Cemal Süreya, Nâzım Hikmet’in şiirlerini değerlendirirken şöyle der: “Şiirimizin N vitamini; okudukça yüzümüze kan geliyor...” Üstadın şiirleriyle bir müntehir adayının canına kıymaktan caydığını sanırım kimse bilmez... Olayı, Nâzım Hikmet’ten dinleyen Hıfzı Topuz anlatıyor: Bir gün Nâzım Hikmet’e İtalya’dan bir mektup gelir. Mektubu yazan, hastanede yatmakta olan bir hastadır... Şöyle yazar: “Uzun süredir hastanede yatmaktan bıkmış, yaşamdan umudunu kesmiş biriydim. Canıma kıyarak çektiğim acılara son verme kakarı aldım. O gün ihtihar etmeden önce kendimi oyalamak için hemşirelerimden, bana şiir okumalarını rica ettim. Hemşireler beni kırmadı, bir şiir kitabı getirip okumaya başladılar. O güne kadar hiç bilmediğim şiirlerdi bunlar. İnsan ruhunu o kadar iyileştirici şiirlerdi ki, dinledikçe, intiharı düşündüğüm için kendimden utanmaya başladım! O gece, hayatıma son verme kararımdan caydım. O gün bugün yaşıyorum. Sizin şiirleriniz beni yeniden hayata bağladı.” İtalya’da bir hasta ruhu iyileştiren bu şiirler, o yıllarda Türkiye’de, Türkçede yasaktı!

RECAİZADE’YE AĞLAYAN KADIN

“Araba Sevdası”nın yazarı Recaizade Mahmut Ekrem 31 Ocak 1914 tarihinde öldü. Cenazesi iki gün boyunca evde bekletildi. Kalpten ölen Recaizade’nin dirilebileceğini umut ediyordu zevcesi Hanımefendi. Çünkü daha önce kalbi durarak ölen bazı kişilerin kalplerinin yeniden çalıştığını işitmişti. İki gün sonra umudu kesilince cenazenin kaldırılmasına karar verildi. İstanbul o güne dek pek görülmemiş bir cenaze törenine tanık oluyordu. Harbiye Mektebi Müdürü Naci Paşa’nın başında bulunduğu askeri öğrenciler, üstadın tabutunu taşımaya gelmişlerdi. Önce cenazenin Türbe’ye gömülmesi iradesi çıktı Saray’dan. Sonra bundan vazgeçildi; çünkü merhumun vasiyeti vardı: Küçüksu’da mezarı bulunan oğlu Nijad’ın yanına gömülmek istemişti. Cenaze, Harbiyelilerin omuzlarında Ayasofya’ya taşındı. Ardı sıra bir insan denizi dalgalanarak yürüyordu. Ayasofya çevresinde iğne atılsa yere düşmezdi kalabalıktan. O kalabalıkta bir kadın, eski Adliye Sarayı’nın orada çökmüş, sesli sesli ağlıyordu. Kadını tanıyan yoktu. Aileden biri kadına sokularak neden ağladığını sordu. Meşrutiyet’ten sonra Evkaf Nazırı olan Ekrem Bey, önceki dönemde Saray’ın keyfi ne göre bol keseden dağıttığı vakıf mallarını geri almak istemişti. Zeyrek’te oturan bu kadının evi de vakıf malıydı ve ücretsiz tahsis edilmişti. O bir şehit eşiydi. Evinden atılırsa ortada kalacaktı. Bu durumu öğrenen Evkaf Nazırı Ekrem Bey, kadını evinden çıkarmak yerine, onun adına kira bedelini kendi aylığından ödeme kararı almış ve ölünceye kadar da düzenli olarak ödeyegelmişti.