kirlenmenin azı çoğu da olmaz. Bir damla, bir sürahiye yeter! Oysa şiir, şu bardaktaki su gibi temiz bir şeydir. Şiir kirlenmemektir. Şiir temiz kalmaktır. Saflıktır. Şiir insanın yüreğinin temiz kalmasını sağlar.
Üstat sözünün burasında durdu, bardaktaki temiz suyu kana kana içti.