Malatya’da bahar, her zaman biraz temkinli karşılanır. Güneş yüzünü gösterdiğinde bile kimse tam olarak “kurtulduk” diyemez. Çünkü bu topraklar bilir; gecenin ayazı, sabahın umudunu alıp götürebilir.
Bugün yine aynı endişe dolaşıyor şehirde. Meteoroloji uyarıyor, üretici gökyüzünü izliyor. Kayısı ağaçları çiçekte… Yani en hassas, en kırılgan zamanında. Birkaç derecelik düşüş, aylarca verilen emeği bir gecede silebilir. İşte zirai don dediğimiz şey tam olarak bu: Sessiz, görünmez ama etkisi derin bir felaket.
Malatya için kayısı sadece bir meyve değildir. Bir geçim kaynağıdır, bir kimliktir, hatta biraz da kaderdir. Dalında açan her çiçek, bir ailenin umudu, bir yılın hesabıdır. O yüzden don riski konuşulurken aslında sadece hava sıcaklığından değil, insanların geleceğinden söz ediyoruz.
Her yıl aynı senaryoyu yaşamak, artık bir tesadüf değil. İklim değişiyor, mevsimler kayıyor, doğa eski düzeninde işlemiyor. Ama buna rağmen hâlâ “belki bu yıl olmaz” diye bekliyoruz. Oysa mesele sadece doğa değil; hazırlık, önlem ve planlama meselesi.
Çiftçi elinden geleni yapıyor. Bahçesinde ateş yakıyor, dumanlama yapıyor, geceyi uykusuz geçiriyor. Ama bu çaba ne kadar yeterli? Teknoloji var, erken uyarı sistemleri var, tarımsal destekler konuşuluyor… Peki sahaya ne kadar yansıyor?
Asıl soru şu: Biz hâlâ don olayını “kader” olarak mı görüyoruz, yoksa yönetilmesi gereken bir risk olarak mı?
Çünkü aradaki fark büyük. Biri beklemeyi, diğeri hazırlık yapmayı gerektirir.
Malatya’nın hikâyesi her yıl yeniden yazılıyor. Bazen bereketle, bazen kayıpla. Ama artık bu hikâyede sürprizlere yer olmamalı. Üretici yalnız bırakılmamalı, bilim ve planlama daha fazla devreye girmeli.
Çünkü don vurduğunda sadece kayısı yanmaz…
Bir şehrin emeği, umudu ve geleceği de donar.
Ve biz her yıl aynı cümleyi kurarız: “Keşke daha önce önlem alsaydık.”