Deprem sadece binaları yıkmaz. Hayatları, alışkanlıkları, hafızayı ve insanın kendini ait hissettiği yerleri de yerle bir eder. Malatya’dan başka şehirlere gitmek zorunda kalan binlerce insan için bu göç, bir tercih değil; zorunluluğun ağır bir sonucudur.

Bir sabah uyandığınızda artık “ev” dediğiniz yerin olmadığını düşünün. Sokağınız yok, komşunuz yok, çocukluğunuzun geçtiği mahalle yok. Yerine, yabancı bir şehirde kiralanmış bir ev, tanımadığınız yüzler ve her gün yeniden kurmaya çalıştığınız bir hayat var. İşte deprem sonrası Malatya’dan ayrılan vatandaşların hikâyesi tam olarak budur.

Gidilen şehirler ilk başta güvenli bir liman gibi görünür. Ama zaman geçtikçe insanın içindeki boşluk daha belirgin hale gelir. Çünkü göç sadece fiziksel bir yer değiştirme değildir; aynı zamanda bir kimlik kaybıdır. İnsan, doğup büyüdüğü şehirle birlikte şekillenir. Malatya’dan kopmak, bir anlamda kendinden kopmaktır.

Yeni bir şehirde hayat kurmaya çalışan depremzedeler, görünmeyen birçok yük taşır. Ekonomik zorluklar, iş bulma kaygısı, çocukların uyum süreci… Ama en ağır olanı, aidiyet eksikliğidir. Çünkü ne kadar kalınırsa kalınsın, o şehir hiçbir zaman “memleket” gibi hissettirmez.

Buna rağmen, insanın en güçlü yanı yeniden başlayabilme iradesidir. Malatyalılar gittikleri her yerde kendi kültürlerini, dayanışmalarını ve dirençlerini de beraberinde götürdü. Birbirini tanımayan insanlar, aynı acının etrafında kenetlenerek yeni bir “biz” duygusu oluşturdu.

Bu noktada sorulması gereken önemli bir soru var: Bu insanlar sadece “misafir” mi, yoksa yeni hayatlarının kalıcı sahipleri mi olacak? Çünkü geçici çözümler, kalıcı yaraları iyileştirmez. Depremzedelerin sadece barınma değil; sosyal, ekonomik ve psikolojik olarak da desteklenmesi gerekir.

Malatya’dan ayrılanlar için asıl mesele, gittikleri yerde tutunmak değil; bir gün geri dönebilecekleri bir Malatya’nın var olup olmayacağıdır. Çünkü herkesin içinde sakladığı ortak bir cümle var: “Bir gün geri döneceğiz.”

Ama o dönüş, sadece fiziksel bir dönüş olmamalı. Yeniden inşa edilmiş evler kadar, yeniden kurulmuş bir hayat da olmalı. Sokaklarıyla, okullarıyla, anılarıyla yaşayan bir şehir…

Deprem, Malatya’dan insanları kopardı. Ama Malatya, o insanların kalbinden kopmadı.

Ve belki de en büyük gerçek şu:
Bazı şehirler haritada değil, insanın içinde taşınır.