Geçen yıl bugünlerde, karikatürist Necmi Rıza’nın “Atatürk Portreleri Sergisi” açılmış, üstadın bin bir özenle ve sevgiyle yaptığı resimler toplu halde izlenmişti.
Necmi Rıza üstadın, bir Balkan göçmeni olarak Atatürk’e karşı özel bir muhabbeti vardı. Ondan, Atatürk portresi isteyen dergi editörleri bunu haftalar öncesinden ısmarlaması gerekiyordu. Çünkü Necmi Hoca öyle bir iki gün içinde bir resim çiziktirip getirmez, günlerce üzerinde çalışırdı.
Necmi Rıza, gençlik yıllarında Atatürk’ü yakından görmüş, onun buyruğuyla dans etmiş biriydi.
Olay, otuzlu yılların Beyoğlu’sunda geçer...
O yıllarda, bilindiği gibi, Beyoğlu’nda Beyaz Rusların işlettiği müzikli barlar vardı. Bar müşterileri isterse, müzikle dans ederlerdi.
Bu salonların müdavimleri arasında, dönemin Babıali yazar ve çizerleri bulunuyordu.
Ünlü çizerimiz Necmi Rıza da haftada bir iki akşam, karikatürist arkadaşlarıyla buralarda görünürdü. Genellikle de Cemal Nadir’le birlikte giderlerdi.
Bir akşam, yine bir arkadaşıyla barda oturup müziğin keyfini yudumlarken, birden kapıdan biri girmişti içeri. Arkasında da küçük bir grup arkadaşı.
Elbet Atatürk’ü hemen tanımıştı Necmi Rıza. Yalnız Paşa’nın girişiyle birlikte müzik susmuş, dans edenler yerlerine oturmuştu. Salon bir sessizlik içindeydi. Herkes oturduğu yerden Atatürk’e bakıyordu.
Sessizlikten rahatsız olan Paşa, hemen duruma müdahale etti: “Müzik neden sustu? Neden dans etmiyorsunuz?”
Paşa ister de dans etmezler mi? Birer ikişer, çiftler kalktı. Paşa da hanımlardan birini dansa kaldırarak onlara katıldı…
Necmi Rıza arkadaşıyla birlikte, sürekli Paşa’yı gözlemleyerek oturuyordu masasında. Bir an Atatürk’le göz göze geldiler. Atatürk hiç duraksamadan sordu Necmi Rıza’ya:
“ Çocuk, siz neden dans etmiyorsunuz?”
Necmi Rıza utana sıkıla:
“Paşam, damımız yok…” diyebildi.
Atatürk’ün neşeli bir anı olmalıydı o an:
“O halde siz de birbirinizle dans ediniz!” dedi.
Eh, artık oturamazlardı. Paşa’nın isteğine karşı mı geleceklerdi? Biraz da çekinerek iki arkadaş dansa kalktı. Başladılar müziğe ayak uydurmaya. Necmi Rıza dans ederken arkadaşını kapıya doğru sürüklüyordu. Arkadaşı da onun ne yapmak istediğini anlamıştı. Kapıya yaklaştıklarında birden kendilerini dışarı atıp kaçmaya başladılar!
Heyecan içinde koşarak Beyoğlu’nun o ışıklı akşam saatinde, Cadde-i Kebir’in kalabalığına karıştılar.
Yıllar sonra bu anısını bizlere anlatırken, Atatürk’ün isteğiyle dansa kalkmış olmanın mizahını yapıyordu Necmi Hoca.
TEVFİK FİKRET’İN YAKASIZ GÖMLEK TUTKUSU
Tevfik Fikret ev hayatında yakasız gömlek giymeyi severdi. Böyle beş altı çeşit gömleği vardı: Kalın kadifeden, ince ketenden, yazlık, kışlık... Omuzdan düğmeli bu gömleklerin modellerini de bizzat çizerdi üstat. Sonra karısı Nazime Hanım çizime uyarak aynen dikerdi.
Tevfik Fikret’in bu yakasız gömlek merakı nereden geliyordu?
Onu yakından tanıyanlara göre şairin bu tutkusu, Tolstoy’a olan sevgisinden kaynaklanıyordu. Tolstoy’un geleneksel Rus gömleği içinde görünmesinden etkilenmişti. Ancak, şairin gömlekleri tam de Rus modeli sayılmazdı: Yakası işlemesiz, beli kemersizdi.
Tevfik Fikret asıl Tolstoy’un romanlarının hayranıydı. Onun, Çarlık yönetiminin baskılarına karşı dik duruşu ve sözünü esirgemez tavrı, tam da Tevfik Fikret’e göreydi. Nitekim kendi de Osmanlı Sarayı’nın baskıcı yönetimine karşı sözünü savını esirgemiyordu.
Kısacası, çok sevdiği yazar gibi giyinmek hoşuna gidiyordu.