Bilindiği gibi, eskiden savaşlarda dağların stratejik önemi büyüktü. Savaşa başlamadan önce dağların durumu incelenir, mevzilerin seçilmesi, ulaşımda engelleyici rolü ince ince hesaplanırdı. Bu özellikleriyle, yüksek ve yalçın dağlar komutanların gözünü korkuturdu. Gözdağı deyiminin buradan kaynaklandığı ileri sürülür.

Bir de hikâye anlatılır bununla ilgili.

Vaktiyle fırsatçı bir Tatar Ağası, arabasıyla taşıdığı yolcuların biletine onar altın zam yapmış. Neden biletlerin fiyatını yükselttin diye soranlara da, karşılarında yükselen dağı göstererek:

- Şu dağı görüyor musunuz, şu dağı? demiş. Bu dağlardan selametle geçmek kolay değildir: Kurt Boğazı var, Çakal Deresi var, Ecel Geçidi var, Şeytan Köprüsü var. Dahası, insanı donuna kadar soyan eşkıya takımı var. Sizden aldığım onar altını eşkıyaya rüşvet vereceğim; yoksa pırasa gibi doğrarlar bizi. Canı isteyen binsin arabama, istemeyen binmesin. Kimileri yalvarırmış biraz indirim yapması için. Ama Tatar Ağası, dağı göstererek gözlerini korkuturmuş...

Gerçekteyse Tatar Ağası eşkıyanın gereksinimi olan yiyecekleri onlara taşıyarak fazladan kazanç sağlarmış... derler.

GÖZDEN SÜRME ÇEKMEK

Eskiden kayık yapılan önemli yerlerden biri de Kasımpaşa’ydı. Kayık yapılan işliklerde, kayık iskeletinde kullanılan ahşabın düzgün kuruması için gözler bulunurdu. Bu gözlerde kurutulan ahşaba da “sürme” denirdi.

Gözde kurutulan ağaç malzeme değerli olduğu için buraların sahipleri çok dikkatli davranır, çaldırmamaya çalışırlardı.

Hırsızlıkta ustalaşmış bazı Kasımpaşalılar, ne yapıp eder, gözdeki sürmeyi çalmayı başarırdı.

Bu nedenle, çok becerikli kimseleri anlatırken, gözden sürmeyi çeker denirdi.

Bu niteleme, zamanla Kasımpaşa’yı aştı, Türkçede bir deyim haline geldi.

OKULUNUN EN YARAMAZ

ÖĞRENCİSİYDİ

İlkokulun tüm sınıflarını birincilikle bitiren Mehmet Rıfat, ortaokulu okumak için Kastamonu’ya, ablasının yanına taşınmıştı. Ablasının evi okula çok uzaktı. Özellikle karlı kış günlerinde o uzun yolu yürümek zor oluyordu. Gelip giderken yoruluyor olmasına karşın derslerde başarılıydı. Bir tek notu dışında... “Hal ve Gidiş” notu! Bu hanede, yaldızlı bir “ihtar” yer alırdı!

Neşeli, kendiyle barışık olan Mehmet Ilgaz, sevmediği öğretmenlerinin gülünç bir yönünü yakaladığında hiç bağışlamazdı.

Sınıfları, okulun yemekhanesine bitişikti. O nedenle yemekhaneden geçinen kediler, zaman zaman sınıfa da dalıyordu.

Bir gün o kedilerden birini kucaklamış seviyordu ki, Fransızca Hocası Hamit Bey sınıfa girdi. Mehmet Rıfat alelacele kucağındaki kediyi, kapaklı sıranın içine kapattı! Ama hayvancık kapatıldığı yerde rahat değildi. Kapağın altında acı acı miyavlıyordu. Hoca sesin geldiği sıraya yöneldi. Gözleri, yaramazlıklarıyla ünlü öğrencisinin üzerindeydi.

Mehmet Rıfat, hafifçe yana kayınca kapak açıldı, kedi dışarı fırladı!

Kedi önde Mehmet Rıfat arkada, sınıftan fırlayıp kaçtılar...

O an için Hoca’nın elinden kaçıp kurtulmuştu ama, hemen ardından kendini disiplin kurulunda buldu!

Disiplin Kurulu Başkanı Nuri Bey, öğrencisini severdi; ayrıca mizah duygusu olan biriydi. Kedi olayı pek hoşuna gitmişti. Mehmet Rıfat’a “ihtar” gibi hafif bir ceza vererek olayı geçiştirdi.

Kastamonu Ortaokulu’nun o yaramaz çocuğu, gün gelecek, Türk mizah edebiyatının kilometre taşlarından biri olan “Hababam Sınıfı”nı yazacaktı.