Nâzım Hikmet’in efsane aşkı Piraye Hanım’ı bir kez, Küçükçamlıca eteklerindeki evinde gördüm. Seksenli yılların başlarıydı. Adam Yayınevi’nde çalışıyorduk. Memet Fuat o günlerde rahatsız olduğu için evden çıkamıyor; kendisine danışmamız gereken konular için evinde ziyaret ediyorduk. O ziyaretlerin birinde, Piraye Hanım’ı elinde kovayla görecektim; şömine için alt kattan odun çıkarıyordu.
İzleyen günlerde zaman zaman annesinden ve Nâzım’dan söz eder, ilginç anekdotlar anlatırdı Memet Fuat. Nâzım’a ait, kayıp sanılan birçok şiirlerini, defterlerini, belgeleri, Piraye’nin saklayarak kurtardığını ondan dinlemiştim.
Lise döneminde bir gün sinemada yabancı bir film izlerken, alt yazıların ölçülü uyaklı olduğunu keşfeder Memet Fuat. Eve döndüğünde Piraye’ye söz eder bundan. Piraye, o şiir gibi alt yazıları Nâzım’ın çevirdiğini açıklayarak büsbütün şaşırtır oğlunu.
Annesinden değil de, kırk yıllık arkadaşından söz ediyor sanırdınız, Piraye’yi anlatırken. Piraye Hanım’ın edebiyat konusunda incelmiş bir beğeniye sahip olduğu anlaşılıyordu.
İş yaşamında üstadın çevresinden ayrılsam da, bağlantımız kopmadı. Kimileyin telefonla evinden ya da işyerinden arayarak onun bilgisine başvurduğum olurdu. Kendisine danışılmasını, özellikle Nâzım’la ilgili yanlış bilgileri düzeltmeyi sevinerek yerine getirirdi Memet Fuat.
Geçen yıllar içinde efsane kadın Piraye Hanım’ın artık iyice yaşlandığını, belleğinin zayıfladığını, kimi şeyleri karıştırdığı haberlerini alıyorduk.
Bir defasında, Nâzım adındaki bir komşuları evlerini ziyaret eder.
Kapı çalınır, biri gidip açar... Piraye Hanım yanındakilere sorar:
“Gelen kim?”
Gelen kişinin adı Nâzım’dır. Söylerler.
Birden tedirgin olur Piraye Hanım. Yüzü asılır.
“Neden gelmiş ki?” der, huzursuzca. “Bunca yıldan sonra?”[NG]
VAAT EDİLMİŞ ACI BİBER SALÇASI
Osman Şahin İzmit’te öğretmenlik yaptığı yıllarda günübirliğine İstanbul’da gelir, işlerini kovalar, akşama dönerdi. İstanbul’a her gelişinde de Bekir Yıldız’ı görmeden dönmezdi. Zaten çoğu kez doğruca Yıldız’ın matbaasına gelirdi.
Bir gelişinde, Bekir Yıldız onu bırakmak istemedi. Önceden kararlaştırılmıştı, çiğköfte partisi yapılacaktı. Çiğköftenin en önemli malzemesi olan acı biber salçasını, Adanalı Ali Özgentürk getirecekti. O yıllarda şimdiki gibi her çarşı pazarda acı biber satılmıyordu. Güneydoğu illerinden özel siparişle getirtiliyordu. Ali’nin de böyle bir yeri vardı.
Ali biraz gecikerek de olsa çıkageldi, ama vaat ettiği acı biber salçasını getirmemişti! Eli boş, yüzü yerdeydi! Sözünde duramamanın ezikliği içindeydi. Yine de Bekir Yıldız’ın hışmına uğramaktan kurtaramadı kendini!
Bekir Yıldız öfkeyle söylendikçe, öteki, suçluların suskunluğu içinde boynunu büküyordu yalnızca.
Bütün program suya düşmüştü. Bekir Yıldız sürekli Ali’yi suçluyor, Ali susuyor, Osman Şahin de ne diyeceğini bilemiyordu. Matbaadan çıkıp Cağaloğlu Yokuşu’nu bu hava içinde indiler. Kadıköy vapuruna bindiler. Vapur yolculuğu boyunca Yıldız’ın öfkesi dinmedi. Durup durup Ali’yi suçluyordu. Sorumsuzdu. İşe yaramaz adamdı. Güvenilmezdi. Sözünde durmayandı...
Onlar vapurun dış sıralarında yan yana otururken, yanlarına yaşlı bir adam yanaşmıştı. Adamın kucağında bir torba, torba içinde büyük kavanozlar vardı. Ali, BekirYıldız’ın eleştiri oklarından kurtulmak umuduyla yanına oturan adamla konuşmaya başladı. Adamcağız, memleketine dönen bir taşralıydı. Bir ara kucağındaki taşıdığı torba ilgisini çekti Ali’nin.
“Dayı, o torbada ne var?” diye sordu.
Yaşlı adam: “Salçadır, kurban!” dedi.
Ali, adeta iğne batırılmış gibi yerinden sıçradı:
“Ne salçası dayı?”
Adam önemsiz bir şeyden söz eder gibi gönülsüzce:
“Birazı domates, birazı da biber!” dedi.
Ali neredeyse adamın boynuna sarılacaktı.
“Dayı ondan biraz satar mısın bize?”
“Ne satması kurban, eve almışım ben bunu!” dedi adam. “Eğer isterseniz, size biraz veririm, çok güzel maldır.”
Adam verecekti de, neye koyup götüreceklerdi? Yanlarında kap yoktu!
Vapur iskeleye yanaşmış, yolcular inmiş, ama Ali yaşlı adama yapışmış durumda, ondan ayrılmak istemiyordu! Birlikte, yan yana, indiler. Çevreden salça konabilir bir kutu buldular, adam Ali’nin gözetiminde, elindeki kavanozları yere bıraktı. Kapaklarını açtı. ikişer kaşık salçayı kutuya aktardı. Ancak o zaman özgür bırakıldı.
Bekir Yıldız, Ali’nin açık gözlülüğünü takdir etti: “Aferin lan!”
O akşamki çiğköfte partisi programı kaldığı yerden devam etti.